กฎหมายมรดกในประเทศไทย: คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับชาวต่างชาติ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 เมษายน 2569

กฎหมายมรดกในประเทศไทยส่วนใหญ่อยู่ภายใต้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมวดที่ 6 ครอบคลุมมาตรา 1599-1649 นอกจากนี้ยังอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2558 (2015) สำหรับชาวต่างชาติที่เป็นเจ้าของทรัพย์สิน บัญชีธนาคาร หรือผลประโยชน์ทางธุรกิจในประเทศไทย กฎหมายเหล่านี้มีความสำคัญ การทำความเข้าใจกฎหมายเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อปกป้องครอบครัวและทรัพย์สินของคุณ

คู่มือนี้จัดทำโดยทีมกฎหมายของ ThaiLawOnline ซึ่งมีประสบการณ์ด้านกฎหมายไทยมากกว่า 30 ปี คู่มือนี้จะอธิบายสิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับการสืบทอดมรดกในประเทศไทย ครอบคลุมถึงสิ่งที่เกิดขึ้นหากคุณเสียชีวิตโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ วิธีการทำพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายของไทย กระบวนการจัดการมรดก ภาษี และกฎพิเศษสำหรับชาวต่างชาติที่ได้รับมรดกที่ดิน

กฎหมายสืบทอดมรดกของไทยทำงานอย่างไร

กฎหมายมรดกของไทยกำหนดวิธีการแบ่งทรัพย์สินของผู้เสียชีวิต โดยมีกรอบการกำกับดูแลดังนี้ หนังสือเล่มที่ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งได้ถูกนำมาใช้โดยสม่ำเสมอตั้งแต่ปี 1935 มีสองแนวทาง:

1. การสืบทอดมรดกตามพินัยกรรม — ผู้ตายได้ทำพินัยกรรมที่ถูกต้องไว้ (มาตรา 1646–1694 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง)
2. การสืบทอดมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม — หากไม่มีพินัยกรรม ทรัพย์สินจะตกทอดไปยังทายาทตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งเป็นไปตามลำดับที่กำหนดไว้ในมาตรา 1629-1631 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ประเด็นสำคัญที่ชาวต่างชาติหลายคนมองข้ามคือ กฎหมายไทยใช้บังคับกับทรัพย์สินทุกอย่างในประเทศไทย ไม่ว่าเจ้าของจะมีสัญชาติใดก็ตาม พลเมืองอังกฤษที่เป็นเจ้าของคอนโดในกรุงเทพฯ ต้องปฏิบัติตามกฎหมายมรดกของไทยสำหรับทรัพย์สินนั้น แม้ว่าจะมีพินัยกรรมที่ทำไว้ในสหราชอาณาจักรก็ตาม นี่คือหลักการของ lex situs (กฎหมายของสถานที่ตั้งทรัพย์สิน)

ข้อสรุปสำคัญ: หากคุณมีทรัพย์สินในประเทศไทย คุณต้องทำพินัยกรรมไทยแยกต่างหากเพื่อครอบคลุมทรัพย์สินเหล่านั้น พินัยกรรมจากต่างประเทศสามารถบังคับใช้ได้ในประเทศไทย แต่ต้องผ่านขั้นตอนเพิ่มเติม คือ ต้องแปลเป็นภาษาไทย รับรองความถูกต้อง และได้รับการอนุมัติจากศาลไทย กระบวนการนี้มักใช้เวลาเพิ่มขึ้น 6 ถึง 12 เดือน และอาจทำให้ค่าใช้จ่ายในการจัดการมรดกเพิ่มขึ้นด้วย

ใครมีสิทธิ์ได้รับมรดก? ทายาทตามกฎหมายทั้งหกประเภท

ภายใต้ มาตรา 1629 ของ CCCกฎหมายไทยรับรองทายาทตามกฎหมาย 6 ระดับ แต่ละระดับจะได้รับมรดกก็ต่อเมื่อไม่มีสมาชิกในระดับก่อนหน้ายังมีชีวิตอยู่หลังจากผู้ตายเสียชีวิต คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ มีสถานะพิเศษและสืบทอดควบคู่ไปกับคลาสใดก็ตามที่เกี่ยวข้อง (มาตรา 1635 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)

ระดับ	ทายาท	ส่วน CCC	กฎสำคัญ
1	ลูกหลาน (บุตรหลาน)	§1629(1)	รวมถึงบุตรบุญธรรมและบุตรที่ได้รับการรับรองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่ไม่รวมถึงบุตรนอกสมรส เว้นแต่บิดาจะรับรอง บุตรบุญธรรมมีสิทธิได้รับมรดกเท่าเทียมกับบุตรโดยกำเนิด (มาตรา 1627 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง) แต่บุตรนอกสมรสต้องได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ (มาตรา 1628 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง)
2	ผู้ปกครอง	§1629(2)	หากบิดาและมารดายังมีชีวิตอยู่ ให้แบ่งทรัพย์สินอย่างเท่าเทียมกัน
3	พี่น้อง (สายเลือดเดียวกัน)	§1629(3)	พี่น้องต่างมารดาจะได้รับมรดกเพียงครึ่งหนึ่งของส่วนแบ่งที่พี่น้องร่วมสายเลือดเดียวกันได้รับ (§1631)
4	พี่น้องต่างมารดา	§1629(4)	จะได้รับมรดกก็ต่อเมื่อไม่มีพี่น้องร่วมสายเลือดเดียวกันเหลืออยู่แล้ว
5	ปู่ย่าตายาย	§1629(5)	ปู่ย่าตายายฝ่ายพ่อและฝ่ายแม่แบ่งปันกันอย่างเท่าเทียมกัน
6	ลุงและป้า	§1629(6)	ทางเลือกสุดท้ายก่อนที่ทรัพย์สินจะตกเป็นของรัฐ

คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่จะได้รับส่วนแบ่งในกองมรดกอย่างไร

ส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่จะขึ้นอยู่กับว่าทายาทร่วมรับมรดกอยู่ในประเภทใด มาตรา 1635 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

คลาสที่สืบทอดร่วมกัน	ส่วนแบ่งของคู่สมรส	ส่วนแบ่งของทายาท
รุ่นที่ 1 (ทายาท)	แบ่งปันอย่างเท่าเทียมกันกับเด็กแต่ละคน	แบ่งเท่าๆ กับคู่สมรส
ชั้นเรียนที่ 2 (พ่อแม่) หรือ ชั้นเรียนที่ 3 (พี่น้องร่วมสายเลือด)	50% ของที่ดิน	50% แบ่งให้แก่ทายาท
ชั้นที่ 4 (พี่น้องต่างมารดา/บิดา) ชั้นที่ 5 (ปู่ย่าตายาย) หรือ ชั้นที่ 6 (ลุง/ป้า)	สองในสาม (⅔) ของที่ดิน	หนึ่งในสาม (⅓) แบ่งให้แก่ทายาท
ไม่มีทายาทตามกฎหมาย	ทรัพย์สินทั้งหมด 100%	—

สำคัญ: เพียงแค่ จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย คู่สมรสมีคุณสมบัติครบถ้วน ตามกฎหมายไทย การสมรสจะต้องจดทะเบียนที่สำนักงานทะเบียนราษฎรท้องถิ่น แอมเฟอร์ (สำนักงานเขต) ต่อ มาตรา 1457 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์การแต่งงานตามพิธีหรือทางศาสนาเพียงอย่างเดียวไม่ได้ให้สิทธิ์ในการรับมรดก ซึ่งทำให้คู่รักชาวต่างชาติหลายคู่ไม่ทันตั้งตัว

จะเกิดอะไรขึ้นหากไม่มีพินัยกรรม (การสืบทอดมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม)

หากชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทยโดยไม่มีพินัยกรรมที่ถูกต้อง ทรัพย์สินจะถูกแบ่งตามลำดับทายาทตามกฎหมายข้างต้น ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาหลายประการโดยเฉพาะสำหรับชาวต่างชาติ:

• กฎระเบียบของประเทศบ้านเกิดของคุณไม่มีผลบังคับใช้ แม้ว่าประเทศบ้านเกิดของคุณจะยกทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่คู่สมรสของคุณ แต่กฎหมายไทยจะแบ่งทรัพย์สินของคุณในประเทศไทยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (CCC)
• คู่รักที่ไม่ได้แต่งงานกันจะไม่ได้รับมรดกใดๆ กฎหมายไทยไม่รับรองคู่รักที่อยู่กินด้วยกันโดยไม่ได้จดทะเบียน หรือคู่สมรสตามกฎหมาย
• เด็กที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะจำเป็นต้องมีผู้ปกครองที่ศาลแต่งตั้ง ศาลพิจารณาคดีมรดกจะต้องแต่งตั้งผู้ปกครองเพื่อจัดการส่วนแบ่งของพวกเขา ซึ่งอาจใช้เวลานานหลายเดือน
• หากไม่พบทายาท ทรัพย์สินจะตกเป็นของรัฐบาลไทย (ตกเป็นของรัฐตามมาตรา 1753 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง)

ตัวอย่างจริง: ชาวอังกฤษที่มาอาศัยอยู่ในภูเก็ตเสียชีวิตโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมในประเทศไทย พินัยกรรมของเขาในสหราชอาณาจักรระบุว่าทรัพย์สินทั้งหมดจะตกเป็นของคู่รักชาวไทยที่คบกันมา 12 ปี แต่ทั้งคู่ไม่เคยจดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมายในประเทศไทย ตามกฎหมายมรดกของไทย คอนโดมิเนียมและบัญชีธนาคารของเขาจะตกเป็นของพ่อแม่ในอังกฤษ ไม่ใช่คู่รักของเขา กระบวนการจัดการมรดกใช้เวลานานถึง 14 เดือน การทำพินัยกรรมแบบง่ายๆ ในประเทศไทยจะช่วยป้องกันเหตุการณ์เช่นนี้ได้ทั้งหมด

วิธีการทำพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายในประเทศไทย

การทำพินัยกรรมในประเทศไทยค่อนข้างง่ายภายใต้เงื่อนไขต่างๆ มาตรา 1656 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แต่ข้อกำหนดนั้นเข้มงวดมาก พินัยกรรมที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเหล่านี้ถือเป็นโมฆะ

ข้อกำหนดพื้นฐานสำหรับพินัยกรรมไทยทุกฉบับ

• ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องเป็น อายุอย่างน้อย 15 ปี (มาตรา 1703 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
• ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องเป็น มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์ ณ เวลาที่ลงนาม (มาตรา 1704 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
• ต้องมีเจตจำนง ลงวันที่ (วัน เดือน ปี)
• ต้องมีเจตจำนง ลงนาม โดยผู้ทำพินัยกรรม
• อย่างน้อย พยานที่น่าเชื่อถือสองคน ต้องลงนาม (มาตรา 1656 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) — โดยต้องไม่ใช่ผู้รับผลประโยชน์ คู่สมรสของผู้รับผลประโยชน์ หรือผู้เยาว์

พินัยกรรมของคนไทยที่มอบให้แก่ชาวต่างชาติควรมีอะไรบ้าง?

นอกเหนือจากข้อกำหนดขั้นต่ำทางกฎหมายแล้ว พินัยกรรมของคนไทยที่จัดทำอย่างดีสำหรับชาวต่างชาติควรครอบคลุมถึง:

1. คำชี้แจงที่ชัดเจนเกี่ยวกับภูมิลำเนา เพื่อหลีกเลี่ยงข้อพิพาทเรื่องเขตอำนาจศาล
2. ข้อกำหนดที่จำกัดขอบเขตของพินัยกรรมให้ครอบคลุมเฉพาะทรัพย์สินในประเทศไทยเท่านั้นดังนั้นจึงไม่ขัดแย้งกับพินัยกรรมในประเทศของคุณ
3. การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกชาวไทย ใครบ้างที่สามารถมาปรากฏตัวในศาลไทยได้ (การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกชาวต่างชาติทำให้เกิดความล่าช้าอย่างมาก)
4. การระบุสินทรัพย์อย่างเฉพาะเจาะจง — หมายเลขห้องชุดคอนโดมิเนียม หมายเลขบัญชีธนาคาร หมายเลขทะเบียนบริษัท
5. คำแนะนำสำหรับที่ดิน (โดยปกติชาวต่างชาติไม่สามารถเป็นเจ้าของที่ดินได้ ดังนั้นคุณต้องระบุว่าควรขายที่ดินและแบ่งรายได้กัน หรือควรโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่พลเมืองไทย)
6. ฉบับสองภาษา (ภาษาอังกฤษและภาษาไทย) โดยทั้งสองฉบับได้รับการรับรองว่ามีความน่าเชื่อถือเท่าเทียมกัน

เปรียบเทียบพินัยกรรมไทย 5 ประเภท

กฎหมายไทยรับรองพินัยกรรม 5 รูปแบบ ได้แก่... มาตรา 1656–1672 ของประมวลกฎหมายแพ่งแต่ละแห่งมีข้อกำหนดและระดับการคุ้มครองที่แตกต่างกัน:

ประเภทของพินัยกรรม	ส่วน CCC	ต้องการพยาน	เหมาะสำหรับ	ระดับความเสี่ยง
พินัยกรรมธรรมดา (เขียนไว้)	§1656	2	ชาวต่างชาติส่วนใหญ่ — มาตรฐาน เชื่อถือได้ และเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง	ต่ำ
พินัยกรรมโฮโลแกรม (เขียนด้วยลายมือ)	§1657	0	สถานการณ์ฉุกเฉิน — เขียนด้วยลายมือทั้งหมด ลงวันที่และลงชื่อกำกับ	ระดับปานกลาง (ความเสี่ยงต่อการปลอมแปลง)
เอกสารสาธารณะพินัยกรรม	§1658	2	ทรัพย์สินมูลค่าสูง — จัดทำขึ้นต่อหน้าเจ้าหน้าที่อำเภอ (เขต) และยื่นเอกสารอย่างเป็นทางการ	ต่ำมาก
พินัยกรรมลับ	§1660	2	เมื่อการรักษาความลับเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง — ต้องมีการประทับตราและลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่อำเภอ	ต่ำ
พินัยกรรมทางวาจา	§1663	2	เฉพาะกรณีฉุกเฉินที่คุกคามถึงชีวิตเท่านั้น — ต้องได้รับการยืนยันจากศาลภายใน 1 เดือน	สูงมาก

คำแนะนำของเรา: สำหรับชาวต่างชาติส่วนใหญ่แล้ว ควรใช้มาตรฐานทั่วไป พินัยกรรมทั่วไป (มาตรา 1656) เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุด ร่างเอกสารเป็นสองภาษา ก. เอกสารสาธารณะพินัยกรรม ระบบนี้ให้ความปลอดภัยสูงสุดสำหรับอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ แต่ต้องใช้เวลาและขั้นตอนมากกว่า ณ ปี 2026 กฎระเบียบใหม่กำหนดมาตรฐาน จะมีการกำหนดขั้นตอนการดำเนินการที่สำนักงานเขต (อำเภอ) เพื่อให้มีความสม่ำเสมอทั่วประเทศไทย ซึ่งอาจช่วยลดระยะเวลาในการดำเนินการเกี่ยวกับพินัยกรรมสาธารณะได้

ขั้นตอนการดำเนินการเกี่ยวกับมรดกในประเทศไทยทีละขั้นตอน

การจัดการมรดกในประเทศไทยเป็นกระบวนการทางกฎหมายในการรับรองพินัยกรรม แต่งตั้งผู้จัดการมรดก และแบ่งปันทรัพย์สิน คดีมรดกทั้งหมดจะได้รับการพิจารณาโดยศาลแพ่งไทยที่มีเขตอำนาจเหนือทรัพย์สินหรือภูมิลำเนาสุดท้ายของผู้เสียชีวิต

