No Contribution Between Joint Debtors Where One Did Not Contribute to the Harm คำพิพากษาฎีกาที่ 2794/2565: ลูกหนี้ร่วมที่ไม่ได้มีส่วนก่อความเสียหาย ไม่ต้องรับผิดไล่เบี้ยตามมาตรา 296
⚖️ Key Takeaway ⚖️ ประเด็นสำคัญ
A final judgment holding two people jointly liable to the victim does not by itself create a right of contribution between them. Whether they are liable to one another depends on whether each contributed to causing the harm. CCC section 296, which divides a joint obligation into equal shares unless otherwise provided, bites only where each joint debtor did contribute. Where one of them was not negligent at all, the other cannot be subrogated to recover a share from him even after paying the victim in full.
คำพิพากษาที่ถึงที่สุดให้บุคคลสองคนร่วมกันรับผิดต่อผู้เสียหาย ยังไม่ก่อให้เกิดสิทธิไล่เบี้ยระหว่างกันโดยตัวเอง ลูกหนี้ร่วมจะรับผิดต่อกันหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าแต่ละคนมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหายหรือไม่ ความรับผิดของลูกหนี้ร่วมตาม ป.พ.พ. มาตรา 296 ที่ให้ต่างคนต่างรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น จะใช้บังคับได้ต่อเมื่อลูกหนี้ร่วมแต่ละคนมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย เมื่อฝ่ายหนึ่งมิได้ประมาทเลินเล่อเลย อีกฝ่ายแม้ชำระหนี้เต็มจำนวนแล้วก็ไม่อาจรับช่วงสิทธิไล่เบี้ยได้
Executive Summary บทสรุปผู้บริหาร
Court's Holding (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
A final judgment holding two people jointly liable to the victim does not by itself create a right of contribution between them. Whether they are liable to one another depends on whether each contributed to causing the harm. CCC section 296, which divides a joint obligation into equal shares unless otherwise provided, bites only where each joint debtor did contribute. Where one of them was not negligent at all, the other cannot be subrogated to recover a share from him even after paying the victim in full.
คำพิพากษาที่ถึงที่สุดให้บุคคลสองคนร่วมกันรับผิดต่อผู้เสียหาย ยังไม่ก่อให้เกิดสิทธิไล่เบี้ยระหว่างกันโดยตัวเอง ลูกหนี้ร่วมจะรับผิดต่อกันหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าแต่ละคนมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหายหรือไม่ ความรับผิดของลูกหนี้ร่วมตาม ป.พ.พ. มาตรา 296 ที่ให้ต่างคนต่างรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น จะใช้บังคับได้ต่อเมื่อลูกหนี้ร่วมแต่ละคนมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย เมื่อฝ่ายหนึ่งมิได้ประมาทเลินเล่อเลย อีกฝ่ายแม้ชำระหนี้เต็มจำนวนแล้วก็ไม่อาจรับช่วงสิทธิไล่เบี้ยได้
English Summary คำพิพากษาฉบับเต็ม
The following is an English-language summary of Supreme Court Decision No. 2794/2565, not a translation of the full judgment. The authoritative text is the Thai judgment, which this page carries in full: switch this page to Thai to read it. Source: deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2794/2565 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th
Year: 2022 (B.E. 2565)
Relevant Code Sections: CCC, Section(s) 296, 420, 425
SUMMARY
A company ordered two dental X-ray machines from Korea and engaged the defendant to clear them through customs and collect them from the plaintiff's warehouse. While the goods were still in the plaintiff's possession, the plaintiff's forklift driver negligently dropped one of them, and the buyer spent 116,708.47 baht returning it to the seller for inspection. The buyer sued the defendant, the plaintiff was joined, and a final Court of Appeal judgment held the plaintiff and the defendant JOINTLY liable for that sum. The plaintiff paid the whole of it, with interest, into court on 12 July 2562 and then sued the defendant for half. The Supreme Court held it could not recover. Whether joint debtors are liable to one another depends on whether each contributed to the harm, and here the plaintiff's own employee was negligent alone while the defendant was not negligent at all. CCC section 296, under which joint debtors bear equal shares unless otherwise provided, applies only where each of them contributed to causing the damage. So even though the plaintiff had discharged the whole judgment debt, it could not be subrogated to claim half back from the defendant. Both courts below had dismissed the claim and the Supreme Court affirmed.
COURT'S HOLDING
A final judgment holding two people jointly liable to the victim does not by itself create a right of contribution between them. Whether they are liable to one another depends on whether each contributed to causing the harm. CCC section 296, which divides a joint obligation into equal shares unless otherwise provided, bites only where each joint debtor did contribute. Where one of them was not negligent at all, the other cannot be subrogated to recover a share from him even after paying the victim in full.
