ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

กฎหมายมรดกในประเทศไทย: คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับชาวต่างชาติ

รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.

แก้ไขโดย Sebastien H. Brousseau, LL.B., B.Sc. ปรับปรุงล่าสุด 2 พฤศจิกายน 2569
บันทึกการปรับปรุง
  • 31 ตุลาคม 2569: Added the statute box with Thai, English and French text and checked the page against the official text

กฎหมายมรดกในประเทศไทยส่วนใหญ่อยู่ภายใต้บังคับบรรพ 6 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (CCC) ครอบคลุม มาตรา 1599 ถึง 1755 และยังอยู่ภายใต้ ภาษีมรดก พระราชบัญญัติปี 2558 (2015) สำหรับชาวต่างชาติที่ถือครองอสังหาริมทรัพย์ บัญชีธนาคาร หรือมีธุรกิจในประเทศไทย กฎหมายเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง การเข้าใจกฎหมายเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อปกป้องครอบครัวและทรัพย์สินของคุณ คำแนะนำโดยละเอียดของเรา: พินัยกรรมสุดท้ายในประเทศไทย.

คู่มือนี้จัดทำขึ้นโดยทีมกฎหมายของ ThaiLawOnline เรามีประสบการณ์ 20 ปีในด้านกฎหมายไทย คู่มือนี้อธิบายสิ่งที่คุณจำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับการรับมรดกของไทย ครอบคลุมถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นหากคุณเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรม และยังอธิบายวิธีทำพินัยกรรมไทยที่ถูกต้องตามกฎหมาย คุณจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับ การขอตั้งผู้จัดการมรดก กระบวนการ คู่มือนี้ยังครอบคลุมถึงหน้าที่ทางภาษี และอธิบายกฎพิเศษสำหรับชาวต่างชาติที่ได้รับมรดกที่ดิน.

คู่มือการรับมรดกสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทย

สารบัญ

คลังข้อมูลการวางแผนมรดกที่เหลือ

การเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรม

กฎหมายสืบทอดมรดกของไทยทำงานอย่างไร

กฎหมายมรดกของไทยกำหนดวิธีการแบ่งปัน กองมรดก ของผู้ตาย กรอบกฎหมายที่ใช้บังคับคือ บรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งได้ถูกนำมาใช้โดยสม่ำเสมอตั้งแต่ปี 1935 มีสองแนวทาง:

  1. การสืบทอดมรดกตามพินัยกรรม, ผู้ตายได้ทำพินัยกรรมไว้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย (มาตรา 1646, 1603 CCC)
  2. การสืบมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม หมายถึงกรณีที่ไม่มีพินัยกรรม ทรัพย์มรดกจึงตกทอดแก่ทายาทโดยธรรม ซึ่งเป็นไปตามลำดับที่กำหนดไว้ตาม มาตรา 1629, 1631 CCC

สำหรับกองมรดกที่มีความเกี่ยวพันกับต่างประเทศ กฎหมายที่ใช้บังคับขึ้นอยู่กับทรัพย์สินนั้น โดยตามมาตรา 37 และ 38 แห่ง พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันของกฎหมาย พ.ศ. 2481, การรับมรดกอสังหาริมทรัพย์เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ ส่วนการรับมรดกสังหาริมทรัพย์เป็นไปตามกฎหมายภูมิลำเนาของเจ้ามรดกในขณะถึงแก่ความตาย ดังนั้นกฎหมายมรดกของไทยจึงใช้บังคับกับห้องชุดในกรุงเทพฯ ในขณะที่บัญชีธนาคารและสังหาริมทรัพย์อื่น ๆ ต้องมีการประเมินภูมิลำเนา สถานที่ถึงแก่ความตายเพียงอย่างเดียวไม่ได้ชี้ขาดปัญหานี้.

พินัยกรรมไทยแยกต่างหากมักเป็นทางเลือกที่สะดวกสำหรับทรัพย์สินในประเทศไทย แต่ไม่ได้เป็นข้อบังคับในทุกกรณี พินัยกรรมต่างประเทศต้องได้รับการประเมินความสมบูรณ์ ขอบเขต และความสัมพันธ์กับพินัยกรรมฉบับอื่น มาตรา 39 และ 40 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายกล่าวถึงความสามารถในการทำพินัยกรรมและแบบของพินัยกรรม การดำเนินคดีในประเทศไทยอาจต้องมีคำแปล การรับรองเอกสาร และหลักฐานสนับสนุนอื่น ๆ ควรจัดทำเอกสารให้สอดคล้องกันเพื่อไม่ให้พินัยกรรมฉบับหลังเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อนโดยไม่ได้ตั้งใจ.

กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหน้านี้

English

Section 1599

When a person dies, the estate passes to the heirs. An heir can lose the right to the estate only under a provision of this Code or of another law.

Full text

When a person dies, that person's estate devolves on the heirs. An heir may lose the right to the estate only under the provisions of this Code or of other laws.

ThaiLawOnline translation

Section 1629

There are only six classes of statutory heirs, entitled in this order, subject to Section 1630 paragraph 2: (1) descendants; (2) parents; (3) full-blood siblings; (4) half-blood siblings; (5) grandparents; (6) uncles and aunts. The surviving spouse is also a statutory heir, subject to the special provisions of Section 1635.

Full text

There are only six classes of statutory heirs and, subject to section 1630 paragraph two, each class is entitled to inherit in the following order of priority: (1) descendants; (2) parents; (3) brothers and sisters of the full blood; (4) brothers and sisters of the half blood; (5) grandparents; (6) uncles and aunts. The surviving spouse is also a statutory heir, subject to the special provisions of section 1635.

ThaiLawOnline translation

Section 1630

Full text

So long as there is an heir surviving, or represented by an unbroken line of representation as the case may be, in any one of the classes specified in Section 1629, an heir of a lower class has no right at all in the estate of the deceased. The preceding paragraph does not apply in the particular case where a descendant survives, or is represented as the case may be, and a parent also survives. In that case the parent takes a share as though he or she were an heir of the rank of a child.

ThaiLawOnline translation

Section 1635

The surviving spouse takes the same share as a child where there are descendants (or their representatives); one half where there are full-blood siblings (or their representatives), or parents and no descendants; two thirds where there are half-blood siblings, grandparents, or uncles and aunts (or their representatives); and the whole estate where there is no statutory heir under Section 1629.

Full text

The order and the share of the surviving spouse in the inheritance of the deceased shall be as follows: (1) if there is an heir under section 1629 (1) who is alive, or a person inheriting by representation, as the case may be, the surviving spouse is entitled to a share as if he or she were an heir in the class of children; (2) if there is an heir under section 1629 (3) and that heir is alive or there is a person inheriting by representation, or if there is no heir under section 1629 (1) but there is an heir under section 1629 (2), as the case may be, the surviving spouse is entitled to one half of the estate; (3) if there is an heir under section 1629 (4) or (6) and that heir is alive or there is a person inheriting by representation, or if there is an heir under section 1629 (5), as the case may be, the surviving spouse is entitled to two thirds of the estate; (4) if there is no heir as specified in section 1629, the surviving spouse is entitled to the whole estate.

ThaiLawOnline translation

Section 1646

Any person may make a will directing what is to happen to their property, and other matters, on their death. This section fixes no minimum age: testamentary capacity comes from s.25 and s.1703, under which a will made by a person who has not completed fifteen years of age is void.

Full text

Any person may, by will, declare an intention making dispositions, in contemplation of death, as to that person's own property or as to other matters, to take legal effect upon that person's death.

ThaiLawOnline translation

Section 1656

An ordinary written will must be made in writing, dated at the time it is made, and signed by the testator before at least two witnesses present at the same time, who must then and there sign to certify the testator's signature. An erasure, addition or other alteration is valid only if made in the same form.

Full text

A will may be made in the following form, namely: it must be made in writing and dated at the time of its making, and the testator must sign it before at least two witnesses present at the same time, who must then and there sign their names certifying the signature of the testator. No erasure, omission, addition or other alteration to such a will is valid unless it is made in the same form as is required by this section for the making of the will.

ThaiLawOnline translation

Section 1754

An inheritance claim is barred one year after the death, or after the statutory heir knew or ought to have known of the death. A claim under a will is barred one year after the legatee knew or ought to have known of the right. Subject to Section 193/27 (which preserves a secured creditor's right to enforce against the mortgaged, pledged or retained property), a creditor whose claim against the deceased has a prescription period longer than one year must sue within one year after he knew or ought to have known of the death. In every case no claim may be brought more than ten years after the death.

Full text

No action concerning an estate may be brought after one year from the death of the deceased, or from the time when the statutory heir knew or ought to have known of the death of the deceased. An action claiming under a provision of a will may not be brought after one year from the time when the legatee knew or ought to have known of the right that the legatee has under the will. Subject to section 193/27 of this Code, where a creditor's claim against the deceased has a prescription period longer than one year, that creditor may not bring an action after one year from the time when the creditor knew or ought to have known of the death of the deceased. In any event, the claims referred to in the preceding paragraphs may not be brought after ten years from the death of the deceased.

ThaiLawOnline translation

Section 93 Limitation of Aliens Right in Land

Full text

Where an alien acquires land by inheritance as a statutory heir, the Minister may permit the acquisition of that land, provided that, together with the land the alien already holds, it does not exceed the amount the alien may hold under section 87.

Unofficial translation by the Office of the Council of State

ไทย

มาตรา 1599

ข้อความเต็ม

เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาท ทายาทอาจเสียไปซึ่งสิทธิในมรดกได้แต่โดยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1629

ข้อความเต็ม

ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรคสอง แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1630

ข้อความเต็ม

ตราบใดที่มีทายาทซึ่งยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ยังไม่ขาดสาย แล้วแต่กรณี ในลำดับหนึ่ง ๆ ที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ ทายาทผู้ที่อยู่ในลำดับถัดลงไปไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย แต่ความในวรรคก่อนนี้มิให้ใช้บังคับในกรณีเฉพาะที่มีผู้สืบสันดานคนใดยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่กัน แล้วแต่กรณี และมีบิดามารดายังมีชีวิตอยู่ ในกรณีเช่นนั้นให้บิดามารดาได้ส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าเป็นทายาทชั้นบุตร

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1635

ข้อความเต็ม

ลำดับและส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ในการรับมรดกของผู้ตายนั้น ให้เป็นไปดังต่อไปนี้ (๑) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) ซึ่งยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น มีสิทธิได้ส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าตนเป็นทายาทชั้นบุตร (๒) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๓) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือถ้าไม่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) แต่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๒) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกกึ่งหนึ่ง (๓) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๔) หรือ (๖) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือมีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๕) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ มีสิทธิได้มรดกสองส่วนในสาม (๔) ถ้าไม่มีทายาทดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกทั้งหมด

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1646

ข้อความเต็ม

บุคคลใดจะแสดงเจตนาโดยพินัยกรรม กำหนดการเผื่อตายในเรื่องทรัพย์สินของตนเอง หรือในการต่าง ๆ อันจะให้เกิดเป็นผลบังคับได้ตามกฎหมายเมื่อตนตายก็ได้

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1656

ข้อความเต็ม

พินัยกรรมนั้น จะทำตามแบบดังนี้ก็ได้ กล่าวคือต้องทำเป็นหนังสือลงวัน เดือน ปี ในขณะที่ทำขึ้น และผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อไว้ต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนพร้อมกัน ซึ่งพยานสองคนนั้นต้องลงลายมือชื่อรับรองลายมือชื่อของผู้ทำพินัยกรรมไว้ในขณะนั้น การขูดลบ ตก เติม หรือการแก้ไขเปลี่ยนแปลงอย่างอื่นซึ่งพินัยกรรมนั้นย่อมไม่สมบูรณ์ เว้นแต่จะได้ปฏิบัติตามแบบอย่างเดียวกับการทำพินัยกรรมตามมาตรานี้

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1754

ข้อความเต็ม

ห้ามมิให้ฟ้องคดีมรดกเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี นับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้ หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก คดีฟ้องเรียกตามข้อกำหนดพินัยกรรม มิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อผู้รับพินัยกรรมได้รู้หรือควรได้รู้ถึงสิทธิซึ่งตนมีอยู่ตามพินัยกรรม ภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๙๓/๒๗ แห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้อันมีต่อเจ้ามรดกมีกำหนดอายุความยาวกว่าหนึ่งปี มิให้เจ้าหนี้นั้นฟ้องร้องเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่เมื่อเจ้าหนี้ได้รู้ หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก ถึงอย่างไรก็ดี สิทธิเรียกร้องตามที่ว่ามาในวรรคก่อน ๆ นั้น มิให้ฟ้องร้องเมื่อพ้นกำหนดสิบปีนับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หมายเหตุ: [เลขมาตรา ๑๙๓/๒๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕]