ขั้นตอนที่ 1: ขอใบมรณบัตร

แจ้งการเสียชีวิตที่สำนักงานเขตท้องถิ่น (แอมเฟอร์ภายใน 24 ชั่วโมง สำหรับชาวต่างชาติ คุณจะต้องแจ้งสถานทูตหรือสถานกงสุลของคุณด้วย

ขั้นตอนที่ 2: ค้นหาพินัยกรรมและรวบรวมเอกสาร

รวบรวมพินัยกรรมฉบับจริง ใบมรณบัตร ใบทะเบียนสมรส (ถ้ามี) เอกสารแสดงตน และหลักฐานแสดงทรัพย์สิน (โฉนดที่ดิน ใบแจ้งยอดบัญชีธนาคาร ใบหุ้นบริษัท)

ขั้นตอนที่ 3: ยื่นคำร้องขอจัดการมรดก

ต้องยื่นคำร้องต่อศาลไทยเพื่อแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ตามมาตรา 1711 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง บุคคลใดๆ ที่มีส่วนได้เสียสามารถยื่นคำร้องได้ ซึ่งรวมถึงผู้จัดการมรดกที่ระบุไว้ในพินัยกรรม ทายาท หรือเจ้าหนี้

ขั้นตอนที่ 4: การพิจารณาคดีในศาล

ศาลจะกำหนดวันพิจารณาคดี (โดยทั่วไป 1-3 เดือนหลังจากยื่นฟ้อง) ศาลจะตรวจสอบความถูกต้องของพินัยกรรม รับฟังข้อโต้แย้ง และแต่งตั้งผู้จัดการมรดก มีการประกาศแจ้งในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นเพื่อแจ้งให้เจ้าหนี้ที่อาจมีสิทธิ์ได้รับมรดกทราบ

ขั้นตอนที่ 5: การจัดการทรัพย์สินมรดก

ผู้จัดการมรดกที่ได้รับการแต่งตั้งจะรวบรวมทรัพย์สินของผู้เสียชีวิต ชำระหนี้สินและภาษี จากนั้นจึงทำการแบ่งปันมรดกตามพินัยกรรมหรือกฎหมายว่าด้วยการแบ่งมรดกโดยไม่มีพินัยกรรมของรัฐนั้นๆ มาตรา 1754 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ผู้ดูแลระบบต้องดำเนินการนี้ให้เสร็จสิ้นภายในหนึ่งปี เว้นแต่ศาลจะอนุญาตให้ขยายเวลา

ขั้นตอนที่ 6: การบัญชีขั้นสุดท้ายและการปลดหนี้

ผู้ดูแลทรัพย์สินยื่นรายงานฉบับสุดท้ายต่อศาล โดยชี้แจงรายละเอียดทรัพย์สินและการจ่ายเงินทั้งหมด และขอให้ศาลสั่งปลดออกจากหน้าที่

ระยะเวลาดำเนินการตามพินัยกรรมโดยทั่วไป

เวที	ด้วยความตั้งใจของไทย	โดยปราศจากพินัยกรรมไทย	เฉพาะพินัยกรรมต่างประเทศเท่านั้น
การรวบรวมเอกสาร	2–4 สัปดาห์	4–8 สัปดาห์	8–16 สัปดาห์ (การแปล + การรับรองเอกสาร)
คำร้องต่อศาลเพื่อขอให้พิจารณาคดี	1–3 เดือน	2–4 เดือน	3–6 เดือน
การกระจายสินทรัพย์	2–4 เดือน	4–8 เดือน	6–12 เดือน
เวลาที่คาดการณ์ทั้งหมด	4–8 เดือน	8–16 เดือน	12–24 เดือนขึ้นไป
ค่าใช้จ่ายทางกฎหมายโดยประมาณ	50,000–150,000 บาท	100,000–300,000 บาท	200,000–500,000+ บาท

ภาษีมรดกในประเทศไทย

ประเทศไทยได้เริ่มใช้ภาษีมรดกในปี 2559 ภายใต้กฎหมาย... พระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2551นี่คือสิ่งที่คุณควรรู้:

ใครเป็นผู้จ่ายภาษีมรดก?

ภาษีต้องชำระโดย ทายาท (ไม่ใช่กองมรดก) เมื่อทรัพย์สินที่ได้รับมรดกเกินกว่า 100 ล้านบาทไทยภาษีจะเรียกเก็บเฉพาะส่วนที่เกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนดเท่านั้น ข้อยกเว้น ได้แก่ คู่สมรส (โดยสมบูรณ์) องค์กรการกุศล และองค์กรทางศาสนา/การศึกษา (มาตรา 3 พระราชบัญญัติภาษีมรดก) ชาวต่างชาติที่ไม่ได้พำนักอยู่ในประเทศไทยจะเสียภาษีเฉพาะทรัพย์สินในประเทศไทยที่เกิน 100 ล้านบาทเท่านั้น

อัตราภาษี

หมวดหมู่ทายาท	อัตราภาษี	ตัวอย่าง (ที่ดินมูลค่า 150 ล้านบาท)
บุพการีหรือทายาท (พ่อแม่ ลูก)	5%	5% × 50 ล้านบาท = 2.5 ล้านบาท
ทายาทคนอื่นๆ ทั้งหมด (พี่น้อง คู่ครอง เพื่อน)	10%	10% × 50 ล้านบาท = 5 ล้านบาท

ข้อยกเว้นที่สำคัญ

• ที่ดินที่มีมูลค่า 100 ล้านบาทหรือน้อยกว่า ได้รับการยกเว้นอย่างสมบูรณ์
• คู่สมรสที่จดทะเบียนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ได้รับการยกเว้นภาษีมรดกอย่างสมบูรณ์
• มรดกที่ได้รับโดย องค์กรการกุศล สถาบันทางศาสนา หรือหน่วยงานทางการศึกษา ได้รับการยกเว้น
• ต้องยื่นภาษีภายใน 150 วัน ของการรับทรัพย์สิน

ผลกระทบในทางปฏิบัติ: เกณฑ์มูลค่าทรัพย์สิน 100 ล้านบาท (ประมาณ 2.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) หมายความว่าทรัพย์สินของชาวต่างชาติส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะไม่ต้องเสียภาษีมรดก อย่างไรก็ตาม มีหลักเกณฑ์แยกต่างหาก ค่าธรรมเนียมและภาษีการโอน เมื่อทำการโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ โดยทั่วไปจะมีค่าธรรมเนียมการโอน 2% อากรแสตมป์ 0.5% และอาจมีภาษีธุรกิจเฉพาะเพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ถือครองอสังหาริมทรัพย์นั้น

ชาวต่างชาติสามารถรับมรดกที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่?

นี่เป็นหนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดที่เราได้รับ และคำตอบนั้นเกี่ยวข้องกับความแตกต่างที่สำคัญ

ภายใต้ พระราชบัญญัติประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 (พ.ศ. 2497) มาตรา 86โดยทั่วไปแล้วชาวต่างชาติ ห้ามมิให้เป็นเจ้าของที่ดิน ในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ชาวต่างชาติ สามารถ การรับมรดกที่ดิน — ขั้นตอนทางกฎหมายมีดังนี้:

1. ศาลพิจารณาคดีมรดกของไทยรับรองชาวต่างชาติผู้นั้นว่าเป็นทายาทโดยชอบธรรม
2. ทายาทต้องยื่นคำร้องต่อ... รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อขออนุญาตครอบครองที่ดิน
3. หากได้รับอนุญาต ปฏิเสธ (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) ชาวต่างชาติมี มีเวลาหนึ่งปีในการขายที่ดิน และเก็บรายได้นั้นไว้ (มาตรา 93 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน)
4. หากชาวต่างชาติไม่ขายที่ดินภายในหนึ่งปี อธิบดีกรมที่ดินอาจสั่งให้ขายโดยบังคับ

ข้อสรุปสำคัญ: ชาวต่างชาติ สามารถ ในประเทศไทย การรับมรดกที่ดินหมายถึงการได้รับเงินเป็นทรัพย์สิน แต่ไม่สามารถถือครองกรรมสิทธิ์ในระยะยาวได้ ทางเลือกที่ทำได้จริงคือการระบุคำสั่งขายไว้ในพินัยกรรม นอกจากนี้ คุณยังสามารถจัดโครงสร้างการเป็นเจ้าของผ่านคู่สมรสชาวไทย สิทธิในการใช้ประโยชน์ หรือสัญญาเช่าระยะยาวในระหว่างที่คุณยังมีชีวิตอยู่ ยังมีสิทธิในการเป็นเจ้าของที่ดินที่ได้รับมรดกแบบจำกัดหรือ "ไม่จำกัดระยะเวลา" ซึ่งอนุญาตให้ใช้เพื่อการอยู่อาศัยได้ไม่เกิน 1 ไร่ โดยต้องได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีตามมาตรา 93 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

สิ่งที่ชาวต่างชาติสามารถเป็นเจ้าของและรับมรดกได้โดยตรง

• คอนโดมิเนียม — คอนโดมิเนียม: สามารถเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ได้หากสัดส่วนชาวต่างชาติในอาคารต่ำกว่า 49% (มาตรา 19 แห่งพระราชบัญญัติคอนโดมิเนียม) สำหรับการสืบทอดมรดก ทายาทชาวต่างชาติที่ไม่มีคุณสมบัติจะต้องจำหน่ายภายใน 1 ปี ส่วนทายาทที่มีคุณสมบัติ (เช่น ผู้พำนักถาวร) สามารถเก็บรักษาไว้ได้
• บัญชีธนาคาร — สามารถโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้อื่นได้โดยสมบูรณ์ตามคำสั่งศาล
• หุ้นของบริษัท — รวมถึงการถือหุ้นในบริษัทที่ถือครองที่ดิน (ซึ่งอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจต่างประเทศ)
• ยานพาหนะ ทรัพย์สินส่วนบุคคล และการลงทุน

กลยุทธ์การวางแผนมรดกสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทย

การวางแผนจัดการทรัพย์สินอย่างมีประสิทธิภาพสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทยนั้นไม่ใช่แค่การทำพินัยกรรมเพียงอย่างเดียว ลองพิจารณากลยุทธ์เหล่านี้:

1. จัดทำพินัยกรรมแยกต่างหากสำหรับเขตอำนาจศาลที่แตกต่างกัน

ร่าง ตราสารหนี้ไทยจะครอบคลุมสินทรัพย์ของไทย และ ประเทศต้นทางจะครอบคลุมสินทรัพย์ที่ไม่ใช่ของไทยตรวจสอบให้แน่ใจว่าพินัยกรรมแต่ละฉบับมีข้อกำหนดที่จำกัดขอบเขตของมัน สิ่งนี้จะช่วยป้องกันไม่ให้พินัยกรรมต่าง ๆ เพิกถอนซึ่งกันและกันโดยไม่ตั้งใจ มาตรา 1697 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งระบุว่า พินัยกรรมฉบับหลังจะเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อนหน้าได้ก็ต่อเมื่อพินัยกรรมทั้งสองฉบับขัดแย้งกันเท่านั้น

2. แต่งตั้งผู้จัดการมรดกที่พำนักอยู่ในประเทศไทย

ผู้จัดการมรดกชาวต่างชาติที่ไม่ได้อาศัยอยู่ในประเทศไทยต้องเผชิญกับอุปสรรคทางปฏิบัติมากมาย พวกเขาอาจไม่สามารถไปศาลได้ พวกเขาอาจไม่สามารถเข้าถึงธนาคารในประเทศไทยได้ พวกเขาอาจไม่สามารถติดต่อสื่อสารกับเจ้าหน้าที่ไทยได้ การแต่งตั้งทนายความชาวไทยหรือบุคคลที่น่าเชื่อถือเป็นผู้จัดการมรดกจะช่วยหลีกเลี่ยงความล่าช้าเหล่านี้ได้

3. พิจารณาสิทธิในการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สิน

เอ สิทธิการใช้ประโยชน์ (มาตรา 1417-1428 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) ให้สิทธิในการใช้และได้รับประโยชน์จากที่ดินโดยไม่ต้องเป็นเจ้าของ กลยุทธ์ที่ใช้กันทั่วไปคือ คู่สมรสหรือบุตรชาวไทยเป็นเจ้าของที่ดิน ในขณะที่คู่ครองชาวต่างชาติถือสิทธิใช้ประโยชน์ที่จดทะเบียนไว้ในโฉนดที่ดิน สิทธินี้ยังคงอยู่แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงกรรมสิทธิ์ แต่จะสิ้นสุดลงเมื่อผู้มีสิทธิใช้ประโยชน์เสียชีวิต

4. จดทะเบียนสมรสในประเทศไทย

หากคุณแต่งงานแล้ว โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้จดทะเบียนสมรสที่สำนักงานทะเบียนราษฎร์ของไทยแล้ว แอมเฟอร์การสมรสกับชาวต่างชาติอาจได้รับการยอมรับ แต่ต้องมีหลักฐาน การสมรสที่จดทะเบียนในประเทศไทยจะให้สถานะทางกฎหมายที่ชัดเจนสำหรับการสืบทอดมรดก

5. ข้อควรพิจารณาเกี่ยวกับการเปิดบัญชีธนาคารร่วมกัน

บัญชีธนาคารร่วมในประเทศไทยไม่ได้ตกทอดไปยังผู้ถือบัญชีร่วมที่ยังมีชีวิตอยู่โดยอัตโนมัติหลังจากผู้เสียชีวิตเสียชีวิต ซึ่งแตกต่างจากบางประเทศในตะวันตก ส่วนแบ่งของผู้เสียชีวิตจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก เพื่อความสะดวก ควรเก็บเงินจำนวนพอเหมาะไว้ในบัญชีร่วม และตรวจสอบให้แน่ใจว่าพินัยกรรมระบุถึงทรัพย์สินในบัญชีธนาคารไว้อย่างชัดเจน

6. ทบทวนพินัยกรรมของคุณทุกๆ 3-5 ปี

กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดให้ต้องปรับปรุงพินัยกรรมเป็นประจำ แต่การเปลี่ยนแปลงในชีวิตอาจทำให้พินัยกรรมฉบับเก่าล้าสมัยได้ ทรัพย์สินใหม่ การแต่งงาน การหย่าร้าง หรือการมีบุตร อาจก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่คาดคิดได้

7 ข้อผิดพลาดทั่วไปที่ชาวต่างชาติมักทำเกี่ยวกับการรับมรดกของไทย

1. การพึ่งพาพินัยกรรมจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว — มันอาจทำได้ แต่การแปล การรับรองเอกสาร และการตรวจสอบความถูกต้องอาจใช้เวลาเพิ่มขึ้น 6-18 เดือน และอาจทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอย่างมาก
2. ไม่ได้จดทะเบียนสมรสในประเทศไทย — การแต่งงานแบบไม่มีพิธีการทางกฎหมายนั้น ไม่มีสิทธิ์ในการรับมรดกใดๆ ตามกฎหมายไทย
3. การใช้ผู้รับผลประโยชน์เป็นพยานในพินัยกรรม — การกระทำเช่นนี้ทำให้พินัยกรรมเป็นโมฆะได้ พยานต้องไม่ใช่ผู้รับผลประโยชน์หรือคู่สมรสของผู้รับผลประโยชน์ (มาตรา 1653 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง)
4. การไม่แก้ไขปัญหาเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน – หากคำแนะนำไม่ชัดเจน ที่ดินที่ชาวต่างชาติได้รับมรดกอาจติดขัดอยู่กับขั้นตอนทางราชการ
   ปัญหานี้อาจต้องใช้เวลาหลายปีในการแก้ไข
5. การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกที่เป็นชาวต่างชาติเท่านั้น — ผู้จัดการมรดกที่ไม่สามารถมาปรากฏตัวในศาลไทยหรือสื่อสารเป็นภาษาไทยได้ จะก่อให้เกิดความล่าช้าและค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น
6. โดยสมมติว่าบัญชีร่วมจะโอนโดยอัตโนมัติ — กฎหมายไทยไม่รับรอง “สิทธิในการรับมรดก” ในบัญชีร่วมส่วนใหญ่
7. การเพิกเฉย ซิน ซอมรอส กฎ (ทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยา) — ตามมาตรา 1474–1476 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ทรัพย์สินที่ได้มาในระหว่างการสมรสถือเป็นทรัพย์สินร่วมของคู่สมรส เฉพาะส่วนครึ่งหนึ่งของผู้ตายเท่านั้นที่จะเข้าสู่กองมรดก อีกครึ่งหนึ่งเป็นของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่

คำถามที่พบบ่อย: มรดกและพินัยกรรมในประเทศไทย

ฉันจำเป็นต้องทำพินัยกรรมฉบับไทยแยกต่างหากอีกหรือไม่ ในเมื่อฉันมีพินัยกรรมจากประเทศบ้านเกิดอยู่แล้ว?

คุณไม่จำเป็นต้องมีพินัยกรรมไทยตามกฎหมาย แต่ขอแนะนำอย่างยิ่ง พินัยกรรมต่างประเทศสามารถบังคับใช้ได้ในประเทศไทย แต่กระบวนการต้องผ่านการแปลที่ได้รับการรับรอง การรับรองจากสถานทูต และการรับรองจากศาล ซึ่งมักใช้เวลา 6-18 เดือน และมีค่าใช้จ่ายประมาณ 200,000-500,000 บาท ในขณะที่พินัยกรรมไทยที่จัดทำเป็นสองภาษา สามารถดำเนินการได้ภายใน 4-8 เดือน และมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่ามาก

ชาวต่างชาติสามารถรับมรดกที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่?

ใช่ ชาวต่างชาติสามารถได้รับการแต่งตั้งเป็นทายาทที่ดินได้ อย่างไรก็ตาม ภายใต้มาตรา 86 ของประมวลกฎหมายที่ดิน พวกเขาไม่สามารถถือครองกรรมสิทธิ์ในระยะยาวได้ หลังจากได้รับมรดกแล้ว พวกเขาต้องยื่นขออนุญาตถือครองกรรมสิทธิ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย หากถูกปฏิเสธ (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) พวกเขามีเวลาหนึ่งปีในการขายที่ดินและเก็บเงินที่ได้จากการขายไว้ พวกเขาสามารถรับมรดกเป็นเงินได้เต็มจำนวน แต่ไม่สามารถเก็บที่ดินไว้ได้

จะเกิดอะไรขึ้นหากชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทยโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้?

กฎหมายว่าด้วยการสืบทอดมรดกโดยไม่มีพินัยกรรมของไทยใช้บังคับกับทรัพย์สินทั้งหมดที่อยู่ในประเทศไทย มรดกจะตกทอดไปยังทายาทตามกฎหมายตามลำดับที่กำหนดไว้ในมาตรา 1629 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง คือ ผู้สืบสายเลือดก่อน จากนั้นจึงเป็นบิดามารดา พี่น้องร่วมสายเลือดเดียวกัน และอื่นๆ ต่อไป คู่รักที่ไม่ได้แต่งงานกัน ไม่ว่าจะอยู่ด้วยกันมานานแค่ไหน ก็จะไม่ได้รับมรดกใดๆ ตามกฎหมายว่าด้วยการสืบทอดมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม

ประเทศไทยมีภาษีมรดกหรือไม่?

ใช่ ตั้งแต่ปี 2016 เป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม เฉพาะทรัพย์สินที่มีมูลค่าเกิน 100 ล้านบาท (ประมาณ 2.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เท่านั้นที่จะต้องเสียภาษี อัตราภาษีอยู่ที่ 5% สำหรับทายาทรุ่นต่อๆ ไป และ 10% สำหรับทายาทอื่นๆ คู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายได้รับการยกเว้นภาษีโดยสมบูรณ์ ทรัพย์สินของชาวต่างชาติส่วนใหญ่มีมูลค่าต่ำกว่าเกณฑ์ดังกล่าว

การทำพินัยกรรมของไทยมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่?

โดยทั่วไปแล้ว การทำพินัยกรรมอย่างมืออาชีพในประเทศไทยจะมีค่าใช้จ่ายระหว่าง 5,000 ถึง 25,000 บาท ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของทรัพย์สินและว่าจำเป็นต้องมีการร่างพินัยกรรมสองภาษาหรือไม่ นี่เป็นการลงทุนเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายในการดำเนินการทางกฎหมายเกี่ยวกับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม ซึ่งอาจสูงถึง 300,000 บาท

ฉันสามารถเขียนพินัยกรรมด้วยตนเองในประเทศไทยโดยไม่ต้องมีทนายความได้หรือไม่?

ใช่ค่ะ กฎหมายไทยอนุญาตให้ทำพินัยกรรมด้วยลายมือได้ ผู้ทำพินัยกรรมต้องเขียนพินัยกรรมทั้งหมดด้วยลายมือของตนเอง ต้องลงวันที่และลงชื่อ ไม่จำเป็นต้องมีพยานตามมาตรา 1657 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง อย่างไรก็ตาม พินัยกรรมที่เขียนด้วยลายมืออาจถูกโต้แย้งได้ง่ายกว่าในข้อหาปลอมแปลงเอกสารหรือขาดความสามารถ สำหรับชาวต่างชาติที่มีทรัพย์สินจำนวนมาก แนะนำให้จัดทำพินัยกรรมโดยผู้เชี่ยวชาญค่ะ

พินัยกรรมของคนไทยจะมีผลเหนือกว่าพินัยกรรมจากประเทศบ้านเกิดของฉันหรือไม่?

ไม่เป็นเช่นนั้น หากพินัยกรรมทั้งสองฉบับร่างขึ้นอย่างถูกต้อง แนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดคือการใส่ข้อความในพินัยกรรมแต่ละฉบับระบุว่ามีผลบังคับใช้เฉพาะกับทรัพย์สินในเขตอำนาจศาลนั้นๆ เท่านั้น หากไม่มีข้อความนี้ พินัยกรรมไทยฉบับหลังอาจเพิกถอนพินัยกรรมต่างประเทศฉบับก่อนหน้าโดยไม่ตั้งใจ ภายใต้มาตรา 1697 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

กระบวนการจัดการมรดกในประเทศไทยใช้เวลานานแค่ไหน?

หากมีพินัยกรรมไทยที่ถูกต้องและผู้จัดการมรดกในท้องถิ่น ระยะเวลาดำเนินการโดยทั่วไปจะอยู่ที่ 4-8 เดือน หากไม่มีพินัยกรรมไทยหรือมีเพียงพินัยกรรมต่างประเทศ ระยะเวลาอาจอยู่ที่ 12-24 เดือน กรณีมรดกซับซ้อน เช่น ที่ดิน หุ้นบริษัท หรือข้อพิพาทเรื่องทรัพย์สิน อาจใช้เวลานานกว่านั้น

บทบาทของผู้จัดการมรดกในประเทศไทยคืออะไร?

ผู้จัดการมรดกได้รับการแต่งตั้งโดยศาลตามมาตรา 1711 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ผู้จัดการมรดกมีอำนาจตามกฎหมายในการรวบรวมทรัพย์สินของกองมรดก ชำระหนี้ ยื่นแบบแสดงรายการภาษี และแบ่งปันมรดก พวกเขาต้องดำเนินการบริหารจัดการให้เสร็จสิ้นภายในหนึ่งปี เว้นแต่ศาลจะขยายเวลา ผู้จัดการมรดกที่ระบุไว้ในพินัยกรรมมักได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดก แต่ศาลสามารถแต่งตั้งบุคคลอื่นได้หากมีข้อคัดค้านที่สมเหตุสมผล

ฉันสามารถตัดสิทธิ์การรับมรดกของสมาชิกในครอบครัวในประเทศไทยได้หรือไม่?

ใช่แล้ว กฎหมายไทยไม่ได้กำหนด “สิทธิในการรับมรดกโดยบังคับ” เหมือนกับในบางประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายแพ่ง (เช่น ฝรั่งเศส) คุณมีอิสระอย่างเต็มที่ในการทำพินัยกรรมเพื่อยกทรัพย์สินของคุณให้แก่ใครก็ได้ตามที่คุณต้องการ ตราบใดที่พินัยกรรมนั้นถูกต้องตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม หากคุณตัดทายาทตามกฎหมายออกจากมรดก พวกเขาอาจคัดค้านพินัยกรรมได้ ดังนั้น โปรดเก็บรักษาบันทึกที่ชัดเจนเกี่ยวกับเจตนาและความสามารถทางจิตใจของคุณ

ปกป้องมรดกของคุณ — ปรึกษาทนายความด้านมรดกชาวไทย

การวางแผนมรดกมีความสำคัญมาก ชาวต่างชาติจำนวนมากในประเทศไทยไม่ได้ทำ แม้ว่าพวกเขาจะอาศัยอยู่ในประเทศไทยหรือมีทรัพย์สินอยู่ในประเทศไทยก็ตาม ความแตกต่างระหว่างการมีพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายของไทยกับการไม่มีพินัยกรรม อาจหมายถึงความล่าช้าหลายเดือน และอาจทำให้เสียค่าใช้จ่ายหลายแสนบาท ทรัพย์สินของคุณอาจตกไปอยู่ในมือของคนที่ไม่เกี่ยวข้องด้วยซ้ำ

ThaiLawOnline ได้ให้ความช่วยเหลือชาวต่างชาติหลายพันคนในเรื่องพินัยกรรม การจัดการมรดก และการวางแผนอสังหาริมทรัพย์ทั่วประเทศไทยมานานกว่า 30 ปี สำนักงานของเราในกรุงเทพฯ เชียงใหม่ ภูเก็ต และพัทยา ให้บริการลูกค้าทั่วประเทศ คุณสามารถติดต่อเราได้ นัดหมายขอคำปรึกษาได้เลยตอนนี้.