---
Note: This is an English-language summary of the Thai original judgment.
For the authoritative Thai text, please refer to the Thai version above
or visit deka.supremecourt.or.th.
โจทก์ขอให้บังคับจำเลยชำระเงิน 70,660.48 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีของต้นเงิน 69,265.68 บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์
จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
โจทก์ฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นที่คู่ความไม่โต้แย้งกันในชั้นฎีกาฟังเป็นยุติว่า เดิมบริษัท อ.สั่งซื้อเครื่องเอกซเรย์ฟัน 2 เครื่อง จากบริษัท ร. ประเทศสาธารณรัฐเกาหลี โดยว่าจ้างจำเลยเป็นผู้ดำเนินการนำสินค้าผ่านพิธีการศุลกากรและนำสินค้าออกจากโกดังของโจทก์ส่งมอบให้แก่บริษัท อ. แต่ระหว่างสินค้าอยู่ในความครอบครองของโจทก์ พนักงานของโจทก์ได้ขับรถยกเคลื่อนย้ายสินค้าโดยประมาทเลินเล่อ ทำให้สินค้าเครื่องเอกซเรย์ฟัน 1 เครื่อง ซึ่งบรรจุหีบห่ออยู่ในลังตกจากรถยกกระแทกพื้น บริษัท อ. ได้รับความเสียหายโดยต้องเสียค่าใช้จ่ายส่งสินค้ากลับไปให้ผู้ขายตรวจสอบตามมาตรฐานที่ผู้ขายกำหนดมาและส่งกลับคืนมากับค่าตรวจเช็คสภาพเครื่องเป็นเงินรวม 116,708.47 บาท จึงฟ้องจำเลยให้รับผิดต่อศาลชั้นต้นเป็นคดีแพ่งหมายเลขดำที่ ม 440/2559 ระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นได้หมายเรียกโจทก์นี้เข้ามาเป็นจำเลยร่วมตามคำขอของจำเลย ต่อมาศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาเป็นคดีหมายเลขแดงที่ ม 1412/2560 ให้จำเลยร่วม (โจทก์คดีนี้) ชำระเงิน 116,708 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 13 มกราคม 2560 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่บริษัท อ. และยกฟ้องจำเลย แต่ต่อมาศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยและจำเลยร่วม (โจทก์คดีนี้) ร่วมกันชำระเงิน 116,708.47 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 13 มกราคม 2560 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่บริษัท อ. คดีดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2562 โจทก์มีหนังสือแจ้งจำเลยให้ร่วมกันวางเงินชำระหนี้ตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ แต่จำเลยเพิกเฉย ต่อมาวันที่ 12 กรกฎาคม 2562 โจทก์นำเงิน 116,708.47 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 13 มกราคม 2560 ถึงวันที่ 12 กรกฎาคม 2562 เป็นเงิน 21,822.89 บาท รวมเป็นเงิน 138,531.36 บาท ซึ่งรวมส่วนที่จำเลยต้องร่วมรับผิดมาวางต่อศาลชั้นต้นเพื่อชำระหนี้แก่บริษัท อ. ตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์
คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า โจทก์รับช่วงสิทธิฟ้องไล่เบี้ยให้จำเลยชำระเงินกึ่งหนึ่งของจำนวนที่โจทก์ชำระไปได้หรือไม่ เห็นว่า แม้ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาถึงที่สุดในคดีหมายเลขแดงที่ 11988/2561 ให้โจทก์ในฐานะนายจ้างชำระหนี้ค่าเสียหายอันเกิดจากการทำละเมิดของลูกจ้างเป็นค่าขนส่งสินค้าไปกลับและค่าตรวจเช็กสภาพเครื่องให้แก่บริษัท อ. และให้จำเลยในฐานะผู้รับจ้างบริษัท อ. ดำเนินการทางพิธีการศุลกากรนำสินค้าออกจากคลังสินค้าของโจทก์ร่วมกันรับผิดชำระค่าเสียหายดังกล่าวก็ตาม แต่ระหว่างโจทก์กับผู้ทำการขนย้ายสินค้าออกจากคลังเก็บสินค้า กับจำเลยผู้รับจ้างให้ดำเนินการเกี่ยวกับการนำสินค้าเข้าผ่านพิธีศุลกากรและนำสินค้าออกจากคลังสินค้าของโจทก์จะมีความรับผิดต่อกันหรือไม่อย่างไร ก็ต้องขึ้นอยู่กับว่าจำเลยมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหายด้วยหรือไม่ เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติว่าพนักงานขับรถของโจทก์กระทำโดยประมาทเลินเล่อฝ่ายเดียวเป็นเหตุให้ลังสินค้าพลิกตกกระแทกพื้นสินค้าได้รับความเสียหาย โดยจำเลยมิได้มีส่วนกระทำโดยประมาทเลินเล่อด้วยจำเลยจึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ความรับผิดของลูกหนี้ร่วมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 296 ที่บัญญัติให้ต่างคนต่างรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ดังที่โจทก์ฎีกานั้น จะบังคับแต่กรณีนี้ได้ต่อเมื่อลูกหนี้ร่วมแต่ละคนจะมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหายขึ้นเท่านั้น เมื่อจำเลยมิได้มีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย แม้โจทก์ได้ชำระหนี้เต็มจำนวนที่โจทก์ต้องร่วมรับผิดกับจำเลย โจทก์ก็ไม่อาจรับช่วงสิทธิมาฟ้องไล่เบี้ยให้จำเลยชำระเงินกึ่งหนึ่งของจำนวนที่โจทก์ชำระได้ ที่ศาลล่างทั้งสองยกฟ้องโจทก์มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
Code Sections Referenced มาตราที่อ้างอิง
Frequently Asked Questions คำถามที่พบบ่อย
If I pay a judgment in full as a joint debtor, can I recover half from the other debtor? ลูกหนี้ร่วมที่ชำระหนี้เต็มจำนวนแล้ว ไล่เบี้ยเอาจากอีกฝ่ายกึ่งหนึ่งได้หรือไม่
Not automatically. Section 296 of the Civil and Commercial Code makes joint debtors liable in equal shares between themselves, but the Supreme Court held in Decision 2794/2565 that this applies only where each of them actually contributed to causing the loss. The plaintiff's own forklift driver was solely negligent and the co-defendant customs agent had not been negligent at all, so even after paying the whole amount the plaintiff could not be subrogated and claim half back. Its appeal failed.
ไม่เสมอไป ป.พ.พ. มาตรา 296 ที่ให้ลูกหนี้ร่วมรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กันนั้น จะบังคับได้ต่อเมื่อลูกหนี้ร่วมแต่ละคนมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย คดีนี้พนักงานขับรถยกของโจทก์ประมาทเลินเล่อฝ่ายเดียว จำเลยมิได้มีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย แม้โจทก์ชำระหนี้เต็มจำนวนก็ไม่อาจรับช่วงสิทธิมาฟ้องไล่เบี้ยเอากึ่งหนึ่งจากจำเลยได้ ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
Does a judgment holding two parties jointly liable to the injured person decide how they share the loss between themselves? คำพิพากษาที่ให้สองฝ่ายร่วมกันรับผิดต่อผู้เสียหาย ชี้ขาดความรับผิดระหว่างกันเองด้วยหรือไม่
No. The Supreme Court kept the two questions apart. An earlier final judgment had ordered the warehouse operator and the customs agent to pay the cargo owner together, but whether either owed anything to the other depended on whether that party had contributed to the damage. Because the agent had not, nothing was owed between them.
ไม่ใช่ ศาลฎีกาแยกสองประเด็นออกจากกัน แม้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้โจทก์และจำเลยร่วมกันรับผิดชำระค่าเสียหายแก่เจ้าของสินค้า แต่ระหว่างโจทก์กับจำเลยจะรับผิดต่อกันหรือไม่เพียงใด ต้องขึ้นอยู่กับว่าฝ่ายนั้นมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหายด้วยหรือไม่ เมื่อจำเลยไม่มีส่วน จึงไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์
📖 Further Reading on ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline
Disclaimer: The English translations provided on this website are unofficial and for informational purposes only. The authoritative text of Thai statutes is in the Thai language as published in the Royal Thai Government Gazette (Ratchakitchanubeksa). This content does not constitute legal advice. For specific legal questions, consult a qualified Thai attorney.
Copyright © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. The Thai statutory text (ตัวบทกฎหมาย) and the original Thai-language Supreme Court (Dika) decisions are in the public domain as published in the Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา) pursuant to Section 7 of the Copyright Act B.E. 2537 (1994). All other content, including English translations, Supreme Court (Dika) decision summaries, legal annotations, cross-references, commentary, and editorial analysis, is the copyrighted intellectual property of ThaiLawOnline and its editors, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) and Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Unauthorized reproduction or distribution is prohibited.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต