สาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

การจัดเก็บภาษี จัดเก็บจากบุคคลธรรมดา นิติบุคคลซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง และผู้ครอบครองหรือทำประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของรัฐโดยจัดเก็บ จากราคาประเมินทุนทรัพย์ประเภทที่ดิน สิ่งปลูกสร้างและห้องชุดตามประมวลกฎหมายที่ดิน โดยมีเพดานอัตราภาษีที่เรียกเก็บ 3 อัตรา คือ อัตราภาษีทั่วไปไม่เกินร้อยละ 0.5ที่อยู่อาศัยโดยไม่ประกอบเชิงพาณิชย์ไม่เกินร้อยละ 0.1 และที่เกษตรกรรมไม่เกินร้อยละ 0.05 สำหรับที่ดินที่ทิ้งไว้ว่างเปล่าหรือไม่ได้ทำประโยชน์ตามควรแก่สภาพที่ดิน ใน 3 ปีแรกให้เสียภาษีไม่ต่ำกว่าอัตราภาษีทั่วไปที่คณะกรรมการกำหนดอัตราภาษี ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างได้กำหนดไว้ แต่ไม่เกินร้อยละ 0.5 ของฐานภาษี ตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา และหากยังมิได้ทำประโยชน์อีกให้เสียเพิ่มขึ้นอีก 1 เท่าในทุก 3 ปี แต่ไม่เกินร้อยละ 2 ของฐานภาษี การกำหนดอัตราภาษีได้มีการปรับปรุงแก้ไขจากเดิมซึ่งให้องค์กรปกครองส่วนท้อง ถิ่น (อปท.) เป็นผู้กำหนดอัตราภาษี เป็นให้ส่วนกลางเป็นผู้กำหนดอัตราภาษีโดย คณะกรรมการกำหนดอัตราภาษี เนื่องจากเห็นว่าถ้าให้ อปท. เป็นผู้กำหนดอาจกำหนดอัตราภาษีที่ต่ำมากเกินไป คณะกรรมการดังกล่าวจะพิจารณากำหนดอัตราภาษีจากข้อมูลการเสียภาษีและมูลค่า ของทรัพย์สินที่เสียภาษีที่คณะอนุกรรมการจัดทำข้อมูลการจัดเก็บภาษีประจำ จังหวัดส่งมาให้ กรณี อปท. เห็นว่าอัตราภาษีที่คณะกรรมการกำหนดต่ำเกินไปก็สามารถกำหนดอัตราภาษีเพิ่ม ขึ้นแต่ไม่เกินเพดานที่กฎหมายกำหนด ผลของการจัดเก็บภาษีดังกล่าวจะทำให้เจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ เป็นที่อยู่อาศัยเองซึ่งปัจจุบันไม่ต้องเสียภาษีบำรุงท้องที่ต้องเข้ามาอยู่ ในระบบภาษี โดยผู้เสียภาษีบำรุงท้องที่ส่วนใหญ่ต้องเสียภาษีเพิ่มขึ้นเนื่องจากปัจจุบัน จัดเก็บจากฐานราคาปานกลางของที่ดินปี 2521 ถึง ปี 2524 แต่จะมีผู้เสียภาษีโรงเรือนและที่ดินบางส่วนเสียภาษีลดน้อยลงกว่าเดิมเพราะ ปัจจุบันจัดเก็บในอัตราที่สูงมากคือร้อยละ 12.5 ของค่าเช่าต่อปี

การยกเว้นทรัพย์สินที่ไม่ต้องเสียภาษี เจตนาต้องการยกเว้นทรัพย์สินที่ไม่ต้องเสียภาษี ให้น้อยที่สุด เช่น พระราชวัง ทรัพย์สินของรัฐที่ใช้ในกิจการของรัฐ หรือสาธารณะ ทรัพย์สินที่เป็นศาสนสมบัติ ทรัพย์สินตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ทั้งนี้ได้ยกเว้นทรัพย์สินที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยของตนไม่เกินมูลค่าที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับผู้ที่มีรายได้น้อย และยกเว้นภาษีให้แก่เกษตรกรที่ใช้ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของตนเพื่อประกอบ เกษตรกรรมเป็นการทั่วไปไม่เกินมูลค่าที่กำหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกา นอกจากนี้ได้มีบทเฉพาะกาลให้มีการเตรียมความพร้อมเมื่อมีการนำภาษีที่ดินและ สิ่งปลูกสร้างมาใช้ภายในระยะเวลา 2 ปี ทั้งเรื่องการทำแผนที่ดิจิทัลให้ตรงกับโฉนดที่ดินเพื่อประเมินราคาที่ดินราย แปลง การเตรียมความพร้อมสำหรับ อปท. ในการสำรวจที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในเขตท้องถิ่นของตน การจัดทำบัญชีรายการที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างของผู้เสียภาษีการบรรเทาภาระภาษีสำหรับผู้เสียภาษีซึ่งไม่ เคยเสียภาษีโรงเรือนและที่ดิน และภาษีบำรุงท้องที่มาก่อน (ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้อยู่อาศัยเอง) ให้เสียร้อยละ 50 ของภาษีที่ต้องเสียในปีแรก ร้อยละ 75 ของภาษีที่ต้องเสียในปีที่ 2 และเสียภาษีตามจำนวนเงินที่ต้องเสียในปีที่ 3 ส่วนผู้ที่เสียภาษีโรงเรือน และที่ดินและภาษีบำรุงท้องที่ปัจจุบัน หากมีภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเพิ่มขึ้นจากที่เคยเสีย ให้บรรเทาภาระภาษีเฉพาะส่วนที่เพิ่มขึ้นในปีแรก ร้อยละ 75 ของภาษีที่ต้องเสียเพิ่มขึ้น ร้อยละ 50 ในปีที่ 2 และเสียภาษีเท่ากับจำนวน ที่ต้องเสียทั้งหมาดในปีที่ 3 ผลของการจัดเก็บภาษีดังกล่าวจะทำให้ อปท. มีรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 40,000 ถึง 50,000 ล้านบาท ซึ่งจะทำให้ลดภาระด้านเงินอุดหนุนจากรัฐบาลเท่ากับจำนวนเงินที่เพิ่มขึ้นดัง กล่าว