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 93

ข้อความเต็ม

คนต่างด้าวได้มาซึ่งที่ดินโดยได้รับมรดกในฐานะที่เป็นทายาทโดยธรรม รัฐมนตรีจะอนุญาตให้ได้มาซึ่งที่ดินนั้น แต่เมื่อรวมกับที่มีอยู่แล้วไม่เกินจำนวนที่จะพึงมีได้ ตามความในมาตรา ๘๗ ก็ได้

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

Français

Article 1599

Au décès d'une personne, sa succession est dévolue à ses héritiers. Un héritier ne peut perdre ses droits sur la succession qu'en vertu des dispositions du présent Code ou d'autres lois.

résumé non officiel

Article 1629

Il n'existe que six ordres d'héritiers légaux et, sous réserve de l'article 1630, alinéa deux, chaque ordre est appelé à la succession selon le rang de priorité suivant : (1) les descendants ; (2) les père et mère ; (3) les frères et sœurs germains ; (4) les frères et sœurs consanguins ou utérins ; (5) les grands-parents paternels et maternels ; (6) les oncles et tantes. Le conjoint survivant est également héritier légal, sous réserve des dispositions particulières de l'article 1635.

résumé non officiel

Article 1630

Tant qu'un héritier ou représentant subsiste dans un ordre, l'ordre suivant n'a aucun droit. Exception: si descendants ou représentants et parents survivants coexistent, les parents prennent la part d'un enfant.

résumé non officiel

Article 1635

Le rang et la part du conjoint survivant dans la succession du défunt sont fixés comme suit : (1) s'il existe un héritier visé à l'article 1629 (1) encore en vie, ou une personne venant à la succession par représentation, selon le cas, le conjoint survivant a droit à une part comme s'il était lui-même héritier au rang des enfants ; (2) s'il existe un héritier visé à l'article 1629 (3) encore en vie ou une personne venant par représentation, ou si, à défaut d'héritier visé à l'article 1629 (1), il existe un héritier visé à l'article 1629 (2), selon le cas, le conjoint survivant a droit à la moitié de la succession ; (3) s'il existe un héritier visé à l'article 1629 (4) ou (6) encore en vie ou une personne venant par représentation, ou s'il existe un héritier visé à l'article 1629 (5), selon le cas, le conjoint survivant a droit aux deux tiers de la succession ; (4) en l'absence de tout héritier visé à l'article 1629, le conjoint survivant a droit à la totalité de la succession.

résumé non officiel

Article 1646

Toute personne peut, par testament, déclarer sa volonté en disposant, pour cause de mort, de ses propres biens ou d'autres matières, ces dispositions devant produire effet conformément à la loi à son décès.

résumé non officiel

Article 1656

Le testament peut être fait dans la forme suivante, à savoir : il doit être fait par écrit et daté du jour, du mois et de l'année au moment de sa confection, et le testateur doit le signer devant au moins deux témoins présents simultanément, lesquels doivent alors, au même moment, apposer leur signature pour attester la signature du testateur. Tout grattage, omission, ajout ou autre modification apporté à ce testament est sans effet, à moins d'avoir été fait dans la même forme que celle prescrite par le présent article pour la confection du testament.

résumé non officiel

Article 1754

Aucune action successorale ne peut être intentée après l'expiration d'un délai d'un an à compter du décès du de cujus, ou à compter du moment où l'héritier légal a eu connaissance ou aurait dû avoir connaissance du décès du de cujus. L'action fondée sur une disposition testamentaire ne peut être intentée après l'expiration d'un délai d'un an à compter du moment où le légataire a eu connaissance ou aurait dû avoir connaissance du droit qu'il tient du testament. Sous réserve de l'article 193/27 du présent Code, lorsque la créance d'un créancier contre le de cujus est soumise à un délai de prescription supérieur à un an, ce créancier ne peut agir en justice après l'expiration d'un délai d'un an à compter du moment où il a eu connaissance ou aurait dû avoir connaissance du décès du de cujus. En tout état de cause, les droits visés aux alinéas précédents ne peuvent être exercés en justice après l'expiration d'un délai de dix ans à compter du décès du de cujus.

résumé non officiel

Article 93

Lorsqu'un étranger acquiert un terrain par succession en qualité d'héritier légal, le Ministre peut l'autoriser à acquérir ce terrain, à condition que, ajouté aux terrains qu'il détient déjà, il n'excède pas la superficie qu'il peut détenir en vertu de l'article 87.

résumé non officiel

คำพิพากษาศาลฎีกา

  • 2742/2545 (2002): พี่น้องต่างมารดาเป็นทายาทโดยธรรม
  • 1649/2567 (2024): ผู้ใช้อำนาจปกครองสละมรดกของผู้เยาว์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ไม่มีผลผูกพันผู้เยาว์
  • 1396/2518 (1975): พินัยกรรมเอกสารลับ ข้อกำหนดความสมบูรณ์

แหล่งที่มา

ใครมีสิทธิ์ได้รับมรดก? ทายาทโดยธรรมทั้งหกประเภท

ตาม มาตรา 1629 ของ CCC, กฎหมายไทยรับรองหกลำดับของ ทายาทโดยธรรม. ทายาทลำดับก่อนโดยทั่วไปตัดทายาทลำดับหลัง ทั้งนี้ อยู่ภายใต้หลักการรับมรดกแทนที่ มาตรา 1630 วรรคสองกำหนดข้อยกเว้นที่สำคัญ คือ บิดามารดาที่ยังมีชีวิตอยู่แต่ละคนได้รับส่วนแบ่งเท่ากับบุตรคนหนึ่งร่วมกับผู้สืบสันดาน คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ มีสถานะพิเศษและรับมรดกร่วมกับทายาทลำดับใดก็ตามที่มีสิทธิ (มาตรา 1635 CCC).

ลำดับทายาทส่วน CCCกฎสำคัญ
1ลูกหลาน (บุตรหลาน)§1629(1)รวมบุตรบุญธรรมและบุตรที่ได้รับการชอบด้วยกฎหมายด้วย ไม่รวมบุตรนอกกฎหมายเว้นแต่จะได้รับการรับรองโดยบิดา บุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกเท่าเทียมกับบุตรโดยสายเลือด (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1627). บุตรที่เกิดนอกสมรสซึ่งพ่อรับรองว่าเป็นบุตรของตนก็มีสิทธิ์ได้รับมรดกตามมาตรา 1627 เช่นกัน; การทำให้เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายอย่างเป็นทางการตาม มาตรา 1547 ไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป.
2บิดามารดา§1629(2)บิดามารดาที่ยังมีชีวิตอยู่แต่ละคนได้รับส่วนแบ่งเท่ากับบุตรคนหนึ่งร่วมกับผู้สืบสันดานตามมาตรา 1630 วรรคสอง หากไม่มีผู้สืบสันดาน บิดามารดาจะรับมรดกโดยอยู่ภายใต้ส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่
3พี่น้อง (สายเลือดเดียวกัน)§1629(3)ให้รับมรดกเฉพาะในกรณีที่ไม่มีผู้สืบสันดานและไม่มีบิดามารดาเหลือรอดอยู่เลย และตราบใดที่พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันยังมีชีวิตอยู่ พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกันจะไม่ได้รับมรดกเลย (§1630)
4พี่น้องต่างมารดา§1629(4)จะได้รับมรดกก็ต่อเมื่อไม่มีพี่น้องร่วมสายเลือดเดียวกันเหลืออยู่แล้ว
5ปู่ย่าตายาย§1629(5)ปู่ย่าตายายฝ่ายพ่อและฝ่ายแม่แบ่งปันกันอย่างเท่าเทียมกัน
6ลุงและป้า§1629(6)ทางเลือกสุดท้ายก่อนที่ทรัพย์สินจะเข้าสู่การเป็นของรัฐ (มาตรา 1753)

คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่จะได้รับส่วนแบ่งในกองมรดกอย่างไร

ส่วนแบ่งของคู่สมรสที่รอดชีวิตขึ้นอยู่กับว่าทายาทชั้นใดร่วมรับมรดกด้วย ภายใต้ มาตรา 1635 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

คลาสที่สืบทอดร่วมกันส่วนแบ่งของคู่สมรสส่วนแบ่งของทายาท
ลำดับที่ 1 (ผู้สืบสันดาน)ส่วนแบ่งเท่ากับบุตรแต่ละคนแบ่งเท่าๆ กับคู่สมรส
บิดามารดา ในกรณีที่ไม่มีผู้สืบสันดานเหลืออยู่ หรือพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ในกรณีที่ไม่มีทั้งผู้สืบสันดานและบิดามารดาเหลืออยู่50% ของที่ดิน50% แบ่งให้แก่ทายาท
ชั้นที่ 4 (พี่น้องต่างมารดา/บิดา) ชั้นที่ 5 (ปู่ย่าตายาย) หรือ ชั้นที่ 6 (ลุง/ป้า)สองในสาม (⅔) ของที่ดินหนึ่งในสาม (⅓) แบ่งให้แก่ทายาท
ไม่มีทายาทโดยธรรมทรัพย์สินทั้งหมด 100%,

สำคัญ: ผู้ที่สามารถสมรสได้นั้นต้องเป็นคู่สมรสที่ถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น การสมรสที่ทำที่ต่างประเทศตามแบบฟอร์มที่กำหนดนั้นถือว่าถูกต้องตามกฎหมาย (มาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติการกระทบกระทั่งกฎหมาย) แต่การสมรสที่ทำในประเทศไทยต้องได้รับการจดทะเบียนที่หน่วยงานท้องถิ่น อำเภอ (สำนักงานเขต) ต่อ มาตรา 1457 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์การแต่งงานตามพิธีหรือทางศาสนาเพียงอย่างเดียวไม่ได้ให้สิทธิ์ในการรับมรดก ซึ่งทำให้คู่รักชาวต่างชาติหลายคู่ไม่ทันตั้งตัว

การสมรสซ้อนครั้งที่สองไม่ให้สิทธิส่วนแบ่งของคู่สมรส และบรรดาลูกๆ สามารถโต้แย้งเช่นนั้นได้. การสมรสที่จดทะเบียนในขณะที่การสมรสก่อนหน้านั้นยังคงมีอยู่ถือเป็นสิ่งต้องห้าม มาตรา 1452 และไม่มีผลตามมาตรา 1495 และ มาตรา 1497 ให้บุคคลที่สนใจใดๆ ก็ได้ยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อให้ประกาศว่ามันเป็นโมฆะ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2984/2569 ลูกสาวที่เกิดนอกสมรส ซึ่งพ่อของเธอรับรองว่ามีอยู่ ได้ฟ้องร้องให้การสมรสที่ลงทะเบียนภายหลังนั้นของเขาถูกเพิกถอน หลังจากการแต่งตั้งตัวของภรรยาคนที่สอง ผู้จัดการมรดก (มาตรา 1713) ศาลพิเคราะห์ว่า บุตรที่ได้รับการรับรองถือเป็นลูกหลานตามมาตรา 1627 และเป็นทายาทตามมาตรา 1629(1) เนื่องจากคู่สมรสที่ไร้สถานภาพจะได้รับสิทธิส่วนแบ่งตามมาตรา 1635(1) และจะทำให้สิทธิส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังอยู่ลดลง ดังนั้นจึงเป็นบุคคลที่มีสิทธิตามมาตรา 1497 และจึงพิพากษาให้การสมรสเป็นโมฆะ ศาลได้ให้ข้อคิดเห็นเชิงปฏิบัติสำหรับกรณีที่ทรัพย์สินถูกโต้แย้งว่า การคำนวณมรดกอาจขึ้นอยู่กับการตัดสินใจเรื่องการมีสถานภาพสมรสก่อน ดังนั้นจึงควรรวบรวมบันทึกการสมรสทุกฉบับ ทั้งในไทยและต่างประเทศ หลักฐานการหย่าและหลักฐานการรับรองที่เกี่ยวข้องทั้งหมดไว้เมื่อเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี ส่วนข้อสังเกตทางปฏิบัติสำหรับกรณีที่ทรัพย์สินถูกโต้แย้งคือ การคำนวณมรดกอาจขึ้นอยู่กับคำตัดสินเรื่องการมีสถานภาพสมรสก่อน ดังนั้นจึงควรรวบรวมบันทึกการสมรสทุกฉบับ ทั้งในไทยและต่างประเทศ หลักฐานการหย่าและหลักฐานการรับรองที่เกี่ยวข้องทั้งหมดไว้เมื่อเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี.

หากคุณเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรมในประเทศไทย จะเกิดอะไรขึ้น?

หากชาวต่างชาติถึงแก่ความตายโดยไม่มีพินัยกรรมที่สมบูรณ์ ให้พิจารณาก่อนว่ากฎหมายมรดกใดใช้บังคับกับทรัพย์สินแต่ละรายการ ในกรณีที่ใช้กฎหมายไทยว่าด้วยการรับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม หลักเกณฑ์เรื่องทายาทโดยธรรมข้างต้นจะกำหนดการแบ่งปันทรัพย์สิน ประเด็นต่อไปนี้ต้องให้ความสำคัญ:

  • ตรวจสอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องสำหรับสินทรัพย์แต่ละรายการ. อสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทยอยู่ภายใต้กฎหมายมรดกของไทย สำหรับสังหาริมทรัพย์ ภูมิลำเนาของเจ้ามรดกในขณะถึงแก่ความตายเป็นตัวกำหนดกฎหมายมรดกที่ใช้บังคับตามมาตรา 38 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย.
  • คู่รักที่ไม่ได้แต่งงานกันจะไม่ได้รับมรดกใดๆ กฎหมายไทยไม่รับรองคู่รักที่อยู่กินด้วยกันโดยไม่ได้จดทะเบียน หรือคู่สมรสตามกฎหมาย
  • เด็กเล็กอาจต้องได้รับการแต่งตั้งจากศาล ผู้ปกครอง. หากผู้ปกครองหนึ่งรายรอดชีวิตมาได้ ผู้ปกครองรายนั้นจะมีอำนาจในการปกครองเพียงลำพัง และไม่จำเป็นต้องมีผู้ปกครองรับผิดชอบ (มาตรา 1566) ศาลจะแต่งตั้งผู้ปกครองเมื่อเด็กไม่มีผู้ปกครองหรือผู้ปกครองรายนั้นได้สูญเสียอำนาจในการปกครอง (มาตรา 1585 และ 1586) ซึ่งอาจใช้เวลาหลายเดือน.
  • หากไม่พบทายาท ทรัพย์สินจะตกเป็นของรัฐบาลไทย (จะโอนไปยังรัฐตามมาตรา 1753 แห่ง CCC).

ตัวอย่าง: คู่ชีวิตที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสไม่มีส่วนแบ่งโดยอัตโนมัติตามหลักกฎหมายไทยว่าด้วยการรับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม พินัยกรรมที่สมบูรณ์สามารถยกทรัพย์ให้แก่คู่ชีวิตนั้นได้ หากผู้ตายทำพินัยกรรมไว้ในต่างประเทศ ให้ประเมินความสมบูรณ์ ขอบเขต และกฎหมายที่ใช้บังคับก่อนที่จะถือว่าทรัพย์สินในประเทศไทยเป็นมรดกที่ไม่มีพินัยกรรม พินัยกรรมต่างประเทศแต่ละฉบับต้องได้รับการประเมินเป็นรายกรณี.

การตัดมิให้รับมรดกและการสละมรดก

มีกฎหมายสองฉบับที่บังคับใช้ในกรณีที่มรดกตกทอด: การตัดสิทธิ์การรับมรดกของมรดกตกทอดที่เสียชีวิต และการปฏิเสธการรับมรดกของมรดกตกทอดที่เหลืออยู่ โดยทั้งสองกรณีจะต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ โดยหากดำเนินการที่สำนักงานเขต จะใช้แบบฟอร์ม B.E. 2569 ดังที่อธิบายไว้ด้านล่าง.

การตัดมิให้ทายาทโดยธรรมรับมรดก (มาตรา 1608)

มาตรา 1608 อนุญาตให้ ผู้ทำพินัยกรรม ตัดสิทธิทายาทโดยธรรม โดยการแสดงเจตนาไว้อย่างชัดแจ้งเท่านั้น, โดยทำได้ทั้ง ในพินัยกรรม หรือ ในหนังสือที่มอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ. ต้องระบุตัวตนของทายาทที่ถูกตัดออกจากกองมรดกให้ชัดเจน ดังนั้น การอ้างอิงแบบคลุมเครือว่า “ญาติของฉัน” จึงใช้ไม่ได้ผล.

มาตราเดียวกันนี้ยังมีหลักที่คนส่วนใหญ่อาศัยอยู่จริงโดยไม่รู้ตัว นั่นคือ เมื่อผู้ทำพินัยกรรม จำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดด้วยพินัยกรรม, และทายาทโดยธรรมทุกคนที่ไม่ได้รับอะไรเลยภายใต้พินัยกรรมนั้น ถือว่าถูกตัดออกจากกองมรดก. ดังนั้น พินัยกรรมที่จำหน่ายทรัพย์มรดกทั้งหมดจึงเป็นการตัดมิให้รับมรดกโดยผลของกฎหมาย โดยไม่ต้องมีการแสดงเจตนาแยกต่างหาก.

การเพิกถอนเป็นไปตาม มาตรา 1609, และหลักเกณฑ์ไม่สมมาตรกัน. การตัดออกจากกองมรดกที่ได้ทำขึ้น โดยพินัยกรรม ถูกเพิกถอนได้ โดยพินัยกรรมเท่านั้น. แต่การตัดมิให้รับมรดกที่ทำ โดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ สามารถเพิกถอนได้โดย อย่างใดอย่างหนึ่ง ในสองวิธีนี้ จึงควรรู้ไว้ว่าคุณใช้วิธีใด.

การสละมรดก (มาตรา 1612 ถึง 1619)

ทายาทที่ไม่ต้องการมรดกจะต้องสละมรดกอย่างเป็นทางการ ตาม มาตรา 1612 นั่นหมายถึงการแสดงเจตนาอย่างชัดแจ้งใน หนังสือซึ่งได้นำไปวางไว้ต่อหน้าเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ, หรือ สัญญาประนีประนอมยอมความ. การกระทำที่ไม่เป็นทางการใด ๆ ย่อมไม่มีผล.

มาตรา 1613 จงใจทำให้การกระทำนี้เคร่งครัด: การสละมรดก จะทำเพียงบางส่วนไม่ได้, จะมีเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาไม่ได้ และ ไม่สามารถเพิกถอนได้. มาตรา 1619 เป็นการขัดขวางแนวคิดทั่วไปอีกประการหนึ่ง นั่นคือการสละสิทธิ์ล่วงหน้า: จะไม่มีผู้ใดสามารถสละสิทธิ์หรือจำหน่ายสิทธิ์ที่ตนอาจมีในอนาคตในกองมรดกของบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ได้.

เมื่อทำแล้ว, มาตรา 1615 มีผลย้อนหลัง ไปถึงเวลาที่เจ้ามรดกถึงแก่ความตาย, และเมื่อทายาทโดยธรรมสละมรดก ผู้สืบสันดานของทายาทผู้นั้นย่อมเข้ารับมรดกแทนที่ ในสิทธิของตนเอง และรับส่วนแบ่งที่ควรจะตกเป็นของผู้สละสิทธิ์ การสละสิทธิ์ไม่ได้ทำให้กองมรดกเลื่อนไปด้านข้างให้พี่น้องของคุณหากคุณมีบุตร.

เจ้าหนี้ได้รับความคุ้มครอง ภายใต้ มาตรา 1614, ทายาทผู้สละสิทธิ์ โดยรู้ว่าเป็นการทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ อาจเพิกถอนการสละมรดกนั้นตามคำขอของเจ้าหนี้ได้ และศาลอาจอนุญาตให้เจ้าหนี้เป็นผู้รับมรดกแทนทายาทคนนั้นภายในขอบเขตหนี้ที่ค้างชำระอยู่ ในกรณีที่การสละมรดกมิได้มีค่าตอบแทน เพียงแค่ความรู้ของทายาทเองก็เพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ว่าผู้ได้รับประโยชน์รู้เรื่องแต่อย่างใด.

กับดักอย่างหนึ่งสำหรับพ่อแม่และผู้ปกครอง. การสละสิทธิ์แทนผู้เยาว์ไม่ใช่สิ่งที่ผู้ปกครองจะตัดสินใจได้เพียงลำพัง ใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1649/2567 ศาลวินิจฉัยว่าการสละสิทธิ์จัดอยู่ในรายการการกระทำที่ระบุไว้ใน มาตรา 1574 ซึ่งผู้ปกครองหรือบุคคลผู้ใช้ อำนาจปกครอง ไม่อาจกระทำแทนผู้เยาว์ได้ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาลก่อน, เนื่องจากเป็นการระงับสิทธิที่บุตรมีอยู่แล้ว การสละสิทธิ์ที่กระทำโดยปราศจากการอนุมัติดังกล่าวจึงอาจถูกโต้แย้งได้.

ชาวต่างชาติทำพินัยกรรมในประเทศไทยได้อย่างไร?

ชาวต่างชาติสามารถทำพินัยกรรมในประเทศไทยได้ โดยตามกฎหมายไทยพินัยกรรมแบบปกติจะต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้: ทำเป็นหนังสือ ลงวันเดือนปีในขณะที่ทำ และผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนซึ่งอยู่พร้อมกัน แล้วพยานทั้งสองลงลายมือชื่อรับรองลายมือชื่อของผู้ทำพินัยกรรมในขณะนั้น (มาตรา 1656 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) การทำพินัยกรรมไม่มีเงื่อนไขเรื่องสัญชาติ ถิ่นที่อยู่ หรือวีซ่า พินัยกรรมที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเหล่านั้นตกเป็นโมฆะ.

ข้อกำหนดสำหรับพินัยกรรมแบบธรรมดาที่ทำเป็นหนังสือตามกฎหมายไทย

  • ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องเป็น อายุอย่างน้อย 15 ปี (มาตรา 1703 CCC); ความสามารถในการทำคำรับรองล่วงหน้าของชาวต่างชาติจะขึ้นอยู่กับกฎหมายแห่งชาติของตนในขณะนั้น (มาตรา 39 แห่งพระราชบัญญัติการคัดค้านกฎหมาย)
  • ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องเป็น มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์ ณ เวลาที่ลงนาม (มาตรา 1704 CCC)
  • ต้องมีเจตจำนง ลงวันที่ (วัน เดือน ปี)
  • ต้องมีเจตจำนง ลงนาม โดยผู้ทำพินัยกรรม
  • อย่างน้อย พยานที่น่าเชื่อถือสองคน ต้องลงลายมือชื่อ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1656) จะต้องไม่เป็นผู้รับพินัยกรรม คู่สมรสของผู้รับพินัยกรรม หรือผู้เยาว์

พินัยกรรมตามกฎหมายไทยสำหรับชาวต่างชาติควรมีเนื้อหาอะไรบ้าง?

นอกเหนือจากข้อกำหนดขั้นต่ำตามกฎหมายแล้ว พินัยกรรมตามกฎหมายไทยสำหรับชาวต่างชาติที่ร่างไว้อย่างดีควรครอบคลุมถึง:

  1. คำชี้แจงที่ชัดเจนเกี่ยวกับภูมิลำเนา เพื่อหลีกเลี่ยงข้อพิพาทเรื่องเขตอำนาจศาล
  2. ข้อกำหนดที่จำกัดขอบเขตของพินัยกรรมให้ครอบคลุมเฉพาะทรัพย์สินในประเทศไทยเท่านั้นดังนั้นจึงไม่ขัดแย้งกับพินัยกรรมในประเทศของคุณ
  3. การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกชาวไทย ใครบ้างที่สามารถมาปรากฏตัวในศาลไทยได้ (การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกชาวต่างชาติทำให้เกิดความล่าช้าอย่างมาก)
  4. การระบุสินทรัพย์อย่างเฉพาะเจาะจง, หมายเลขห้องชุด, หมายเลขบัญชีธนาคาร, หมายเลขทะเบียนนิติบุคคล
  5. คำแนะนำสำหรับที่ดิน (โดยปกติชาวต่างชาติไม่สามารถเป็นเจ้าของที่ดินได้ ดังนั้นคุณต้องระบุว่าควรขายที่ดินและแบ่งรายได้กัน หรือควรโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่พลเมืองไทย)
  6. ฉบับสองภาษา (ภาษาอังกฤษและภาษาไทย) โดยทั้งสองฉบับได้รับการรับรองว่ามีความน่าเชื่อถือเท่าเทียมกัน

เปรียบเทียบพินัยกรรมไทย 5 ประเภท

กฎหมายไทยรับรองพินัยกรรม 5 รูปแบบ ได้แก่... มาตรา 1656-1672 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แต่ละแห่งมีข้อกำหนดและระดับการคุ้มครองที่แตกต่างกัน:

ประเภทของพินัยกรรมส่วน CCCต้องการพยานเหมาะสำหรับระดับความเสี่ยง
พินัยกรรมธรรมดา (เขียนไว้)§16562ชาวต่างชาติส่วนใหญ่, มาตรฐาน, น่าเชื่อถือ, เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางต่ำ
พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ (เขียนด้วยลายมือ)§16570สถานการณ์ฉุกเฉิน เขียนด้วยลายมือทั้งหมด ลงวันที่และลงลายมือชื่อระดับปานกลาง (ความเสี่ยงต่อการปลอมแปลง)
พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง§16582กองมรดกมูลค่าสูง ทำต่อหน้าพนักงานเจ้าหน้าที่อำเภอ (เขต) และจัดเก็บไว้อย่างเป็นทางการต่ำมาก
พินัยกรรมลับ§16602เมื่อความเป็นความลับคือสิ่งสำคัญที่สุด ต้องปิดผนึกและลงลายมือชื่อต่อหน้าเจ้าหน้าที่อำเภอต่ำ
พินัยกรรมทางวาจามาตรา 1663 และ 1664อย่างน้อย 2ใช้ในกรณีพิเศษที่ไม่อาจทำพินัยกรรมตามแบบอื่นที่กฎหมายกำหนดได้ พยานต้องไปแจ้งต่อเจ้าหน้าที่อำเภอโดยไม่ชักช้า พินัยกรรมนี้สิ้นผลเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่ผู้ทำพินัยกรรมกลับมาอยู่ในฐานะที่จะทำพินัยกรรมตามแบบอื่นที่กฎหมายกำหนดได้.สูงมาก

คำแนะนำของเรา: สำหรับชาวต่างชาติส่วนใหญ่แล้ว ควรใช้มาตรฐานทั่วไป พินัยกรรมทั่วไป (มาตรา 1656) เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุด ร่างเอกสารเป็นสองภาษา ก. พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง ให้ความปลอดภัยสูงสุดสำหรับกองมรดกขนาดใหญ่ แต่ต้องใช้เวลาและขั้นตอนที่เป็นทางการมากกว่า ณ วันที่ 24 มีนาคม 2569, กฎหมายฉบับใหม่ คือ กฎกระทรวงว่าด้วยพินัยกรรม พ.ศ. 2569 (2026) กำหนดมาตรฐานขั้นตอนพินัยกรรมและนำแบบฟอร์มทางการที่บังคับใช้มาใช้ในสำนักงานเขต (อำเภอ) ทั่วประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นการเสริมความแข็งแกร่งให้กับพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองและพินัยกรรมแบบเอกสารลับ ดู ส่วนเฉพาะด้านล่าง เพื่อดูว่ามีอะไรเปลี่ยนแปลงไปบ้าง หรือ อ่านข้อความในราชกิจจานุเบกษาอย่างเป็นทางการ.

หนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้า (Living Will) กับพินัยกรรม (Last Will): สองเอกสารที่แตกต่างกัน

ทั้งสองอย่างนี้มักถูกสับสนกัน พินัยกรรม กำหนดว่าใครจะได้รับทรัพย์สินของคุณ หลังจาก คุณเสียชีวิตแล้ว ส่วน หนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้า คือหนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้าเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล: เป็นการบันทึกการรักษาที่คุณจะปฏิเสธหากคุณยังมีชีวิตอยู่แต่ไม่สามารถแสดงความประสงค์ด้วยตนเองได้อีกต่อไป หนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้าในประเทศไทยอาศัยกฎหมายคนละฉบับโดยสิ้นเชิง คือ มาตรา 12 แห่ง พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550, และพินัยกรรมก็ไม่ได้ครอบคลุมถึงการตัดสินใจทางการแพทย์ ชาวต่างชาติส่วนใหญ่ที่มาตั้งถิ่นฐานในประเทศไทยจำเป็นต้องมีทั้งสองอย่าง ดูคู่มือฉบับเต็มของเราได้ที่ หนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้าในประเทศไทย.

ระเบียบว่าด้วยพินัยกรรมฉบับใหม่ (พ.ศ. 2569): มีอะไรเปลี่ยนแปลงบ้างที่สำนักงานเขต

บน 22 มกราคม 2569, ประเทศไทยได้เผยแพร่ กฎกระทรวงว่าด้วยการทำพินัยกรรมหรือการแสดงเจตจำนงเกี่ยวกับการรับมรดก พ.ศ. 2569 (กฎกระทรวงการทำพินัยกรรมหรือการแสดงเจตนาเกี่ยวกับมรดก พ.ศ. ๒๕๖๙) ในราชกิจจานุเบกษา (เล่ม 143 ตอนที่ 4 ก หน้า 17) ออกตามความใน มาตรา 1672 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, ข้อ 1 กำหนดให้ใช้บังคับ เมื่อครบกำหนดหกสิบวันนับแต่วันที่ประกาศ นั่นคือในวันที่ 24 มีนาคม 2026. ข้อ 2 ยกเลิกระเบียบกระทรวงมหาดไทยฉบับเดิมที่ออกตามความในมาตรา 1672 อย่างชัดแจ้ง และ กฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2503/1960), ซึ่งนับเป็นการปรับปรุงขั้นตอนพินัยกรรมของสำนักงานเขตให้ทันสมัยครั้งแรกในรอบกว่าหกทศวรรษ โดยได้รับการลงนามโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2026.

สิ่งที่เปลี่ยนไป และสิ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลง. นี่คือการปฏิรูปเชิง ขั้นตอน การปฏิรูป ไม่ใช่การเขียนใหม่ว่าใครเป็นผู้รับมรดก ทายาทโดยธรรมหกลำดับ ส่วนแบ่งของคู่สมรส และการตัดมิให้รับมรดก ยังคงอยู่ภายใต้บรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เกณฑ์ภาษีการรับมรดก 100 ล้านบาทมาจากมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 สิ่งที่ระเบียบนี้กำหนดให้เป็นมาตรฐานคือ อย่างไร พินัยกรรมหรือการแสดงเจตนาเกี่ยวกับมรดกที่ทำผ่านหน่วยงานราชการ ได้รับการจัดทำ มีพยานรับรอง บันทึก และจัดเก็บ โดยใช้แบบพิมพ์ทางราชการและมาตรการป้องกันที่เหมือนกันในทุก อำเภอ และกรุงเทพฯ เขต ทั่วประเทศ.

แบบฟอร์มเอกสารราชการมาตรฐาน ณ สำนักงานเขตทุกแห่ง

เพื่อให้กระบวนการเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ระเบียบข้อบังคับนี้จึงมีชุดแบบฟอร์มมาตรฐานของตนเอง, ที่ผนวกอยู่ท้ายกฎระเบียบและประกาศในราชกิจจานุเบกษาพร้อมกันนั้น, มีหมายเลขกำกับ ภ.ก. 1 ถึง ภ.ก. 8 และใช้ในทุกอำเภอและสำนักงาน เขต ของกรุงเทพมหานคร แบบพิมพ์แบบเดียวกันนี้ยังใช้กับการยื่นคำขอทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง บันทึกที่เจ้าพนักงานจัดทำขึ้น การฝากพินัยกรรมแบบเอกสารลับ (ปิดผนึก) ทะเบียนพินัยกรรม ใบรับ และการแสดงเจตนาอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการตัดมิให้รับมรดก การถอนการตัดมิให้รับมรดก หรือการสละมรดก เนื่องจากแบบพิมพ์ดังกล่าวได้ผนวกไว้ท้ายกฎกระทรวงนั้นเอง ถ้อยคำในแบบพิมพ์จึงถูกกำหนดโดยกฎกระทรวง ไม่ใช่โดยหนังสือเวียนของกรม.

การเปลี่ยนแปลงเชิงปฏิบัติสามประการที่สำคัญที่สุดสำหรับทุกคนที่ทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง (ที่สำนักงานเขต) ตั้งแต่วันที่ 24 มีนาคม 2569 เป็นต้นไป:

  • ลงทะเบียนได้ทุกที่. คุณไม่ถูกจำกัดให้ต้องไปที่เขตที่ชื่อของคุณปรากฏอยู่ในทะเบียนบ้านอีกต่อไป (ทะเบียนบ้าน). ปัจจุบันสามารถทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองได้ที่ อำเภอ, อำเภอ, หรือกรุงเทพฯ เขต แห่งใดก็ได้ในประเทศ.
  • สำนักงานจะเก็บรักษาพินัยกรรมไว้เว้นแต่คุณจะขอคืน. ข้อ 10 กำหนดให้สำนักงานเขตเก็บรักษาพินัยกรรมที่ได้จดทะเบียนไว้ ตามข้อ 11 ผู้ทำพินัยกรรมอาจขอรับพินัยกรรมคืนได้ทุกเมื่อโดยแสดงใบรับ และสำหรับพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง เจ้าหน้าที่จะทำสำเนาที่รับรองถูกต้องเก็บไว้ก่อนส่งมอบต้นฉบับ ในระหว่างที่คุณยังมีชีวิตอยู่ ข้อ 12 ห้ามเจ้าหน้าที่เปิดเผยพินัยกรรมแก่บุคคลใดนอกจากคุณ หลังจากคุณถึงแก่ความตาย ข้อ 13 ให้ผู้จัดการมรดก ทายาทโดยธรรม ผู้รับพินัยกรรม หรือบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในกองมรดก ขอสำเนาหรือสำเนาที่รับรองถูกต้องของพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่เก็บไว้ตามข้อ 11 ได้ ณ สำนักงานที่ทำพินัยกรรมนั้น วิธีการขอสำเนานี้ใช้เฉพาะกับพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง.
  • ตารางค่าธรรมเนียมใหม่. เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1960 ที่มีการเขียนค่าธรรมเนียมขึ้นใหม่ ข้อ 19 กำหนดไว้ดังนี้: 250 บาท เพื่อทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่สำนักงานเขต, 500 บาท หากเจ้าหน้าที่มาหาคุณที่อื่นในอำเภอ, 250 บาท สำหรับพินัยกรรมลับ, 100 บาท สำหรับการแสดงเจตนาตัดมิให้รับมรดก การเพิกถอนการตัดมิให้รับมรดก หรือการสละมรดก และ 50 บาท สำหรับสำเนาพินัยกรรมฉบับคู่ที่ทำขึ้นพร้อมกัน ข้อ 20 ยกเว้นค่าธรรมเนียมดังกล่าวสำหรับคนสัญชาติไทยที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติสาธารณะที่มีการประกาศ.

พินัยกรรมทุกฉบับจะถูกบันทึกลงในทะเบียนของอำเภอหรือสำนักงานเขตและได้รับเลขทะเบียน เพื่อให้สามารถค้นหาได้เมื่อมีการนำมาแสดงในภายหลังในการ การขอตั้งผู้จัดการมรดก.

สิ่งนี้จะส่งผลกระทบต่อพินัยกรรมใดบ้าง. การปฏิรูปนี้มีผลเฉพาะกับพินัยกรรมและการแสดงเจตนาที่ทำต่อหน้าเจ้าหน้าที่อำเภอเท่านั้น ได้แก่ พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง (มาตรา 1658 CCC), การฝากความลับไว้ ที่สำนักงานมาตรา 1660), พินัยกรรมด้วยวาจาในภาวะฉุกเฉินที่ทำขึ้น ณ ที่นั้น (มาตรา 1663), และคำประกาศอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการไม่รับมรดกหรือการปฏิเสธการรับมรดก โดยจะเขียนเป็นจดหมายธรรมดา (มาตรา 1656) ที่คุณลงนามที่บ้านหรือที่สำนักงานทนายความ หรือเขียนด้วยลายมือโดยสมบูรณ์ พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ (มาตรา 1657), ไม่มีการเปลี่ยนแปลงใดๆ ทั้งสิ้น.

การตรวจสอบอายุ ความสามารถ และตัวตนที่เข้มงวดขึ้น

ข้อ 7 กำหนดให้เจ้าหน้าที่เขต ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าผู้ทำพินัยกรรม มีอายุยังไม่ครบสิบห้าปีบริบูรณ์ หรือเป็นบุคคล วิกลจริตให้นายอำเภอสอบสวนเพิ่มเติมได้เท่าที่จำเป็น และบันทึกเหตุสงสัยและผลการสอบสวนไว้ในช่องหมายเหตุของทะเบียนพินัยกรรม เกณฑ์อายุคือสิบห้าปี ไม่ใช่ยี่สิบปี เพราะ มาตรา 25 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้ผู้เยาว์ทำพินัยกรรมได้เมื่ออายุครบสิบห้าปีบริบูรณ์ ข้อ 5 กำหนดเรื่องพยานไว้ว่า ต้องมีพยานอย่างน้อยสองคนซึ่ง บรรลุนิติภาวะไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ และไม่เป็นบุคคลที่หูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง ถ้าคุณนำพยานไปไม่ได้หรือไปได้ไม่ครบ ขอให้นายอำเภอช่วยจัดหาให้ได้ และถ้าคุณหรือพยานสื่อสารภาษาไทยไม่ได้ กฎกระทรวงกำหนดให้ต้องมีล่าม

บันทึกของสำนักงานเขตเป็นหลักฐานแสดงขั้นตอนตามแบบที่ได้ปฏิบัติ เจ้าหน้าที่ไม่ได้รับประกันว่าพินัยกรรมจะไม่ถูกโต้แย้งในภายหลัง ปัญหาเรื่องความสามารถ ความยินยอม หรือการปฏิบัติตามกฎหมาย ยังคงเป็นเรื่องที่ศาลต้องวินิจฉัยหากมีข้อพิพาท.

สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไรสำหรับชาวต่างชาติ

  • หลักฐานสำหรับกระบวนการจัดการมรดก. พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองบันทึกขั้นตอนอย่างเป็นทางการที่ดำเนินการต่อหน้าเจ้าหน้าที่เขต บันทึกดังกล่าวอาจช่วยในการยุติข้อพิพาทได้ แต่ไม่ได้รับประกันความสามารถของผู้ทำพินัยกรรม ไม่ได้ป้องกันการโต้แย้ง และไม่ได้กำหนดว่ากระบวนพิจารณาของศาลจะใช้เวลานานเท่าใด.
  • แบบฟอร์มและการอ่านออกเสียงเป็นภาษาไทย. ใช้ ทนายความที่พูดได้สองภาษา หรือล่ามที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เพื่อให้สิ่งที่เจ้าหน้าที่บันทึกตรงกับเจตนาของคุณจริงๆ ความไม่ตรงกันคือความเสี่ยงเดียวที่ระบบนี้ไม่ได้แก้ปัญหาให้คุณ.
  • คุณไม่ต้องใช้บัตรประจำตัวประชาชนไทย. ข้อ 5 ระบุไว้อย่างชัดเจนในเรื่องนี้ คือ หากผู้ยื่นคำขอเป็นชาวต่างชาติที่ไม่สามารถแสดงบัตรประจำตัวประชาชนไทยหรือเอกสารทะเบียนราษฎรได้ให้นายอำเภอตรวจสอบเอกสารหรือหลักฐานอื่นที่สามารถพิสูจน์ตัวตนได้ นำหนังสือเดินทางของคุณและสิ่งอื่นใดที่เชื่อมโยงคุณกับที่อยู่ที่คุณให้มาด้วย.
  • พินัยกรรมฉบับเดิมของคุณยังคงมีผลบังคับใช้. พินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยชอบก่อนวันที่ 24 มีนาคม 2569 ไม่ กลายเป็นโมฆะ อย่างไรก็ตาม สำหรับกองมรดกที่มีมูลค่ามากหรือข้ามพรมแดน ควรค่าแก่การพิจารณาว่าการทำพินัยกรรมใหม่ในรูปแบบเอกสารฝ่ายเมืองจะช่วยให้มีความรัดกุมขึ้นหรือไม่ โปรดดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ บริการพินัยกรรม.
  • ยังไม่มีพินัยกรรมออนไลน์. ระเบียบนี้สร้างขึ้นโดยอิงจากขั้นตอนที่ต้องดำเนินการด้วยตนเอง เอกสารที่ทำเป็นลายลักษณ์อักษรและปิดผนึก และพินัยกรรมด้วยวาจาในกรณีฉุกเฉินที่มีการบันทึกไว้ ประเทศไทยยัง ไม่ ได้นำระบบพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์หรือออนไลน์มาใช้ ซึ่งจะต้องมีการออกกฎหมายแยกต่างหาก.

อ่านเอกสารต้นฉบับ: สามารถอ่านข้อความฉบับเต็มได้ใน ราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการ (ไฟล์ PDF, 23 หน้า, ภาษาไทย). นอกจากนี้ กรมการปกครองยังได้จัดพิมพ์คู่มือการปฏิบัติงานอย่างเป็นทางการสำหรับเจ้าหน้าที่อำเภอด้วย (สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง) และ กรมประชาสัมพันธ์ สรุปการเปลี่ยนแปลงให้ประชาชนทราบ.

ข้อสรุปสำคัญ: ระเบียบ พ.ศ. 2569 กำหนดมาตรฐานการปฏิบัติงานของสำนักงานเขต พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง (มาตรา 1658) และขั้นตอนการปฏิบัติอย่างเป็นทางการอื่นๆ ที่ครอบคลุมตามระเบียบข้อบังคับ รูปแบบที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับกองมรดกและสถานการณ์ของผู้ทำพินัยกรรม โดยสำหรับกองมรดกที่ไม่ซับซ้อน พินัยกรรมทั่วไป (มาตรา 1656) ที่ร่างอย่างดีเป็นสองภาษา ยังใช้ได้สมบูรณ์ และมักจัดทำได้เร็วกว่า

ขั้นตอนการดำเนินการเกี่ยวกับมรดกในประเทศไทยทีละขั้นตอน

การจัดการมรดกในประเทศไทยคือกระบวนการทางกฎหมายในการตรวจสอบความถูกต้องของพินัยกรรม การแต่งตั้งผู้จัดการมรดก และการแบ่งปันทรัพย์สิน เรื่องราวเกี่ยวกับการจัดการมรดกทั้งหมดจะได้รับการพิจารณาโดยศาลแพ่งของไทยที่มีเขตอำนาจเหนือทรัพย์สินหรือภูมิลำเนาครั้งสุดท้ายของผู้ตาย.

ขั้นตอนที่ 1: ขอใบมรณบัตร

แจ้งการเสียชีวิตที่สำนักงานเขตท้องถิ่น (อำเภอภายใน 24 ชั่วโมง สำหรับชาวต่างชาติ คุณจะต้องแจ้งสถานทูตหรือสถานกงสุลของคุณด้วย

ขั้นตอนที่ 2: ค้นหาพินัยกรรมและรวบรวมเอกสาร

รวบรวมพินัยกรรมฉบับจริง ใบมรณบัตร ใบทะเบียนสมรส (ถ้ามี) เอกสารแสดงตน และหลักฐานแสดงทรัพย์สิน (โฉนดที่ดิน ใบแจ้งยอดบัญชีธนาคาร ใบหุ้นบริษัท)

ขั้นตอนที่ 3: ยื่นคำร้องขอจัดการมรดก

ศาลจะแต่งตั้งผู้จัดการมรดกตามคำร้องขอภายใต้มาตรา 1713 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งผู้สืบทอดมรดก บุคคลที่สนใจ หรืออัยการสามารถยื่นคำร้องได้ เช่น ในกรณีที่ผู้สืบทอดมรดกหายไป หรือเป็นเด็กหรือเยาวชน หรือในกรณีที่ผู้จัดการมรดกหรือผู้สืบทอดมรดกไม่สามารถหรือไม่ยินยอมจัดการมรดกได้ วรรค 1711 และ 1712 ก็สามารถระบุผู้จัดการมรดกได้ด้วยตนเอง.

ขั้นตอนที่ 4: การพิจารณาคดีในศาล

ศาลกำหนดวันนัดไต่สวน (โดยทั่วไปคือ 1-3 เดือนหลังจากการยื่นเรื่อง) ศาลจะตรวจสอบความถูกต้องของพินัยกรรม รับฟังข้อคัดค้านใดๆ และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก มีการประกาศลงในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นเพื่อแจ้งให้เจ้าหนี้ที่อาจมีทราบ.

ขั้นตอนที่ 5: การจัดการทรัพย์สินมรดก

ผู้จัดการมรดกที่ได้รับแต่งตั้งจะรวบรวมทรัพย์สินของผู้ตาย ชำระหนี้และภาษี แล้วแบ่งมรดกตามพินัยกรรมหรือตามกฎหมายกรณีไม่มีพินัยกรรม ตาม มาตรา 1732 แห่ง ป.พ.พ.ผู้จัดการมรดกต้องจัดการมรดกและทำบัญชีให้เสร็จภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่เริ่มทำหน้าที่ เว้นแต่ผู้ทำพินัยกรรม ทายาทส่วนมาก หรือศาลจะกำหนดเวลาอื่น

ขั้นตอนที่ 6: การบัญชีขั้นสุดท้ายและการปลดหนี้

ผู้ดูแลทรัพย์สินยื่นรายงานฉบับสุดท้ายต่อศาล โดยชี้แจงรายละเอียดทรัพย์สินและการจ่ายเงินทั้งหมด และขอให้ศาลสั่งปลดออกจากหน้าที่

ระยะเวลาดำเนินการตามพินัยกรรมโดยทั่วไป

ขั้นตอนพร้อมพินัยกรรมไทยโดยปราศจากพินัยกรรมไทยเฉพาะพินัยกรรมต่างประเทศเท่านั้น
การรวบรวมเอกสาร2-4 สัปดาห์4-8 สัปดาห์8-16 สัปดาห์ (แปลเอกสาร + รับรองนิติกรณ์)
คำร้องต่อศาลเพื่อขอให้พิจารณาคดี1-3 เดือน2-4 เดือน3-6 เดือน
การกระจายสินทรัพย์2-4 เดือน4-8 เดือน6-12 เดือน
เวลาที่คาดการณ์ทั้งหมด3-6 เดือน8-16 เดือน12-24 เดือนขึ้นไป
ค่าใช้จ่ายทางกฎหมายโดยประมาณ50,000-150,000 บาท100,000-300,000 บาท200,000-500,000+ บาท

ภาษีมรดกในประเทศไทย

ประเทศไทยได้เริ่มใช้ภาษีมรดกในปี 2559 ภายใต้กฎหมาย... พระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2558นี่คือสิ่งที่คุณควรรู้:

ใครเป็นผู้จ่ายภาษีมรดก?

ภาษีต้องชำระโดย ทายาท (ไม่ใช่กองมรดก) เมื่อทรัพย์สินที่ทายาทผู้นั้นได้รับจากเจ้ามรดกรายเดียวมีมูลค่าเกินกว่า 100 ล้านบาทไทย, โดยคำนวณหลังหักหนี้สินที่ตกทอดมาพร้อมกับมรดกแล้ว ภาษีจะเก็บเฉพาะส่วนที่เกินเกณฑ์ดังกล่าวเท่านั้น ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้รับเป็นมรดกอยู่นอกขอบเขตของพระราชบัญญัตินี้ทั้งหมด (มาตรา 3) และองค์กรการกุศล องค์กรทางศาสนา และสถาบันการศึกษาได้รับยกเว้น ชาวต่างชาติที่มีใบอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทยต้องเสียภาษีจากทรัพย์สินที่ได้รับมรดกไม่ว่าทรัพย์สินนั้นจะอยู่ที่ใด ส่วนชาวต่างชาติที่ไม่มีใบอนุญาตดังกล่าวต้องเสียภาษีเฉพาะทรัพย์สินที่ตั้งอยู่ในประเทศไทยเท่านั้น.

อัตราภาษี

หมวดหมู่ทายาทอัตราภาษีตัวอย่าง: ผู้รับมรดกที่ได้รับเงิน 150 ล้านบาท
บุพการีหรือผู้สืบสันดาน (บิดามารดา บุตร)5%5% × 50 ล้านบาท = 2.5 ล้านบาท
ทายาทคนอื่นๆ ทั้งหมด (พี่น้อง คู่ครอง เพื่อน)10%10% × 50 ล้านบาท = 5 ล้านบาท

ข้อยกเว้นที่สำคัญ

  • ผู้รับมรดก 100 ล้านบาทหรือน้อยกว่า จากเจ้ามรดกรายเดียวไม่ต้องเสียภาษีเลย
  • คู่สมรสที่จดทะเบียนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับการยกเว้นภาษีมรดกอย่างสมบูรณ์
  • มรดกที่ได้รับโดย องค์กรการกุศล สถาบันทางศาสนา หรือหน่วยงานทางการศึกษา ได้รับการยกเว้น
  • ต้องยื่นภาษีภายใน 150 วัน ของการรับทรัพย์สิน

ผลกระทบในทางปฏิบัติ: เกณฑ์ 100 ล้านบาท (ประมาณ 2.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) หมายความว่าทายาทชาวต่างชาติส่วนใหญ่ในประเทศไทยได้รับน้อยกว่านั้นมาก และไม่ต้องเสียภาษีมรดก อย่างไรก็ตาม ยังมีภาระแยกต่างหาก ได้แก่ ค่าธรรมเนียมและภาษีการโอน เมื่อโอนอสังหาริมทรัพย์ ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินสำหรับการโอนมรดกเท่ากับ 0.5% ของราคาประเมิน หากผู้รับมรดกเป็นผู้สืบสันดาน บุพการี หรือคู่สมรสของเจ้ามรดก และ 2% สำหรับผู้รับมรดกรายอื่น (กฎกระทรวง ฉบับที่ 47 (พ.ศ. 2541) ข้อ 2(7)) อากรแสตมป์และภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นภาระที่เกิดจากการขาย จึงจะเกิดขึ้นหากผู้รับมรดกขายต่อในภายหลัง ค่าธรรมเนียมการโอนอัตราลดลงร้อยละ 0.01 ที่ใช้จนถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2027 ใช้เฉพาะกับการซื้อโดยบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยเท่านั้น และไม่ใช้กับการโอนมรดก.

ภาษีการให้สำหรับการโอนทรัพย์สินระหว่างมีชีวิต

ภาษีการรับมรดกไม่ใช่ค่าใช้จ่ายเพียงอย่างเดียวในการส่งต่อความมั่งคั่งให้กับครอบครัวของคุณ ประเทศไทยยังมีการจัดเก็บภาษี การให้ทรัพย์สินมูลค่าสูงระหว่างมีชีวิต, ดังนั้น การมอบทรัพย์สินให้ผู้อื่นก่อนเสียชีวิตจึงไม่ใช่การเลี่ยงกฎระเบียบโดยอัตโนมัติ ของขวัญที่มีมูลค่าเกินกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดจะถือเป็นเงินได้พึงประเมินของผู้รับแทนที่จะถือเป็นมรดก หากคุณกำลังพิจารณาที่จะโอนทรัพย์สินหรือเงินจำนวนมากให้แก่คู่สมรสหรือบุตรในระหว่างที่คุณยังมีชีวิตอยู่ โปรดขอคำแนะนำเกี่ยวกับสถานะภาษีการให้ก่อน เนื่องจากการปฏิบัติทางภาษีจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของคุณกับผู้รับ.

ชาวต่างชาติสามารถรับมรดกที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่?

นี่เป็นหนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดที่เราได้รับ และคำตอบนั้นเกี่ยวข้องกับความแตกต่างที่สำคัญ

ภายใต้ พระราชบัญญัติประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 (ค.ศ. 1954) มาตรา 86โดยทั่วไปแล้วชาวต่างชาติ ห้ามมิให้เป็นเจ้าของที่ดิน ในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ชาวต่างชาติ สามารถ การรับมรดกที่ดิน มีขั้นตอนทางกฎหมายดังนี้:

  1. ชาวต่างชาติได้รับการรับรองเป็นผู้สืบทอดตามกฎหมาย โดยคำสั่งศาลหรือที่สำนักงานที่ดิน หลังจากได้รับแจ้งให้ทราบภายใน 30 วัน (มาตรา 81 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน)
  2. ทายาทต้องยื่นคำร้องต่อ... รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อขออนุญาตครอบครองที่ดิน
  3. หากได้รับอนุญาต ปฏิเสธ (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) ชาวต่างชาติจะต้อง ขายที่ดิน ภายในระยะเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด ซึ่งไม่น้อยกว่า 180 วันและไม่เกินหนึ่งปี และเก็บเงินที่ได้จากการขายไว้ (มาตรา 94 ประมวลกฎหมายที่ดิน)
  4. หากชาวต่างชาติไม่สามารถขายทรัพย์สินได้ภายในระยะเวลาดังกล่าว อธิบดีกรมที่ดินอาจสั่งให้ขายทรัพย์สินด้วยวิธีบังคับ

ข้อสรุปสำคัญ: ชาวต่างชาติ สามารถ รับมรดกที่ดินในประเทศไทยและได้รับเงินค่าตอบแทน : แต่พวกเขาสามารถถือครองที่ดินในระยะยาวไม่ได้จริง ๆ ตัวเลือกที่ปฏิบัติได้คือการเพิ่มคำสั่งขายในสัญญากู้ยืมเงินของคู่สมรสชาวไทยของคุณ ในช่วงชีวิตของคุณ คุณยังสามารถถือครองกรรมสิทธิ์ในระยะยาวได้ เช่น การเช่าเพื่อประโยชน์ใช้สอยหรือกรรมสิทธิ์ระยะยาวเหนือที่ดินที่คู่สมรสชาวไทยของคุณเป็นเจ้าของโดยชอบด้วยกฎหมายได้อีกด้วย คู่สมรสที่ถือครองที่ดินในนามของคุณจะเป็นผู้รับมอบอำนาจ (มาตรา 96 และ 113 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน) นอกจากนี้ ยังมีกรรมสิทธิ์ที่ดินที่ได้รับมรดกในระยะยาวที่จำกัด ซึ่งเปิดให้เฉพาะผู้รับมรดกตามกฎหมายเท่านั้น ไม่ใช่ผู้รับมรดกตามคำรับรองในแบบสัญญากู้ยืมเงิน.

สิ่งที่ชาวต่างชาติสามารถเป็นเจ้าของและรับมรดกได้โดยตรง

  • คอนโดมิเนียม, คอนโดมิเนียม: สามารถเป็นเจ้าของได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายหากการเป็นเจ้าของของชาวต่างชาติอยู่ในระยะ 49% ของพื้นที่รวมของอาคาร (มาตรา 19 ทวิ ของพระราชบัญญัติอาคารชุด) สำหรับการสืบทอดมรดก ผู้สืบทอดมรดกชาวต่างชาติที่ไม่มีคุณสมบัติตามมาตรา 19 ต้องแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบภายใน 60 วัน และต้องขายทรัพย์สินภายใน 1 ปี ผู้สืบทอดมรดกที่ผ่านเกณฑ์ (เช่น ผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวร) สามารถเก็บรักษาทรัพย์สินได้ แต่ต้องขายทรัพย์สินใดๆ ที่เกินกว่า 49% ของพื้นที่รวมของอาคาร.
  • บัญชีธนาคาร, สามารถรับมรดกได้เต็มรูปแบบโดยมีคำสั่งศาล
  • หุ้นบริษัท, เช่นเดียวกับหุ้นในบริษัทที่ถือครองที่ดิน (บริษัทที่มีเงินทุนจากต่างประเทศมากกว่า 49 เปอร์เซ็นต์ หรือมีผู้ถือหุ้นเป็นชาวต่างชาติเป็นส่วนใหญ่ จะถูกมองว่าเป็นชาวต่างชาติสำหรับที่ดินตามมาตรา 97 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน)
  • ยานพาหนะ ทรัพย์สินส่วนบุคคล และการลงทุน

กลยุทธ์การวางแผนมรดกสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทย

การวางแผนจัดการทรัพย์สินอย่างมีประสิทธิภาพสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทยนั้นไม่ใช่แค่การทำพินัยกรรมเพียงอย่างเดียว ลองพิจารณากลยุทธ์เหล่านี้:

1. จัดทำพินัยกรรมแยกต่างหากสำหรับเขตอำนาจศาลที่แตกต่างกัน

ร่าง พินัยกรรมไทยที่ครอบคลุมทรัพย์สินในประเทศไทย และ ประเทศต้นทางจะครอบคลุมสินทรัพย์ที่ไม่ใช่ของไทย. ตรวจสอบให้แน่ใจว่าพินัยกรรมแต่ละฉบับมีข้อกำหนดที่จำกัดขอบเขต เพื่อช่วยป้องกันไม่ให้พินัยกรรมเพิกถอนซึ่งกันและกันโดยไม่ได้ตั้งใจ. มาตรา 1697 CCC ระบุว่าพินัยกรรมฉบับหลังจะเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อนก็ต่อเมื่อทั้งสองฉบับขัดแย้งกัน.

2. ใครสามารถเป็นผู้จัดการมรดกในประเทศไทยได้ และคุณจะเลือกผู้จัดการมรดกอย่างไร?

ผู้ใหญ่เกือบทุกคนสามารถเป็นผู้จัดการมรดกได้ กฎหมายไทยตัดสิทธิเพียงสามกลุ่ม ได้แก่ ผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ คนวิกลจริตหรือคนที่ศาลสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ และบุคคลล้มละลายที่ยังไม่ได้รับการปลดจากการล้มละลาย (มาตรา 1718 CCC). สัญชาติไม่ได้อยู่ในรายการดังกล่าว ดังนั้นชาวต่างชาติจึงเป็นผู้จัดการมรดกได้ คำถามในทางปฏิบัติคือบุคคลนั้นสามารถดำเนินการในประเทศไทยได้หรือไม่ ผู้จัดการมรดกชาวต่างชาติที่ไม่ได้อาศัยอยู่ในประเทศไทยจะพบอุปสรรคในทางปฏิบัติที่สำคัญ อาจไม่สามารถไปศาลได้ อาจไม่สามารถเข้าถึงธนาคารในประเทศไทยได้ อาจไม่สามารถติดต่อกับเจ้าหน้าที่ไทยได้ การแต่งตั้งทนายความไทยหรือบุคคลที่ไว้วางใจเป็นผู้จัดการมรดกจะช่วยหลีกเลี่ยงความล่าช้าเหล่านี้.

3. พิจารณาสิทธิเก็บกินในทรัพย์สิน

เอ สิทธิเก็บกิน (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1417-1428) ให้สิทธิในการใช้และได้รับประโยชน์จากที่ดินโดยไม่ต้องเป็นเจ้าของ กลยุทธ์ทั่วไป: คู่สมรสหรือบุตรชาวไทยเป็นเจ้าของที่ดิน ในขณะที่คู่ชาวต่างชาติถือสิทธิเก็บกินที่จดทะเบียนไว้บนโฉนดที่ดิน สิทธินี้คงอยู่แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงความเป็นเจ้าของ แต่จะสิ้นสุดลงเมื่อผู้ทรงสิทธิเก็บกินเสียชีวิต.

4. จดทะเบียนสมรสในประเทศไทย

หากคุณแต่งงานแล้ว โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้จดทะเบียนสมรสที่สำนักงานทะเบียนราษฎร์ของไทยแล้ว อำเภอการสมรสกับชาวต่างชาติอาจได้รับการยอมรับ แต่ต้องมีหลักฐาน การสมรสที่จดทะเบียนในประเทศไทยจะให้สถานะทางกฎหมายที่ชัดเจนสำหรับการสืบทอดมรดก

5. ข้อควรพิจารณาเกี่ยวกับการเปิดบัญชีธนาคารร่วมกัน

บัญชีธนาคารร่วมในประเทศไทยไม่ได้โอนไปยังผู้ถือบัญชีที่ยังมีชีวิตอยู่โดยอัตโนมัติหลังจากการเสียชีวิต ซึ่งแตกต่างจากบางประเทศในตะวันตก ส่วนแบ่งของผู้เสียชีวิตจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก เพื่อให้เรื่องต่างๆ ง่ายขึ้น ควรเก็บเงินจำนวนปานกลางไว้ในบัญชีร่วม และตรวจสอบให้แน่ใจว่าพินัยกรรมระบุทรัพย์สินในธนาคารไว้อย่างชัดเจน.

6. ทบทวนพินัยกรรมของคุณทุกๆ 3-5 ปี

กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดให้ต้องปรับปรุงพินัยกรรมเป็นประจำ แต่การเปลี่ยนแปลงในชีวิตอาจทำให้พินัยกรรมฉบับเก่าล้าสมัยได้ ทรัพย์สินใหม่ การแต่งงาน การหย่าร้าง หรือการมีบุตร อาจก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่คาดคิดได้

7 ข้อผิดพลาดทั่วไปที่ชาวต่างชาติมักทำเกี่ยวกับการรับมรดกของไทย

  1. การพึ่งพาพินัยกรรมจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว, มันสามารถใช้งานได้ แต่การแปล การรับรองนิติกรณ์ และการตรวจสอบความถูกต้องอาจใช้เวลาเพิ่มอีก 6-18 เดือน และอาจทำให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอย่างมากด้วย.
  2. ไม่ได้จดทะเบียนสมรสในประเทศไทย, การสมรสที่มีพิธีการอย่างเดียวไม่มีสิทธิ์รับมรดกใดๆ ภายใต้กฎหมายไทย.
  3. การใช้ผู้รับผลประโยชน์เป็นพยานในพินัยกรรม, การยกทรัพย์สินให้แก่พยานนั้น หรือแก่คู่สมรสของพยานนั้น ตกเป็นโมฆะ (มาตรา 1705 CCC). พยานต้องไม่เป็นผู้รับประโยชน์หรือคู่สมรสของผู้รับประโยชน์ (มาตรา 1653 CCC).
  4. การไม่แก้ไขปัญหาเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน, หากคำแนะนำไม่ชัดเจน ที่ดินที่ชาวต่างชาติได้รับมรดกอาจติดขัดอยู่ในขั้นตอนราชการ.
    ปัญหานี้อาจต้องใช้เวลาหลายปีในการแก้ไข
  5. การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกที่เป็นชาวต่างชาติเท่านั้น, ผู้จัดการมรดกที่ไม่สามารถมาศาลไทยหรือสื่อสารภาษาไทยได้ทำให้เกิดความล่าช้าและค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น.
  6. โดยสมมติว่าบัญชีร่วมจะโอนโดยอัตโนมัติ, กฎหมายไทยไม่รับรอง “สิทธิของผู้รอดชีวิต” (right of survivorship) สำหรับบัญชีร่วมส่วนใหญ่.
  7. การเพิกเฉย สินสมรส กฎ (ทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยา), ตามมาตรา 1474 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พร็อพเพอร์ตี้ที่ได้มาจากการสมรสโดยทั่วไปถือเป็นกรรมสิทธิ์ร่วมของคู่สมรส แต่ของขวัญหรือมรดกที่ได้รับโดยคู่สมรสหนึ่งฝ่ายถือเป็นกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล เว้นแต่ในคำบอกกล่าวหรือในหนังสือมอบอำนาจมอบกรรมสิทธิ์จะระบุว่าเป็นการมอบกรรมสิทธิ์ร่วมกัน (มาตรา 1471 และ 1474) พร็อพเพอร์ตี้ที่มาจากกรรมสิทธิ์ร่วมของคู่สมรสฝ่ายเดียวจะเข้าสู่ทรัพย์สินมรดกทั้งหมด ส่วนอีกครึ่งหนึ่งนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของคู่สมรสที่เหลืออยู่แล้ว (มาตรา 1625).

ค่าธรรมเนียมของเรา

ร่วมงานกับเรา

พินัยกรรมสองภาษาที่ร่างโดยทนายความราคา 3,900 บาท และเราเก็บรักษาต้นฉบับไว้ที่สำนักงานของเราในราคา 1,000 บาท การขอตั้งผู้จัดการมรดกและการจัดการมรดกจะเสนอราคาเป็นรายกรณี เนื่องจากงานขึ้นอยู่กับทรัพย์สินและทายาทเห็นพ้องต้องกันหรือไม่ หากต้องการพูดคุยรายละเอียดเพิ่มเติม, จองคิวปรึกษา ในราคา 2,000 บาทต่อชั่วโมง.

แหล่งที่มาและเอกสารอ้างอิงทางการ

คู่มือนี้ดูแลโดยทนายความไทยที่มีใบอนุญาตของ ThaiLawOnline และอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลชั้นต้นและแหล่งข้อมูลทางการดังต่อไปนี้:

  • กฎกระทรวงว่าด้วยการทำพินัยกรรมหรือการแสดงเจตจำนงเกี่ยวกับการรับมรดก พ.ศ. 2569 (2026), ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 4 ก, หน้า 17-23 (22 มกราคม 2569). เอกสารทางการ (PDF).
  • ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 (มรดก), รวมถึงมาตรา 1629 (ทายาทโดยธรรม), มาตรา 1635 (ส่วนแบ่งของคู่สมรส), มาตรา 1656-1672 (แบบของพินัยกรรม) และมาตรา 1672 (บทบัญญัติที่ให้อำนาจออกระเบียบฉบับใหม่) ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 ฉบับมีคำอธิบาย.
  • คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2984/2569 (บุตรที่บิดารับรองแล้วมีอำนาจฟ้องตามมาตรา 1497 ขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสซ้อนครั้งที่สองของบิดาเป็นโมฆะ; มาตรา 1452, 1495, 1627, 1629(1), 1635(1), 1713) อ่านสรุปเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2026 ผ่านผู้รวบรวมข้อมูลเอกชนที่รวบรวมสรุปของสำนักงานผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา ยังต้องยืนยันที่ deka.supremecourt.or.th โปรดดู บันทึกของเราเกี่ยวกับคำพิพากษานี้.
  • พระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2558 (2015), เกณฑ์ภาษีมรดก, อัตรา และการยกเว้น.
  • พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 (1954), ss. 86 & 93, การรับมรดกที่ดินโดยชาวต่างชาติ.

คู่มือที่เกี่ยวข้องจาก ThaiLawOnline: การทำพินัยกรรม · การเสียชีวิตโดยไม่ทำพินัยกรรม · การจัดการมรดกและทรัพย์สิน · การรับมรดก (ทายาทต่างชาติ) · หนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้า.

บทความนี้ให้ข้อมูลทางกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับสถานการณ์เฉพาะของคุณ โปรดปรึกษาทนายความชาวไทยที่มีคุณสมบัติเหมาะสม.

ปกป้องมรดกของคุณ พูดคุยกับทนายความด้านมรดกในประเทศไทย

การวางแผนมรดกมีความสำคัญมาก ชาวต่างชาติจำนวนมากในประเทศไทยไม่ได้ทำ แม้ว่าพวกเขาจะอาศัยอยู่ในประเทศไทยหรือมีทรัพย์สินอยู่ในประเทศไทยก็ตาม ความแตกต่างระหว่างการมีพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายของไทยกับการไม่มีพินัยกรรม อาจหมายถึงความล่าช้าหลายเดือน และอาจทำให้เสียค่าใช้จ่ายหลายแสนบาท ทรัพย์สินของคุณอาจตกไปอยู่ในมือของคนที่ไม่เกี่ยวข้องด้วยซ้ำ

ThaiLawOnline ได้ช่วยเหลือชาวต่างชาติหลายพันคนในเรื่องพินัยกรรม การจัดการมรดก และการวางแผนมรดกทั่วประเทศไทยมาเป็นเวลา 20 ปี สำนักงานของเราตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ และเราเป็นตัวแทนของลูกค้าทั่วประเทศไทย รวมถึงเชียงใหม่ ภูเก็ต และพัทยา คุณสามารถ นัดหมายขอคำปรึกษาได้เลยตอนนี้.

การระบุผู้รับมรดกในบันทึกการเสียชีวิตในภาษาไทย

ข้อตกลงก่อนสมรสหรือข้อตกลงการแต่งงานบางฉบับอาจมีข้อกำหนดในกรณีเสียชีวิตด้วย พินัยกรรมสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ซึ่งหมายความว่าหากคุณต้องการ คุณสามารถร่างพินัยกรรมฉบับใหม่ได้

ในการระบุทายาทในพินัยกรรมไทยของคุณ สิ่งสำคัญคือต้องระบุผู้รับมรดกแต่ละคนให้ชัดเจน คุณควรระบุด้วยว่าพวกเขาจะได้รับส่วนใดของทรัพย์สิน คุณสามารถจัดสรรทรัพย์สินของคุณได้ตามที่คุณต้องการ ตราบใดที่คุณปฏิบัติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิของทายาท ควรระบุเงื่อนไขใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการรับมรดกด้วย นอกจากนี้ ควรระบุผู้รับมรดกสำรองไว้ด้วย หากทายาทหลักเสียชีวิตก่อนคุณ การปรึกษาหารือกับสำนักงานกฎหมายจะช่วยให้คุณเข้าใจวิธีการแต่งตั้งทายาทและจัดทำพินัยกรรมให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของคุณได้ดีที่สุด

ไม่ว่าคุณจะมีทรัพย์สินมากแค่ไหน คุณก็ย่อมต้องการให้ทรัพย์สินนั้นตกทอดไปยังผู้ที่เหมาะสมหลังจากที่คุณเสียชีวิต ในประเทศไทยเช่นเดียวกับในประเทศส่วนใหญ่ “เมื่อบุคคลเสียชีวิต ทรัพย์สินของเขาจะตกทอดไปยังทายาท” ในประเทศไทย หากบุคคลใดเสียชีวิตโดยไม่ได้ทำพินัยกรรม รัฐจะเป็นผู้ตัดสินว่าใครจะได้รับทรัพย์สินของผู้ตาย (ทายาทโดยธรรม) (มาตรา 1603 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง).

พินัยกรรมในประเทศไทยช่วยให้คุณสามารถเลือกทายาท (“ผู้รับมรดก”) และระบุความประสงค์สุดท้ายของคุณได้อย่างชัดเจน ซึ่งจะช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาต่างๆ ข้อพิพาทในครอบครัว...หากคุณไม่ทำพินัยกรรม กฎหมายของประเทศไทยจะกำหนดว่าใครจะเป็นผู้รับมรดกแทน พินัยกรรมที่ร่างขึ้นอย่างถูกต้องจะเป็นหลักประกันว่าความประสงค์ของคุณจะได้รับการเคารพ และจะทำให้การจัดการเรื่องการสืบทอดมรดกง่ายขึ้นมาก

  • พินัยกรรม: เอกสารที่กำหนดว่าจะแบ่งทรัพย์มรดกของคุณอย่างไรหลังจากที่คุณเสียชีวิต
  • ผู้ทำพินัยกรรม: บุคคลผู้ทำพินัยกรรม
  • พินัยกรรมเขียนเองทั้งฉบับ: พินัยกรรมที่ผู้ทำพินัยกรรมเขียนด้วยลายมือตนเองทั้งฉบับ ตามมาตรา 1657 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
  • ผู้จัดการมรดก: บุคคลที่ได้รับแต่งตั้งให้รวบรวมทรัพย์มรดกและแบ่งปันแก่ทายาท เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า executor
  • ทายาทโดยธรรม: ญาติผู้มีสิทธิรับมรดกตามมาตรา 1629 ในกรณีที่ไม่มีพินัยกรรมที่สมบูรณ์

คำถามที่พบบ่อย: มรดกและพินัยกรรมในประเทศไทย

ฉันจำเป็นต้องทำพินัยกรรมฉบับไทยแยกต่างหากอีกหรือไม่ ในเมื่อฉันมีพินัยกรรมจากประเทศบ้านเกิดอยู่แล้ว?

คุณไม่จำเป็นต้องมีพินัยกรรมในรูปแบบไทยอย่างเป็นทางการ แต่ก็เป็นที่แนะนำอย่างยิ่ง พินัยกรรมที่ทำในต่างประเทศอาจมีผลบังคับใช้ในประเทศไทย ขึ้นอยู่กับความถูกต้องตามกฎหมาย ขอบเขต และกฎหมายที่ใช้บังคับ การดำเนินการในรูปแบบไทยอาจต้องมีการแปล การรับรอง และหลักฐานสนับสนุน การประสานงานระหว่างพินัยกรรมในรูปแบบไทยและรูปแบบต่างประเทศมักจะทำให้การบริหารจัดการง่ายขึ้น แต่การที่ใช้พินัยกรรมในรูปแบบต่างประเทศโดยไม่มีข้อกำหนดใดๆ ก็จะทำให้เกิดความล่าช้าหรือค่าใช้จ่ายใดๆ ขึ้นมาโดยไม่จำเป็น.

ชาวต่างชาติสามารถรับมรดกที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่?

ใช่ ชาวต่างชาติสามารถเป็นผู้รับมรดกที่ดินได้ แต่ตามมาตรา 86 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ชาวต่างชาติไม่สามารถถือกรรมสิทธิ์ในระยะยาวได้ หลังจากรับมรดกแล้ว ต้องยื่นขออนุญาตถือกรรมสิทธิ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย หากไม่ได้รับอนุญาต (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) จะต้องขายที่ดินภายในระยะเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด (180 วันถึงหนึ่งปี ตามมาตรา 94 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน) และเก็บเงินที่ได้จากการขายไว้ ชาวต่างชาติจึงได้รับมรดกเป็นมูลค่าเงินเต็มจำนวน เพียงแต่ไม่สามารถเก็บที่ดินไว้เองได้.

จะเกิดอะไรขึ้นหากชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทยโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้?

อสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทยอยู่ภายใต้กฎหมายมรดกของไทย ส่วนสังหาริมทรัพย์อยู่ภายใต้กฎหมายภูมิลำเนาของเจ้ามรดกในขณะถึงแก่ความตาย ในกรณีที่ใช้หลักกฎหมายไทยว่าด้วยการรับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม มาตรา 1629 กำหนดลำดับชั้นของทายาท มาตรา 1630 ให้บิดามารดารับมรดกร่วมกับผู้สืบสันดานได้ และมาตรา 1635 กำหนดส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ ตามกฎหมายไทยว่าด้วยการรับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม คู่ชีวิตที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสไม่มีส่วนแบ่งตามกฎหมายเพียงเพราะการอยู่กินด้วยกัน.

ประเทศไทยมีภาษีมรดกหรือไม่?

ใช่ ตั้งแต่ปี 2016 ภาษีนี้เรียกเก็บจากทายาทแต่ละรายที่ได้รับมรดกมากกว่า 100 ล้านบาท (ประมาณ 2.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) จากเจ้ามรดกรายเดียว และเก็บเฉพาะส่วนที่เกินเท่านั้น อัตราภาษีคือ 5% สำหรับผู้สืบสันดานและบุพการี และ 10% สำหรับทายาทอื่นทั้งหมด คู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมายได้รับยกเว้นทั้งหมด ทายาทชาวต่างชาติส่วนใหญ่ในประเทศไทยได้รับน้อยกว่านั้นมาก.

การทำพินัยกรรมของไทยมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่?

โดยทั่วไปแล้ว การทำพินัยกรรมอย่างมืออาชีพในประเทศไทยจะมีค่าใช้จ่ายระหว่าง 5,000 ถึง 25,000 บาท ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของทรัพย์สินและว่าจำเป็นต้องมีการร่างพินัยกรรมสองภาษาหรือไม่ นี่เป็นการลงทุนเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายในการดำเนินการทางกฎหมายเกี่ยวกับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม ซึ่งอาจสูงถึง 300,000 บาท

ฉันสามารถเขียนพินัยกรรมด้วยตนเองในประเทศไทยโดยไม่ต้องมีทนายความได้หรือไม่?

ใช่ กฎหมายไทยอนุญาตให้ทำพินัยกรรมด้วยลายมือได้ ผู้ทำพินัยกรรมต้องเขียนพินัยกรรมทั้งหมดด้วยลายมือของตนเอง ต้องลงวันที่และลงชื่อ ไม่จำเป็นต้องมีพยานตามมาตรา 1657 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง อย่างไรก็ตาม พินัยกรรมที่เขียนด้วยลายมืออาจถูกโต้แย้งได้ง่ายกว่าในข้อหาปลอมแปลงเอกสารหรือขาดความสามารถ สำหรับชาวต่างชาติที่มีทรัพย์สินจำนวนมาก แนะนำให้จัดทำพินัยกรรมโดยผู้เชี่ยวชาญ

พินัยกรรมของคนไทยจะมีผลเหนือกว่าพินัยกรรมจากประเทศบ้านเกิดของฉันหรือไม่?

ไม่เป็นเช่นนั้น หากพินัยกรรมทั้งสองฉบับร่างขึ้นอย่างถูกต้อง แนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดคือการใส่ข้อความในพินัยกรรมแต่ละฉบับระบุว่ามีผลบังคับใช้เฉพาะกับทรัพย์สินในเขตอำนาจศาลนั้นๆ เท่านั้น หากไม่มีข้อความนี้ พินัยกรรมไทยฉบับหลังอาจเพิกถอนพินัยกรรมต่างประเทศฉบับก่อนหน้าโดยไม่ตั้งใจ ภายใต้มาตรา 1697 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

กระบวนการจัดการมรดกในประเทศไทยใช้เวลานานแค่ไหน?

หากมีพินัยกรรมไทยที่ถูกต้องและมีผู้จัดการมรดกในท้องถิ่น โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 3 ถึง 6 เดือน หากไม่มีพินัยกรรมไทยหรือมีแต่พินัยกรรมต่างประเทศ คาดว่าจะใช้เวลา 12-24 เดือน มรดกที่มีความซับซ้อนซึ่งเกี่ยวข้องกับที่ดิน หุ้นของบริษัท หรือข้อพิพาท อาจใช้เวลานานกว่านั้น.

บทบาทของผู้จัดการมรดกในประเทศไทยคืออะไร?

ผู้จัดการมรดกจะระบุไว้ในคำรับรองมรดก หรือได้รับการแต่งตั้งจากศาล (มาตรา 1711 ถึง 1713 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) ผู้จัดการมรดกมีอำนาจตามกฎหมายในการเก็บรักษาทรัพย์สินของมรดก พวกเขาสามารถชำระหนี้ได้ พวกเขาสามารถยื่นแบบแสดงรายการภาษีได้ พวกเขาสามารถแบ่งมรดกให้แก่ผู้รับมรดกได้ พวกเขาต้องดำเนินการจัดการมรดกภายในหนึ่งปีนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่ง เว้นแต่คำรับรองมรดก คำร้องขอจากส่วนใหญ่ของผู้สืบทอดมรดก หรือคำสั่งของศาลกำหนดระยะเวลาที่แตกต่างกัน (มาตรา 1732) ผู้รับมอบอำนาจในคำรับรองมรดกมักถูกแต่งตั้งให้เป็นผู้จัดการมรดก แต่ศาลสามารถแต่งตั้งบุคคลอื่นได้หากมีข้อโต้แย้งที่ถูกต้องตามกฎหมาย.

ฉันสามารถตัดสิทธิ์การรับมรดกของสมาชิกในครอบครัวในประเทศไทยได้หรือไม่?

ใช่แล้ว กฎหมายไทยไม่ได้กำหนด “กฎเกณฑ์เรื่องทายาทโดยบังคับ” เหมือนกับในบางประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายแพ่ง (เช่น ฝรั่งเศส) คุณมีอิสระอย่างเต็มที่ในการทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินของคุณให้แก่ใครก็ได้ตามที่คุณต้องการ ตราบใดที่พินัยกรรมนั้นถูกต้องตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม หากคุณตัดทายาทโดยธรรมออกจากมรดก พวกเขาอาจโต้แย้งพินัยกรรมได้ ดังนั้น โปรดเก็บรักษาบันทึกที่ชัดเจนเกี่ยวกับเจตนาและความสามารถทางจิตใจของคุณ.

ระเบียบว่าด้วยพินัยกรรมฉบับใหม่ พ.ศ. 2569 เปลี่ยนแปลงผู้ที่จะได้รับมรดกของฉันหรือไม่?

ไม่ กฎกระทรวง พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 24 มีนาคม 2569 เป็น ขั้นตอน การปฏิรูปวิธีการทำพินัยกรรมและการแสดงเจตนาเกี่ยวกับมรดก ณ ที่ว่าการอำเภอ โดยกำหนดแบบพิมพ์ทางการที่เป็นมาตรฐานแนบท้ายกฎกระทรวงนั้นเอง และการตรวจสอบอายุและความสามารถทางจิตของผู้ทำพินัยกรรมที่เข้มงวดขึ้น ส่วนว่าใครคือทายาทโดยธรรมของคุณ ได้รับส่วนแบ่งเท่าใด และการตัดมิให้รับมรดกมีผลอย่างไรนั้น ยังคงอยู่ภายใต้บังคับของบรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พินัยกรรมที่ทำขึ้นอย่างถูกต้องก่อนวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2569 ยังคงมีผลใช้ได้ แม้ว่าการทบทวนจะเป็นสิ่งที่ควรทำสำหรับกองมรดกขนาดใหญ่ก็ตาม ดู ระเบียบว่าด้วยพินัยกรรมฉบับใหม่ (พ.ศ. 2569) ข้างต้น.

บุตรสามารถคัดค้านการสมรสครั้งที่สองของบิดาหรือมารดาเพื่อปกป้องสิทธิในมรดกได้หรือไม่?

ใช่ เมื่อมีการจดทะเบียนสมรสครั้งที่สองในขณะที่การสมรสครั้งแรกยังคงอยู่ การสมรสเช่นนั้นตกเป็นโมฆะ (มาตรา 1452 และ 1495) และผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งอาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าเป็นโมฆะได้ (มาตรา 1497) ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2984/2569 บุตรที่บิดาได้รับรองแล้วและจึงเป็นทายาทโดยธรรมของบิดา ได้รับวินิจฉัยว่ามีอำนาจฟ้อง เนื่องจากมิฉะนั้นแล้วคู่สมรสที่เป็นโมฆะจะได้ส่วนแบ่งจากกองมรดกและได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดก คดีฟ้องโมฆะกรรมและคดีมรดกมักจะพิจารณาไปพร้อมกัน.

การแก้ไขเฉพาะจุดที่ตรวจทานเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2026: ข้อจำกัดด้านพยานหลักฐานของบันทึกสำนักงานเขต และข้อ 7 และข้อ 13; แบบของพินัยกรรมแบบธรรมดาและพินัยกรรมทำด้วยวาจา; บุตรที่บิดารับรองแล้วและข้อยกเว้นเรื่องบิดามารดา; หน่วยงานผู้มีอำนาจด้านภาษีการรับมรดก; และหลักกฎหมายขัดกันสำหรับกองมรดกของชาวต่างชาติ นี่เป็นการแก้ไขเฉพาะจุด ไม่ใช่การตรวจทานใหม่ทุกข้อความหรือทุกค่าธรรมเนียมในหน้านี้ การตรวจทานครั้งก่อนเมื่อวันที่ 5 กันยายน 2026: ได้อ่านกฎกระทรวงว่าด้วยการทำพินัยกรรมหรือการแสดงเจตนาเกี่ยวกับมรดก พ.ศ. 2569 ฉบับภาษาไทยทั้งฉบับจากราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 4 ก หน้า 17 ถึง 23 ประกอบกับมาตรา 25, 1656, 1657, 1658, 1660, 1663 และ 1672 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ข้อความเกี่ยวกับกฎกระทรวงดังกล่าวได้รับการแก้ไขแปดข้อและเพิ่มหนึ่งข้อ กฎกระทรวงประกาศเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2026 ไม่ใช่ 23 มกราคม พินัยกรรมที่จดทะเบียนแล้วจะเก็บรักษาไว้ที่สำนักงานเขตเว้นแต่ผู้ทำพินัยกรรมจะขอคืน ซึ่งตรงข้ามกับที่หน้านี้เคยระบุ ข้อ 19 กำหนดค่าธรรมเนียมห้ารายการ ไม่ใช่สองรายการ และค่าธรรมเนียม 50 บาทเป็นค่าคู่ฉบับที่ทำขึ้นในขณะนั้น ไม่ใช่ค่าสำเนาที่รับรองถูกต้องซึ่งขอภายหลัง แบบพิมพ์ทางการแนบท้ายกฎกระทรวงเองในชื่อ Phor Kor 1 ถึง Phor Kor 8 และไม่ได้กำหนดโดยหนังสือเวียนของกรม กฎกระทรวงไม่ได้ให้อำนาจเจ้าหน้าที่เขตระงับหรือปฏิเสธ และไม่ได้กล่าวถึงการข่มขู่หรืออิทธิพลอันไม่สมควร ข้อ 7 เป็นเรื่องอายุและความวิกลจริต และอายุที่ใช้คืออายุสิบห้าปีบริบูรณ์ ซึ่งตรงกับมาตรา 25 ได้เพิ่มข้อที่เขียนขึ้นสำหรับชาวต่างชาติที่ไม่สามารถแสดงบัตรประจำตัวประชาชนไทยได้แล้ว การตรวจทานนี้ครอบคลุมกฎกระทรวงดังกล่าวและมาตราเหล่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมระยะเวลาของกระบวนการตั้งผู้จัดการมรดก มาตราในประมวลกฎหมายที่ดินว่าด้วยการรับมรดกที่ดินของคนต่างด้าว หรือตารางค่าธรรมเนียมของหน้านี้เอง ส่วนภาษีการรับมรดกได้ตรวจทานแยกต่างหากเมื่อวันที่ 19 ถึง 20 กันยายน 2026 เทียบกับพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 (มาตรา 3, 12 และ 16) และตารางค่าธรรมเนียมสำนักงานที่ดินในกฎกระทรวง ฉบับที่ 47 (พ.ศ. 2541) ข้อ 2(7).

ตรวจสอบกับคำพิพากษาศาลฎีกากว่า 77,000 คดี ฐานข้อมูล Vortex

การตรวจสุขภาพทางกฎหมายสำหรับชาวต่างชาติ ฟรี

ใช้เวลาสิบนาทีเกี่ยวกับทรัพย์สิน ครอบครัว วีซ่า และพินัยกรรมของคุณ คุณจะได้รับรายงานที่เป็นลายลักษณ์อักษรระบุช่องว่างที่แน่นอนและค่าใช้จ่ายในการแก้ไขแต่ละจุด.

ทำแบบประเมินสุขภาพทางกฎหมาย

ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล

อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง