ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ
รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006. คู่มือฉบับสมบูรณ์ของเรา: พินัยกรรมสุดท้ายในประเทศไทย.
คำตอบโดยย่อ: ประเทศไทยไม่มีศาลพินัยกรรมและมรดกแยกต่างหาก และไม่มีผู้จัดการมรดกที่ปฏิบัติหน้าที่ได้เองโดยอัตโนมัติ ศาลจังหวัดทั่วไปแต่งตั้ง ผู้จัดการมรดก (ผู้จัดการมรดก) และจนกว่าจะมีคำสั่งดังกล่าว จะไม่มีใครสามารถแตะต้องบัญชีธนาคารในประเทศไทย โอนกรรมสิทธิ์คอนโดมิเนียม หรือจดทะเบียนรถยนต์ใหม่ได้ แม้ว่าจะมีพินัยกรรมระบุชื่อผู้จัดการมรดกไว้ก็ตาม การแต่งตั้งที่ไม่ยุ่งยากและไม่มีข้อโต้แย้งโดยทั่วไปจะใช้เวลา สามถึงหกเดือน ตั้งแต่การยื่นคำร้องไปจนถึงคำสั่งศาลที่นำไปใช้ได้ มรดกที่มีข้อพิพาท ทายาทที่สูญหาย หรือเอกสารที่ต้องได้รับการรับรองนิติกรณ์ในต่างประเทศจะใช้เวลานานกว่ามากอย่างเห็นได้ชัด.
กำหนดเส้นตายที่ไม่มีใครพูดถึง: ผู้จัดการมรดกต้องเริ่มทำบัญชีทรัพย์มรดกภายใน 15 วัน, จัดการมรดกและทำบัญชีให้เสร็จสิ้นภายใน หนึ่งปี, และสิทธิเรียกร้องของทายาทต่อกองมรดกจะขาดอายุความ หนึ่งปี หลังจากที่พวกเขารู้เรื่องการเสียชีวิต. ไปยังตารางกำหนดเวลา.
หากเพิ่งเสียชีวิต ให้เริ่มต้นด้วย ควรทำอย่างไรเมื่อชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทย. หากพินัยกรรมถูกจัดทำขึ้นในต่างประเทศ ให้ดู การจัดการมรดกตามพินัยกรรมต่างประเทศในประเทศไทย. หน้านี้คือกระบวนการทางศาลไทยเอง.
กระบวนการรับรองมรดกในประเทศไทยนั้นไม่เหมือนที่คุณรู้จัก
คำว่า “probate” สร้างความคาดหวังที่กฎหมายไทยไม่สามารถตอบสนองได้ และความไม่พอใจส่วนใหญ่ที่ครอบครัวรู้สึกมาจากการไม่สอดคล้องกันนี้.
ไม่มีสำนักงานทะเบียนมรดกและไม่มีศาลมรดก เรื่องมรดกจะถูกส่งไปยังศาลจังหวัดทั่วไปที่มีอำนาจพิจารณาคดี และสิ่งที่ศาลทำนั้นไม่ใช่การ “พิสูจน์พินัยกรรม” ตามความหมายในภาษาอังกฤษ แต่เป็นการแต่งตั้งบุคคลหนึ่งขึ้นเป็นผู้จัดการมรดก การแต่งตั้งนี้คือสิ่งที่ธนาคารทุกแห่ง สำนักงานที่ดิน และสำนักงานขนส่งต่างรอคอย.
ที่สำคัญที่สุดคือ, ศาลต้องแต่งตั้งผู้จัดการมรดก แม้จะมีพินัยกรรมที่ถูกต้องซึ่งระบุชื่อผู้ดำเนินการพินัยกรรมไว้แล้วก็ตาม. มาตรา 1712 ของ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ อนุญาตให้พินัยกรรมระบุตัวผู้จัดการมรดกได้ โดยตัวผู้ทำพินัยกรรมเองหรือโดยบุคคลที่พินัยกรรมมอบหมายให้เป็นผู้เลือก แต่การระบุชื่อนั้นยังไม่ใช่การแต่งตั้ง บุคคลที่มีชื่อยังคงต้องยื่นคำร้อง และศาลยังคงต้องมีคำสั่ง สิ่งที่คุณได้รับจากพินัยกรรมคือการไต่สวนแบบสั้นๆ ที่ไม่มีการโต้แย้ง แทนที่จะเป็นการโต้เถียงกันยาวนานว่าใครควรทำหน้าที่ดังกล่าว.
ศาลไหนกันแน่
เกือบทุกหน้าภาษาอังกฤษเกี่ยวกับการจัดการมรดกในประเทศไทย รวมถึงเวอร์ชันก่อนหน้าของหน้านี้ด้วย บอกให้คุณยื่นคำร้อง “ที่ภูมิลำเนาของผู้ตาย หรือที่ตั้งของทรัพย์สิน” คำว่า “หรือ” นั้นไม่ใช่กฎหมาย และมันทำให้ครอบครัวต่างๆ ไปยื่นศาลผิดที่.
มาตรา 4 จัตวา ของ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง กำหนดลำดับชั้นที่มีสองขั้นตอน:
- ศาลซึ่งเจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลในเวลาที่ถึงแก่ความตาย. นี่คือกฎ และมันมีผลบังคับใช้แม้ว่าทรัพย์สินทุกชิ้นในกองมรดกจะตั้งอยู่ในคนละจังหวัดก็ตาม.
- ศาลซึ่งทรัพย์มรดกตั้งอยู่, แต่เฉพาะในกรณีที่ผู้ตาย ไม่ มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักร.
สมมุติกรณีที่เกิดขึ้นบ่อยที่สุดในทางปฏิบัติของเรา ชาวต่างชาติผู้เกษียณอายุรายหนึ่งอาศัยอยู่ที่อุดรธานีเป็นเวลาสิบห้าปีและเป็นเจ้าของห้องชุดหนึ่งห้องในกรุงเทพมหานคร ครอบครัวสันนิษฐานว่าเป็นกรุงเทพมหานคร เนื่องจากทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่ที่นั่น มาตรา 4 จัตวา ระบุว่าอุดรธานี เพราะนั่นคือภูมิลำเนาของเขา การยื่นฟ้องในกรุงเทพฯ โดยทั่วไปไม่ได้ทำให้คดีเสียไป แต่ศาลอาจปฏิเสธได้ และครอบครัวต้องเสียเวลาหลายสัปดาห์ในการถอนฟ้องและยื่นฟ้องใหม่ในจังหวัดที่ถูกต้อง.
บทบัญญัติส่วนที่สองครอบคลุมสถานการณ์ตรงกันข้าม นั่นคือ ชาวต่างชาติที่เป็นเจ้าของห้องชุดในประเทศไทยแต่ใช้ชีวิตอยู่ต่างประเทศอย่างแท้จริงและไม่มีภูมิลำเนาในไทย ในกรณีนั้น ศาลที่ตั้งทรัพย์สินนั้นถูกต้อง และถูกต้องแล้ว เพราะ ไม่มีภูมิลำเนาให้ชี้ไป ไม่ใช่เพราะครอบครัวต้องการเช่นนั้น.
คำเตือนในทางปฏิบัติข้อหนึ่ง ภูมิลำเนาเป็นเรื่องของข้อเท็จจริง และศาลไทยจะพิจารณาจากสถานที่ที่บุคคลนั้นอยู่อาศัยจริง ไม่ใช่จากสิ่งที่ระบุไว้ในวีซ่าหรือสัญญาเช่า ในกรณีที่ชาวต่างชาติแบ่งเวลาในหนึ่งปีอาศัยอยู่ระหว่างสองจังหวัด หรือระหว่างประเทศไทยและประเทศบ้านเกิด ให้คาดหวังว่าศาลต้องการพยานหลักฐาน ได้แก่ ทะเบียนบ้าน บันทึกของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง บิลค่าสาธารณูปโภค และที่อยู่ที่บุคคลนั้นใช้กับธนาคารและโรงพยาบาล รวบรวมสิ่งเหล่านี้ให้เรียบร้อยก่อนยื่นฟ้องดีกว่ามาทำทีหลัง.
เมื่อใดคุณจึงจำเป็นต้องมีคำสั่งศาลจริงๆ?
เมื่อใดก็ตามที่สินทรัพย์ถูกบันทึกไว้ในทะเบียนที่เจ้าหน้าที่รัฐควบคุม ในทางปฏิบัติ นั่นหมายความว่าเกือบทุกสิ่งที่มีค่า.
| สินทรัพย์ | จำเป็นต้องมีคำสั่งศาลหรือไม่? | ทำไม |
|---|---|---|
| ที่ดิน, บ้าน, คอนโดมิเนียม | โดยปกติ | มาตรา 81 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ให้ผู้สืบทายาทลงทะเบียนที่ดินที่ได้รับมรดกที่สำนักงานที่ดินโดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า 30 วัน หากไม่มีผู้สืบทายาทคนอื่นคัดค้าน; ในกรณีผู้สืบทายาทเป็นชาวต่างชาติ หรือมีเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับผู้สืบทายาทชาวต่างชาติ หรือกรณีมีข้อพิพาท สำนักงานจะขอคำสั่งดังกล่าวโดยทั่วไป |
| บัญชีธนาคารไทย | ใช่ | ถูกระงับการดำเนินการเมื่อได้รับแจ้งการเสียชีวิต; จะเบิกจ่ายให้เฉพาะผู้จัดการมรดกที่ศาลแต่งตั้งเท่านั้น |
| ยานพาหนะที่จดทะเบียน | ใช่ | กรมการขนส่งทางบกต้องการคำสั่งนี้ |
| หุ้นบริษัท | ใช่ | ต้องดำเนินการก่อนที่จะสามารถแก้ไขทะเบียนผู้ถือหุ้นและเอกสารที่ยื่นต่อ DBD ได้ |
| พันธบัตรและหลักทรัพย์ของรัฐบาล | ใช่ | สำนักงานทะเบียนต้องการคำสั่ง |
| ของใช้ในบ้าน เงินสดที่ถืออยู่ ของใช้ส่วนตัว | โดยทั่วไปแล้วไม่ | ไม่มีการจดทะเบียน ทายาทจึงต้องจัดการกันเอง |
| ประกันชีวิตที่มีผู้รับประโยชน์ที่ระบุชื่อ | ไม่ | จ่ายให้แก่ผู้รับประโยชน์ที่ระบุชื่อไว้และไม่เป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก เว้นแต่เบี้ยประกันภัยที่ผู้ตายได้ชำระไปจะนับเป็นทรัพย์มรดกที่เจ้าหนี้ของผู้ตายเรียกร้องได้ (มาตรา 897 วรรค 2) ในกรณีที่กรมธรรม์ไม่ได้ระบุชื่อผู้ใดและเพียงแต่ให้จ่ายแก่ “ทายาทของฉัน” มาตรา 897 ให้เงินจำนวนนั้นเข้าเป็นกองมรดก ซึ่งหมายความว่าเจ้าหนี้ของผู้ตายก็สามารถเรียกร้องเอาจากเงินนั้นได้ด้วย |
ใครสามารถเป็นผู้จัดการมรดกได้?
มาตรา 1713 กำหนดว่าใครมีสิทธิยื่นคำร้อง ได้แก่ ผู้รับมรดก ผู้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง หรืออัยการ ในกรณีที่ระบุไว้ ซึ่งรวมถึงกรณีที่ผู้รับมรดกไม่อยู่ในประเทศ อยู่ต่างประเทศ หรือเป็นผู้เยาว์ ผู้จัดการมรดกหรือผู้รับมรดกไม่สามารถหรือไม่ประสงค์จะดำเนินการ หรือการแต่งตั้งตามพินัยกรรมไม่สำเร็จด้วยเหตุผลใดก็ตาม.
มาตรา 1718 ระบุไว้ว่าใคร ไม่สามารถ ได้รับการแต่งตั้ง และถ้อยคำนั้นแคบกว่าที่บทสรุปทั่วไปแนะนำ:
- บุคคลที่ยังไม่ถึงวัยบรรลุนิติภาวะ (โปรดหมายเหตุว่านี่คือวัยบรรลุนิติภาวะ ไม่ใช่เพียงอายุ 20 ปีเท่านั้น เนื่องจากสามารถบรรลุนิติภาวะได้ผ่านการแต่งงานด้วย);
- บุคคลวิกลจริต หรือบุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นคน เสมือนไร้ความสามารถ;
- บุคคลที่ศาลได้ประกาศให้ล้มละลายแล้ว.
ไม่มีสิ่งใดในนั้นที่ห้ามชาวต่างชาติ. คู่สมรส บุตรที่บรรลุนิติภาวะ หรือพี่น้องชาวต่างชาติสามารถได้รับการแต่งตั้งและมักจะได้รับการแต่งตั้งเป็นประจำ คุณจะอ่านพบในเว็บไซต์คู่แข่งหลายแห่งว่าผู้ยื่นคำขอ “ต้องมีอายุอย่างน้อยยี่สิบปี” นั่นเป็นการถอดความ ไม่ใช่บทบัญญัติ และตัดส่วนที่เกี่ยวกับความเป็นคนเสมือนไร้ความสามารถออกไปโดยสิ้นเชิง.
และผู้จัดการมรดกก็ไม่จำเป็นต้องเป็นทายาทเสมอไป และการที่ทั้งสองบทบาทรวมอยู่ในบุคคลเดียวกันนั้นถือเป็นเรื่องปกติอย่างยิ่งในประเทศไทย โดยบ่อยครั้งที่คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่จะเป็นทั้งสองอย่าง ศาลฎีกาได้วินิจฉัยซ้ำแล้วซ้ำเล่าถึงสิ่งที่บทบาทคู่ขนานนั้นอนุญาตให้ทำได้ ใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 44/2568 ศาลวินิจฉัยว่าการที่ผู้จัดการมรดกโอนทรัพย์มรดกให้แก่ตนเองในฐานะทายาทนั้น ไม่ตกเป็นโมฆะด้วยเหตุผลดังกล่าวเพียงอย่างเดียว และใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4746/2568 ยอมรับว่าการให้ความยินยอมโดยปริยายของทายาทสามารถสนับสนุนการได้มาซึ่งทรัพย์สินของผู้จัดการมรดกได้.
เมื่อได้รับการแต่งตั้งแล้ว มาตรา 1719 ให้สิทธิและหน้าที่แก่ผู้จัดการมรดกในการดำเนินการใดๆ ที่จำเป็นเพื่อให้เป็นไปตามเจตนาที่แสดงออกหรือโดยปริยายของพินัยกรรม ในการจัดการกองมรดกโดยทั่วไป และในการแบ่งปันกองมรดก นั่นคือตำแหน่งที่ต้องได้รับความไว้วางใจอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่พิธีการ และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมกำหนดเวลาด้านล่างจึงมีความสำคัญ ตำแหน่งดังกล่าวยังมาพร้อมกับอำนาจที่แท้จริงเหนือทรัพย์สินด้วย ใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5902/2567 ศาลได้วินิจฉัยกรณีผู้จัดการมรดกนำทรัพย์มรดกไปจำนอง ซึ่งถือเป็นการเตือนใจว่า ทายาทที่เพิกเฉยไม่สนใจผู้จัดการมรดกเป็นเวลาหนึ่งปี อาจพบว่าสภาพของกองมรดกได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว.
การเลือกผู้จัดการมรดก ไม่ใช่แค่การมีคุณสมบัติที่เหมาะสมเท่านั้น
การมีสิทธิเป็นแค่ครึ่งแรกที่ง่าย ครอบครัวมักจะถามคำถามที่ยากกว่าว่า ใครในพวกเราควรทำสิ่งนี้จริงๆ สี่กฎเป็นตัวตัดสินส่วนใหญ่ และไม่มีกฎข้อไหนปรากฏอยู่บนหน้าเว็บที่แข่งขันกันเลย.
พวกท่านตั้งแต่สองคนขึ้นไปสามารถปฏิบัติหน้าที่ร่วมกันได้ และให้ถือเสียงข้างมากเป็นข้อยุติ. ศาลไทยมักแต่งตั้งผู้จัดการมรดกร่วม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในครอบครัวรวม ซึ่งคู่สมรสชาวไทยและบุตรที่บรรลุนิติภาวะจากการสมรสครั้งก่อนต่างต้องการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการกองมรดก มาตรา 1726 บัญญัติถึงสิ่งที่เกิดขึ้นในลำดับถัดไปว่า เมื่อมีผู้จัดการมรดกหลายคน การปฏิบัติหน้าที่ของพวกเขานั้นกระทำโดย เสียงข้างมาก, เว้นแต่พินัยกรรมจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น หากคะแนนเท่ากัน ผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งอาจร้องขอต่อศาล และศาลจะเป็นผู้ชี้ขาด ดังนั้น ผู้จัดการมรดกร่วมสองคนที่ขัดแย้งกันจึงทำให้เกิดทางตันโดยโครงสร้าง และทุกการตัดสินใจที่มีข้อพิพาทจะกลายเป็นการยื่นคำร้องต่อศาล หากคุณคาดว่าจะมี ความขัดแย้ง ให้แต่งตั้งสามคน หรือแต่งตั้งคนเดียวและให้สิทธิในการรับข้อมูลแก่คนอื่นแทน.
ผู้จัดการมรดกไม่ได้รับค่าตอบแทน. มาตรา 1721 บัญญัติไว้อย่างตรงไปตรงมาว่า ผู้จัดการมรดก ไม่ มีสิทธิได้รับค่าตอบแทนจากกองมรดก เว้นแต่พินัยกรรมจะอนุญาต หรือทายาทส่วนใหญ่อนุญาต ครอบครัวมักเข้าใจกันว่าพี่น้องที่ทำงานเป็นผู้มีสิทธิได้รับสิ่งตอบแทนจากงานนั้น แต่เขาไม่มีสิทธิ เว้นแต่จะมีใครกล่าวไว้ และสถานที่ที่ชัดเจนที่สุดในการกล่าวไว้คือในพินัยกรรม.
บัญชีทรัพย์มรดกที่บกพร่องอาจทำให้ผู้จัดการมรดกถูกปลดจากตำแหน่งได้. มาตรา 1731 ให้อำนาจศาลในการปลดผู้จัดการมรดกได้ ในกรณีที่ไม่มีการทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในกำหนดเวลาและตามแบบที่ถูกต้อง หรือในกรณีที่ศาลเห็นว่าบัญชีทรัพย์มรดกนั้นไม่เป็นที่น่าพอใจอันเนื่องมาจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ความไม่สุจริต หรือความไร้ความสามารถอย่างชัดแจ้ง นี่คือสิ่งที่ทำให้กำหนดเวลา 15 วันและหนึ่งเดือนข้างล่างนี้มีสภาพบังคับ การแต่งตั้งญาติที่ทำงานด้านเอกสารได้ไม่ดีนั้นถือเป็นความเสี่ยงที่แท้จริง ไม่ใช่แค่เรื่องทางสังคม.
การอยู่ในประเทศไทยมีความสำคัญมากกว่าสัญชาติ. ไม่มีข้อกำหนดใดในประมวลกฎหมายที่กำหนดให้ต้องมีถิ่นพำนัก แต่ผู้จัดการมรดกคือบุคคลที่ต้องไปปรากฏตัวต่อหน้าเจ้าหน้าที่ธนาคาร สำนักงานที่ดิน และสำนักงานขนส่ง ซึ่งมักจะต้องไปหลายครั้ง ผู้จัดการมรดกที่อาศัยอยู่ต่างประเทศก็สามารถทำงานได้ และเราก็จัดการกรณีเช่นนี้อยู่หลายราย แต่ต้องจัดสรรงบประมาณสำหรับหนังสือมอบอำนาจ ค่าจัดส่งเอกสาร และการเดินทางอย่างน้อยหนึ่งเที่ยว.
กำหนดเวลาตามกฎหมาย
นี่คือส่วนที่ไม่ค่อยมีใครเขียนเป็นภาษาอังกฤษ และเป็นส่วนที่มักจะทำให้เกิดปัญหาบ่อยที่สุดในอีกหลายปีต่อมา.
| กำหนดเวลา | สิ่งที่ต้องใช้ | ส่วน |
|---|---|---|
| 15 วัน | ผู้จัดการมรดกต้อง เริ่มต้น บัญชีทรัพย์มรดก กำหนดเวลานี้เริ่มนับตั้งแต่วันที่ถึงแก่ความตาย หากเขารู้ถึงการแต่งตั้งของตนตามพินัยกรรมอยู่ก่อนแล้ว ตั้งแต่วันที่เข้าดำรงตำแหน่งในกรณีที่ศาลเป็นผู้แต่งตั้ง และในกรณีอื่นให้เริ่มนับตั้งแต่วันที่เขายอมรับตำแหน่ง. | 1728 |
| หนึ่งเดือน | บัญชีทรัพย์มรดกต้องทำให้ เสร็จสิ้น. จะต้องทำต่อหน้า พยานอย่างน้อยสองคนที่ตนเองมีส่วนได้เสียในกองมรดกนั้นด้วย, และผู้ใดก็ตามที่ขาดคุณสมบัติในการเป็นพยานทำพินัยกรรมตามมาตรา 1670 ย่อมไม่สามารถเป็นพยานได้ ศาลอาจขยายกำหนดเวลาหนึ่งเดือนนั้นได้ แต่ต้องกระทำต่อเมื่อมีการยื่นคำขอมาก่อนที่กำหนดเวลาหนึ่งเดือนดังกล่าวจะสิ้นสุดลง. | 1729 |
| การปลดออก | หากไม่มีการทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในกำหนดเวลาและตามแบบที่ถูกต้อง หรือศาลเห็นว่าบัญชีดังกล่าวไม่น่าพอใจเนื่องจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ความไม่สุจริต หรือความไร้ความสามารถอย่างชัดแจ้ง ศาลอาจสั่งปลดผู้จัดการมรดกนั้นได้. | 1731 |
| หนึ่งปี | ผู้จัดการมรดกต้องจัดการมรดกและทำบัญชีการจัดการและการแบ่งปันทรัพย์มรดกให้เสร็จสิ้น โดยนับจากวันที่ระบุไว้ในมาตรา 1728 เว้นแต่ผู้ทำพินัยกรรม ทายาทส่วนใหญ่ หรือศาลจะได้กำหนดระยะเวลาไว้เป็นอย่างอื่น. | 1732 |
| 10 วัน | การอนุมัติบัญชีหรือการปลดเปลื้องความรับผิดใดๆ จะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้ส่งมอบบัญชีพร้อมด้วยเอกสารประกอบให้แก่ทายาทล่วงหน้าอย่างน้อยสิบวัน. | 1733 |
| หนึ่งปี | สิทธิเรียกร้องในกองมรดกของทายาทจะขาดอายุความเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ทายาทรู้หรือควรจะได้รู้ถึงความตาย สิทธิเรียกร้องของผู้รับพินัยกรรมมีกำหนดอายุความหนึ่งปีนับแต่วันที่ทราบสิทธิของตน. | 1754 |
| หนึ่งปี | เจ้าหนี้ของเจ้ามรดกต้องฟ้องกองมรดกภายในหนึ่งปีนับแต่เมื่อรู้ หรือนับแต่เมื่อเจ้าหนี้ควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก แม้หนี้นั้นจะยังมีอายุความเหลืออยู่นานกว่านั้นก็ตาม ทั้งนี้ ภายใต้บังคับมาตรา 193/27 อายุความปกติของหนี้นั้นจะถูกย่นลงเหลือหนึ่งปีดังกล่าว | มาตรา 1754 วรรค 3 |
| ก่อนการแจกจ่ายจะเสร็จสมบูรณ์ | ผู้มีส่วนได้เสียอาจร้องขอต่อศาลให้ ถอดถอน ผู้จัดการมรดกเพราะละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่หรือเหตุอันสมควรประการอื่น แต่ต้องกระทำก่อนการแบ่งปันมรดกเสร็จสิ้นเท่านั้น ผู้จัดการมรดกอาจลาออกได้เช่นกัน โดยได้รับอนุญาตจากศาลและเพราะมีเหตุอันสมควร. | 1727 |
| ห้าปี | ระยะเวลาจำกัดสิทธิขั้นเด็ดขาด: ทายาทไม่สามารถฟ้องร้องดำเนินคดีเกี่ยวกับการจัดการมรดกได้เกินกว่าห้าปีหลังจากที่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง. | 1733 |
| สิบปี | ระยะเวลาขั้นสูงสุดสำหรับการเรียกร้องตามมาตรา 1754 คือสิบปีนับแต่วันที่เจ้ามรดกตาย ระยะเวลานี้ไม่ตัดสิทธิทายาทที่จะเรียกร้องให้แบ่งทรัพย์มรดกที่ยังไม่ได้แบ่งและยังอยู่ในความครอบครองของทายาทนั้น หรือของผู้จัดการมรดกหรือทายาทคนอื่นแทนทายาททั้งหลาย (มาตรา 1748; คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 284/2569). | มาตรา 1754 วรรคสี่ |
ผลในทางปฏิบัติมีสองประการ ประการแรก การทำบัญชีทรัพย์มรดกภายใน 15 วันมักไม่ทันกำหนดเป็นประจำ เพราะครอบครัวยังจัดงานศพอยู่และยังไม่มีการแต่งตั้งผู้จัดการมรดกด้วยซ้ำ การตีความที่สมเหตุสมผลคือ ระยะเวลาเริ่มนับตั้งแต่ผู้จัดการมรดกเข้ารับหน้าที่ ซึ่งเป็นเหตุที่วันแต่งตั้งมีความสำคัญ ประการที่สอง อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 1754 คืออายุความที่ทำลายสิทธิเรียกร้องจริงๆ: ครอบครัวที่อยู่ต่างประเทศคิดว่าไม่ต้องรีบ แต่ความจริงต้องรีบ เราได้เขียนสรุปคำพิพากษาล่าสุดที่สิทธิเรียกร้องของทายาทยังคงอยู่แม้พ้นหนึ่งปี เพราะผู้จัดการมรดกยังคงยึดถือทรัพย์มรดกที่ยังไม่ได้แบ่งไว้แทนทายาท: การเรียกร้องมรดกไทยหลังจากหนึ่งปี คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 284/2569.
จะเป็นอย่างไรหากปีนั้นผ่านไปแล้ว
หน้าเว็บส่วนใหญ่ระบุเพียงอายุความหนึ่งปีแล้วจบแค่นั้น ซึ่งเป็นครึ่งที่เข้มงวดที่สุดของหลักเกณฑ์นี้ และทำให้ครอบครัวที่ยังมีสิทธิเรียกร้องอยู่ต้องถอยออกไป มีบทบัญญัติสามมาตราที่จำกัดหลักนี้ไว้ และคุณควรตรวจสอบทั้งสามมาตราก่อนยอมรับว่าสิทธิเรียกร้องสิ้นสุดลงแล้ว
มาตรา 1755: ไม่ใช่ทุกคนที่จะยกอายุความขึ้นต่อสู้ได้ อายุความหนึ่งปีนั้น จะยกขึ้นต่อสู้ได้เฉพาะทายาท ผู้มีสิทธิใช้สิทธิของทายาท หรือผู้จัดการมรดกเท่านั้น บุคคลภายนอกที่ครอบครองทรัพย์มรดกอยู่จะอ้างอายุความนี้ไม่ได้ หากผู้ที่คุณกำลังพิพาทด้วยเป็นเพื่อนบ้าน ผู้เช่า หุ้นส่วนทางธุรกิจ หรือบุคคลอื่นใดนอกรายชื่อดังกล่าว อายุความหนึ่งปีก็ไม่ใช่ข้อต่อสู้ที่เขาจะยกขึ้นได้
มาตรา 1748: การครอบครองจะเปลี่ยนคำตอบ. ทายาทที่ครอบครองทรัพย์มรดกที่ยังไม่ได้แบ่งกัน มีสิทธิเรียกร้องให้แบ่งทรัพย์มรดกนั้นได้ แม้ว่า ระยะเวลาตามมาตรา 1754 จะสิ้นสุดลงแล้วก็ตาม มาตราเดียวกันยังบัญญัติด้วยว่า สิทธิเรียกร้องให้แบ่งมรดกนั้นจะตัดโดยนิติกรรมเกินคราวละสิบปีไม่ได้ เรื่องนี้สำคัญที่สุดสำหรับครอบครัวที่อาศัยอยู่ในบ้าน: การครอบครองทรัพย์สินไม่ใช่เหตุที่ทำให้สิทธิเรียกร้องสิ้นไป แต่เป็นเหตุที่ทำให้สิทธิเรียกร้องยังคงอยู่
มาตรา 1754 วรรคสี่: สิบปีคือกำแพงชั้นนอกที่แท้จริง. ไม่อาจฟ้องคดีมรดกเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันที่เจ้ามรดกตาย ไม่ว่าทายาทจะรู้อะไรและรู้เมื่อใด ดังนั้นสถานะที่ตรงไปตรงมาคือมีสองระดับ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้ คุณปลอดภัย ระหว่างหนึ่งถึงสิบปี คุณต้องอาศัยมาตรา 1755 หรือมาตรา 1748 หรือข้อโต้แย้งว่าคุณรู้เมื่อใด เมื่อพ้นสิบปีแล้ว จะเหลือเพียงมาตรา 1748 เท่านั้น.
ประเด็นเรื่องการรู้ควรแยกไว้เป็นอีกบรรทัดหนึ่ง เพราะเป็นประเด็นที่ทำให้ชนะคดีได้ ระยะเวลาหนึ่งปีเริ่มนับตั้งแต่เมื่อทายาทได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก ไม่ใช่นับตั้งแต่วันตาย บุตรที่เพิ่งทราบถึงความตายของบิดาหรือมารดาในอีกสองปีต่อมา จะเริ่มนับเวลาในวันที่ได้ทราบ หากไม่มีเหตุใดที่ทำให้ควรได้รู้ก่อนหน้านั้น ควรเก็บหลักฐานเกี่ยวกับวันที่ดังกล่าวไว้เป็นลายลักษณ์อักษรแต่เนิ่นๆ เพราะจะถูกโต้แย้งอย่างแน่นอน.
ยังมีอายุความอีกนับหนึ่งที่ใช้ยันผู้จัดการมรดก ซึ่งมีกำหนด 5 ปี มาตรา 1733 วรรค 2 ห้ามผู้สืบทอดมรดกฟ้องร้องเรื่อง การจัดการมรดก เกินกว่าห้าปีนับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง มีสามประเด็นที่กำหนดว่าอายุความนี้ใช้จริงอย่างไร และศาลฎีกาได้วางหลักไว้ครบทั้งสามประเด็น ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2715/2562 ศาลวินิจฉัยว่าเฉพาะทายาทและผู้จัดการมรดกเท่านั้นที่ยกอายุความห้าปีนี้ขึ้นอ้างได้ บุคคลภายนอก เช่น ผู้ซื้อทรัพย์มรดกจากผู้จัดการมรดก ยกขึ้นอ้างไม่ได้ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2160/2562 ศาลกำหนดจุดเริ่มต้นไว้ว่า การจัดการมรดกสิ้นสุดลงเมื่อมีการจำหน่ายหรือจดทะเบียนทรัพย์มรดกรายการสุดท้าย ดังนั้นระยะเวลาห้าปีจึงเริ่มนับจากวันนั้น ไม่ใช่จากวันที่ทายาทพบปัญหา และในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2239/2559 ศาลวินิจฉัยว่าอายุความห้าปีบัญญัติไว้สำหรับการจัดการมรดกที่ดำเนินไปตามปกติ และไม่ใช้บังคับเลยในกรณีที่ผู้จัดการมรดกจัดการมรดกโดยมิชอบด้วยกฎหมายหรือโดยไม่สมควร หรือเบียดบัง ยักยอก หรือปกปิดทรัพย์มรดกโดยทายาทไม่รู้ เมื่อพิจารณารวมกัน ทายาทที่ถูกปิดบังข้อมูลอาจอยู่ในฐานะที่ดีกว่าตามมาตรา 1733 มากกว่าที่การนับวันตามปฏิทินบ่งบอก.
กับดักที่เกี่ยวข้องกันสองประการ ผู้ปกครองไม่อาจสละมรดกแทนทายาทที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะได้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ซึ่งศาลฎีกาได้ยืนยันไว้ใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1649/2567, ดังนั้นการสละมรดกที่ทำอย่างไม่เป็นทางการเมื่อหลายปีก่อนอาจไม่มีผลเลย และพี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกันเป็นทายาทโดยธรรมในลำดับของตนเอง ดังที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2742/2545 ยืนยันไว้ ดังนั้นรายชื่อทายาทที่จัดทำจากความทรงจำของคนในครัวเรือนเดียวมักจะไม่ครบ
ขั้นตอนทีละขั้นตอน
| ขั้นตอน | สิ่งที่ต้องดำเนินการ | ระยะเวลาโดยทั่วไป |
|---|---|---|
| 1. เขตอำนาจศาล | ระบุศาลจังหวัดที่ถูกต้องตามกฎหมาย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 จัตวา: ศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในขณะถึงแก่ความตาย และเฉพาะกรณีที่ไม่มีภูมิลำเนาในประเทศไทยเท่านั้น จึงเป็นศาลที่ทรัพย์มรดกตั้งอยู่ | ทันที |
| 2. เอกสาร | มรณบัตร พินัยกรรม (ถ้ามี) หลักฐานแสดงความสัมพันธ์ของทายาทแต่ละคน ทะเบียนบ้านและบัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือเดินทาง รายการทรัพย์สินพร้อมเอกสารสิทธิ์ที่เกี่ยวข้อง เอกสารต่างประเทศต้องได้รับการแปลรับรองและนิติกรณ์. | ขั้นตอนที่ใช้เวลานานที่สุด. 2 ถึง 12 สัปดาห์ ซึ่งอยู่ในช่วงสูงสุดเมื่อเอกสารมาจากต่างประเทศ |
| 3. คำร้อง | ร่างคำร้องแล้ว และได้รับความยินยอมจากทายาทเท่าที่จะทำได้ ความยินยอมจากทายาททุกคนคือสิ่งที่ทำให้การไต่สวนใช้เวลาสั้นลง. | 1 ถึง 2 สัปดาห์ |
| 4. การยื่นคำร้องและการกำหนดวันนัด | ยื่นต่อศาล ซึ่งกำหนดวันนัดไต่สวน. | 4 ถึง 8 สัปดาห์กว่าจะถึงวันนัดไต่สวน โดยขึ้นอยู่กับแต่ละจังหวัด |
| 5. ประกาศสาธารณะ | ศาลต้องการประกาศแจ้งเพื่อให้ผู้ที่มีข้อร้องสิทธิที่ขัดแย้งกันสามารถมาปรากฏตัวได้. | ดำเนินไปพร้อมกันภายในระยะเวลาของขั้นตอนที่ 4 |
| 6. การไต่สวน | มักจะใช้เวลาสั้นและไม่มีข้อโต้แย้ง ในกรณีที่มีพินัยกรรมและทายาทเห็นพ้องต้องกัน โดยปกติผู้ยื่นคำร้องจะมาศาลด้วยตนเอง. | การปรากฏตัวครั้งเดียว |
| 7. คำสั่งศาล | ศาลเป็นผู้แต่งตั้งผู้จัดการมรดก. | ภายในวันเดียวกันจนถึงสองสามสัปดาห์สำหรับคำสั่งที่เป็นลายลักษณ์อักษร |
| 8. ระยะเวลาในการอุทธรณ์และใบรับรอง | พ้นกำหนดระยะเวลายื่นอุทธรณ์แล้ว ศาลจึงออกใบรับรองว่าไม่มีการยื่นอุทธรณ์. ธนาคารและสำนักงานที่ดินโดยทั่วไปต้องการหนังสือรับรองฉบับนี้ ไม่ใช่แค่คำสั่งศาลเท่านั้น. | ประมาณ 30 วันบวกกับเวลาในการออกเอกสาร |
| 9. การทำบัญชีทรัพย์มรดกและการจัดการมรดก | การทำบัญชีทรัพย์สินภายใน 15 วันนับแต่วันเข้ารับตำแหน่ง จากนั้นจึงรวบรวมทรัพย์สิน ชำระหนี้ และดำเนินการกับธนาคารและนายทะเบียน. | หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน |
| 10. การแบ่งปันมรดกและการปลดเปลื้องหน้าที่ | การแบ่งปันมรดกตามมาตรา 1750 จากนั้นทำบัญชีให้แก่ทายาทและพ้นจากหน้าที่. | ภายในระยะเวลาหนึ่งปีตามมาตรา 1732 บัญชีที่อยู่ภายใต้มาตรา 1733 |
ขั้นตอนที่ 8 เป็นขั้นตอนที่ทำให้คนประหลาดใจ การได้รับคำสั่งศาลไม่ใช่จุดสิ้นสุด: สถาบันส่วนใหญ่ต้องการใบรับรองคดีถึงที่สุดก่อนที่จะดำเนินการ ดังนั้นจึงต้องเผื่องบเวลาไว้อีกหนึ่งเดือนหลังจากการไต่สวน ก่อนที่ธนาคารจะจ่ายเงินจริง.
ในการแบ่งมรดก มาตรา 1750 เป็นมาตราที่ควรรู้ การแบ่งมรดกอาจทำได้โดยทายาทต่างเข้าครอบครองทรัพย์มรดกส่วนของตน หรือโดยการขายกองมรดกและแบ่งเงินที่ได้ หากทายาทตกลงกันแบ่งมรดกโดยสัญญา, ข้อตกลงดังกล่าวจะไม่สามารถบังคับใช้ได้เว้นแต่จะมีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรที่ลงลายมือชื่อโดยคู่สัญญาฝ่ายที่ต้องรับผิด, หรือตัวแทนของพวกเขา ศาลฎีกาได้พิจารณาความแตกต่างระหว่างการทำเป็นหนังสือกับการเข้าครอบครองไว้ใน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4273/2568. ข้อตกลงระหว่างครอบครัวว่าใครจะได้รับอะไรควรถูกเขียนและลงนาม ไม่ใช่ถูกตัดสินกันระหว่างรับประทานอาหาร.
กระบวนการจัดการมรดกในประเทศไทยใช้เวลานานเท่าใด
3 ถึง 6 เดือน นับตั้งแต่ยื่นคำร้องจนถึงการออกคำสั่งศาลที่ใช้งานได้จริง ในกรณีที่มีพินัยกรรมไทย ทายาทเห็นพ้องกัน และมีเอกสารพร้อมอยู่แล้ว กรณีไม่มีพินัยกรรมใช้เวลา 4 ถึง 8 เดือน ให้บวกเพิ่มอีกหนึ่งถึงสามเดือนในช่วงต้นหากต้องแปลและรับรองเอกสารต่างประเทศก่อนจึงจะยื่นคำร้องได้ และบวกเพิ่มอีกหนึ่งปีหรือมากกว่านั้นหากมีผู้คัดค้านการแต่งตั้ง จากนั้นให้บวกเพิ่มอีกประมาณหนึ่งเดือนหลังการไต่สวนสำหรับหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด ซึ่งธนาคารส่วนใหญ่ต้องการก่อนจะจ่ายเงิน
นี่เป็นตัวเลขที่บริษัทได้จัดทำขึ้นเอง และมีการแก้ไขเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2026. ตัวเลขเหล่านี้ใช้แทนการประมาณการเดิมในหน้านี้.
| คุณสมบัติ | คดีที่ง่ายต่อการพิจารณา | คดีที่ซับซ้อน |
|---|---|---|
| ระยะเวลาที่คาดการณ์โดยรวม | 3 ถึง 6 เดือน | 8 ถึง 24 เดือน |
| ขั้นตอนในศาล | 2 ถึง 4 เดือน | 6 ถึง 18 เดือน |
| การโอนสินทรัพย์ | 1 ถึง 2 เดือน | 2 ถึง 6 เดือน |
| ค่าธรรมเนียมทางกฎหมายที่ประมาณการ | 50,000 ถึง 150,000 บาท | 200,000 บาทขึ้นไป |
| คุณสมบัติหลัก | ไม่มีข้อพิพาทระหว่างทายาท มีพินัยกรรมที่ชัดเจน (หากมี) และมีเอกสารทั้งหมดพร้อมใช้ | พินัยกรรมที่มีข้อโต้แย้ง ทายาทที่ติดตามตัวไม่พบ การเรียกร้องของเจ้าหนี้ หรือทรัพย์สินที่อยู่ในหลายเขตอำนาจศาล |
| ค่าธรรมเนียมศาล | ค่าธรรมเนียมศาลอัตราคงที่ในจำนวนเล็กน้อย (200 บาทสำหรับคำร้อง บวกค่านำส่งและค่าประกาศอีกเล็กน้อย) ซึ่งเราชำระแทนคุณเป็นส่วนหนึ่งของบริการ | หากมีการโต้แย้งเกี่ยวกับกองมรดกและมีการฟ้องร้องเรียกร้องเป็นตัวเงิน ค่าธรรมเนียมศาลตามทุนทรัพย์จะคิดจากจำนวนที่พิพาท (2% โดยมีเพดานตามที่กฎหมายกำหนด); ส่วนคำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดกยังคงเสียค่าธรรมเนียมคงที่ในอัตราต่ำ |
มีสองปัจจัยที่ทำให้ตัวเลขนั้นเปลี่ยนไป และไม่มีปัจจัยใดเลยที่เป็นตัวศาล ปัจจัยแรกคือ เอกสารที่พิสูจน์ว่าใครเป็นทายาทนั้นมีอยู่หรือไม่ ในรูปแบบที่ถูกต้อง ได้รับการแปลและรับรองแล้ว นั่นคือจุดที่ใช้เวลาหลายเดือน และเป็นงานที่ทำล่วงหน้าได้ทั้งหมดในขณะที่ครอบครัวยังจัดงานศพอยู่ ปัจจัยที่สองคือตารางนัดความของศาลเอง ซึ่งแตกต่างกันไปตามจังหวัด: คดีในกรุงเทพฯ และคดีในต่างจังหวัดไม่ได้เดินด้วยความเร็วเท่ากัน และไม่มีใครย่นระยะเวลาของทั้งสองแห่งได้
เอกสาร การรับรองเอกสาร และการเปลี่ยนแปลงเรื่อง Apostille ปี 2027
เอกสารต่างประเทศเป็นส่วนที่ใช้เวลานานที่สุดในทุกกำหนดเวลาการจัดการมรดกในหน้านี้ ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงวิธีรับรองเอกสารจึงเป็นการเปลี่ยนแปลงกำหนดเวลาของคุณด้วย
ประเทศไทยกำลังจะเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille โดยมีผลในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 ไทยได้ยื่นเอกสารเข้าร่วมอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 ว่าด้วยการยกเว้นการรับรองเอกสารมหาชนของต่างประเทศ (Apostille) เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2026 และอนุสัญญาจะเริ่มมีผลบังคับใช้สำหรับไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 คุณจะยังคงพบหน้าเว็บที่แข่งขันกันระบุอย่างชัดเจนว่าไทยไม่ใช่สมาชิก และการรับรองนิติกรณ์อย่างเต็มรูปแบบจึงเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งก็เป็นเช่นนั้นเมื่อมีการเขียนไว้ และในวันที่ดังกล่าวแล้วมันก็ไม่เป็นเช่นนั้นอีกต่อไป.
สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไรในทางปฏิบัติ:
- ยื่นก่อนวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027: ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง ใบมรณบัตร สูติบัตร และทะเบียนสมรสที่ออกในต่างประเทศยังคงต้องผ่านขั้นตอนการรับรองตามลำดับของประเทศที่ออกเอกสาร แล้วจึงรับรองโดยสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทย และคำแปลภาษาไทยยังคงต้องส่งไปที่กระทรวงการต่างประเทศ คู่มือการรับรองนิติกรณ์เอกสาร ของเราระบุขั้นตอนและระยะเวลารอในปัจจุบันไว้
- การยื่นคำร้องหลังจากวันดังกล่าว: การรับรอง Apostille เพียงครั้งเดียวจากหน่วยงานที่มีอำนาจของประเทศที่ออกเอกสาร น่าจะใช้แทนขั้นตอนการรับรองทางกงสุลได้ สำหรับเอกสารจากรัฐภาคีอื่น ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาในขั้นที่ 2 ของตารางข้างต้นลงได้หลายสัปดาห์
- หากเพิ่งมีการเสียชีวิตไม่นานและเรื่องมรดกยังไม่เร่งด่วน, เรื่องนี้ควรพูดคุยกันมากกว่าจะคาดเดาเอาเอง การรอแทบจะไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้อง เพราะระยะเวลาหนึ่งปีตามมาตรา 1754 กำลังนับอยู่ แต่ครอบครัวที่ใช้เวลารวบรวมเอกสารจากสามประเทศมาแล้วสิบสองเดือน อาจกำหนดจังหวะการดำเนินการขั้นสุดท้ายให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงนี้ได้อย่างสมเหตุสมผล.
เอกสารฝั่งไทยไม่ได้รับผลกระทบ ข้อกำหนดเรื่องคำแปลภาษาไทยที่ได้รับการรับรองก็เช่นกัน ซึ่ง Apostille ไม่ได้ยกเลิกข้อกำหนดนี้ หากคุณต้องการให้รับรองเอกสารแบบโนตารีภายในประเทศไทย โปรดดูที่ บริการรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (โนตารี) ในประเทศไทย.
ราคาเท่าไหร่
เป็นเรื่องที่แยกกันอยู่สามเรื่อง และมักจะถูกอ้างถึงเป็นเรื่องเดียวกัน ซึ่งเป็นเหตุผลที่ผลการประมาณการบนอินเทอร์เน็ตจะแตกต่างกันอย่างมาก.
| ส่วนประกอบ | ช่วงปกติ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมศาลและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี | ค่าธรรมเนียมคำร้อง 200 บาท บวกค่าประกาศ ค่านำส่งหมาย และค่าจัดส่ง | คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกเสียค่าธรรมเนียมอัตราคงที่จำนวนเล็กน้อย ค่าธรรมเนียมตามทุนทรัพย์ (2% มีเพดานตามกฎหมาย) ใช้เฉพาะกรณีที่มีการฟ้องร้องเรียกเงินกันเท่านั้น |
| การแปลและการรับรองเอกสารทางกฎหมาย | คิดเป็นรายฉบับ และเป็นรายการค่าใช้จ่ายที่ครอบครัวข้ามชาติคาดไม่ถึงมากที่สุด | ขึ้นอยู่กับว่าคุณต้องใช้เอกสารต่างประเทศกี่ฉบับและจากกี่ประเทศ คาดว่าจะลดลงสำหรับเอกสารจากประเทศภาคีอนุสัญญา Apostille หลังวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 |
| ค่าทนายความ กรณีไม่มีข้อพิพาท | 50,000 ถึง 150,000 บาท | ทายาทที่ชัดเจน เอกสารพร้อมใช้งาน ไม่มีข้อขัดแย้งใดๆ. |
| ค่าทนายความที่เกี่ยวข้องกับการฟ้องร้องหรือกรณีที่ซับซ้อน | 200,000 บาทขึ้นไป | พินัยกรรมที่มีข้อโต้แย้ง ทายาทที่ติดตามตัวไม่พบ การเรียกร้องของเจ้าหนี้ หรือทรัพย์สินที่กระจายอยู่หลายเขตอำนาจศาล |
เราเสนอราคางานจัดการมรดกเป็นรายกรณี ไม่ใช่ราคาเหมาคงที่ เพราะมรดกที่ไม่มีข้อพิพาทและมีบัญชีเดียว กับมรดกที่มีข้อพิพาทและมีที่ดินในสามจังหวัด ไม่ใช่งานเดียวกัน สิ่งที่เรารับประกันได้คือลำดับขั้นตอน: การปรึกษาครั้งแรกในอัตรา 2,000 บาทต่อชั่วโมง, และหลังจากนั้นจะมีใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับงานทั้งหมดก่อนเริ่มงานใดๆ ทั้งนี้ ข้อมูลที่เราเผยแพร่ไว้เรื่อง ค่าบริการทางกฎหมาย และ อัตราค่าบริการ มีอยู่ในเว็บไซต์.
เพื่อการเปรียบเทียบ พินัยกรรมไทยมีค่าใช้จ่าย 3,900 บาท. พินัยกรรมไม่ได้ทำให้ไม่ต้องไปศาล แต่จะเปลี่ยนการไต่สวนข้อเท็จจริงที่มีการโต้แย้งให้กลายเป็นการไต่สวนสั้นๆ ตามขั้นตอน และเป็นสิ่งที่ถูกที่สุดในกระบวนการทั้งหมดนี้ โดยถูกกว่าถึงร้อยเท่า ดู ค่าใช้จ่ายในการทำพินัยกรรมในประเทศไทย.
ประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อครอบครัวชาวต่างชาติเท่านั้น
- พินัยกรรมต่างประเทศไม่ได้ข้ามขั้นตอนศาลไทย. สามารถรับรองได้ แต่ผู้จัดการมรดกที่ระบุไว้ไม่มีอำนาจเหนือทรัพย์สินในประเทศไทย จนกว่าศาลไทยจะแต่งตั้ง ดู การจัดการมรดกตามพินัยกรรมต่างประเทศ และ พินัยกรรมไทยและพินัยกรรมต่างประเทศใช้ร่วมกันอย่างไร.
- การพิสูจน์สิทธิการเป็นทายาทข้ามพรมแดนเป็นเรื่องของพยานหลักฐาน ไม่ใช่เรื่องของกฎหมาย. ใบสำคัญการสมรสและสูติบัตรที่ออกในต่างประเทศใช้ได้ โดยหน่วยงานที่ออกเอกสารต้องรับรองและมีผู้แปลแปลเอกสารนั้น ควรดำเนินการแต่เนิ่นๆ เพราะการรับรองเอกสารใช้เวลาหลายสัปดาห์ อย่างน้อยจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2027
- ทายาทชาวต่างชาติไม่สามารถถือครองที่ดินได้. ต้องขายที่ดินภายในระยะเวลาที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนด แม้ว่าชาวต่างชาติจะไม่ถูกห้ามเป็นเจ้าของอาคารก็ตาม สามารถถือครองคอนโดมิเนียมได้หากโควตาชาวต่างชาติของอาคาร 49% อนุญาต ดู ชาวต่างชาติสามารถรับมรดกที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่ และ การรับมรดกในฐานะทายาทต่างชาติ.
- การเจรจาเรื่องธนาคารเป็นเรื่องที่แยกกัน. ผู้จัดการมรดกที่มีคำสั่งศาลและหนังสือรับรองแล้ว ยังต้องทำให้สาขาธนาคารพอใจ ดู บัญชีธนาคารไทย เกี่ยวกับวิธีที่ธนาคารจัดการกับข้อมูลประจำตัวและอำนาจ.
- คุณไม่จำเป็นต้องอยู่ที่นี่ก็ได้. การเตรียมการส่วนใหญ่ดำเนินการภายใต้หนังสือมอบอำนาจ แต่ผู้ยื่นคำร้องมักจะเข้าร่วมการไต่สวนด้วยตนเอง หากคุณไม่เคยเข้าสู่ห้องพิจารณาคดีในประเทศไทย โปรดอ่าน สิ่งที่ควรรู้ก่อนขึ้นศาลในประเทศไทย ก่อน.
- ภาษีมรดกเป็นประเด็นที่แยกต่างหากจากการจัดการมรดกผ่านศาล ภาษีนี้ใช้กับส่วนที่เกินเกณฑ์ที่กำหนดและกับทรัพย์สินบางประเภทที่ระบุไว้ ดูที่ ภาษีมรดกในประเทศไทย.
ถ้าไม่มีพินัยกรรมล่ะ
กองมรดกยังคงตกทอดแก่ทายาทในขณะที่ถึงแก่ความตายตามมาตรา 1599 แต่ว่าทายาทเหล่านั้นคือใครกลับกลายเป็นปัญหาของศาลแทนที่จะเป็นการตัดสินใจของผู้ทำพินัยกรรม มาตรา 1629 กำหนดลำดับทายาทโดยธรรมไว้หกชั้น และมาตรา 1635 ให้คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่มีส่วนแบ่งร่วมกับทายาทเหล่านั้น ซึ่งสัดส่วนจะแตกต่างกันไปตามว่ามีทายาทในชั้นใดอยู่บ้าง.
นั่นคือจุดที่กองมรดกที่ไม่มีพินัยกรรมต้องเสียเวลาไปหลายเดือน: ศาลจะต้องตรวจสอบให้แน่ใจเกี่ยวกับองค์ประกอบของครอบครัว และในครอบครัวที่มีการผสมผสานหรือข้ามพรมแดน นั่นอาจหมายถึงการตามหาบุตรจากการสมรสครั้งก่อนในต่างประเทศ รายละเอียดสิ่งที่เกิดขึ้นระบุไว้ใน การเสียชีวิตโดยไม่ทำพินัยกรรมในประเทศไทย และใน คู่มือกฎหมายมรดก.
การเปรียบเทียบนี้ชัดเจนมากพอที่ควรพูดตรงๆ: พินัยกรรมไทยไม่ได้ทำให้ไม่ต้องไปศาล แต่จะเปลี่ยนการไต่สวนข้อเท็จจริงที่มีการโต้แย้งให้กลายเป็นการไต่สวนสั้นๆ ตามขั้นตอน ดู การทำพินัยกรรมไทย, หรือเริ่มต้นได้ฟรีด้วย แบบฟอร์มพินัยกรรมไทย.
คำถามที่พบบ่อย
กระบวนการจัดการมรดกในประเทศไทยใช้เวลานานแค่ไหน?
3 ถึง 6 เดือนสำหรับคำสั่งศาลที่ใช้งานได้จริงในกรณีที่มีพินัยกรรมไทย ทายาทตกลงกัน และมีเอกสารครบถ้วน 4 ถึง 8 เดือนในกรณีที่ไม่มีพินัยกรรม เพิ่มอีก 1 ถึง 3 เดือนหากต้องแปลและรับรองเอกสารในต่างประเทศก่อนยื่นคำร้อง และหนึ่งปีหรือมากกว่านั้นหากมีการคัดค้านการแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ให้เผื่องบประมาณไว้อีกประมาณหนึ่งเดือนหลังการไต่สวนเพื่อขอใบสำคัญคดีถึงที่สุด ซึ่งธนาคารส่วนใหญ่ต้องการก่อนที่จะปล่อยเงินในบัญชี.
ฉันต้องยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกในประเทศไทยต่อศาลใด
ศาลจังหวัดที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในขณะถึงแก่ความตาย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 จัตวา กำหนดเป็นลำดับชั้น ไม่ใช่ทางเลือก: เฉพาะกรณีที่เจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรเท่านั้น จึงจะยื่นคำร้องต่อศาลที่ทรัพย์มรดกตั้งอยู่ ชายผู้หนึ่งที่อาศัยอยู่ในอุดรธานีและเป็นเจ้าของคอนโดมิเนียมในกรุงเทพฯ ต้องยื่นคำร้องที่อุดรธานี ไม่ใช่ที่กรุงเทพฯ
คนสองคนสามารถเป็นผู้จัดการมรดกได้พร้อมกันหรือไม่
ได้ และศาลไทยแต่งตั้งผู้จัดการมรดกร่วมกันเป็นประจำ โดยเฉพาะในครอบครัวที่มีบุตรจากการสมรสครั้งก่อน จากนั้นมาตรา 1726 กำหนดวิธีการกระทำของผู้จัดการมรดกร่วม คือ ถือเสียงข้างมาก เว้นแต่พินัยกรรมจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น หากเสียงเท่ากัน ผู้มีส่วนได้เสียคนใดก็ได้อาจร้องขอต่อศาลและศาลจะเป็นผู้ชี้ขาด ผู้จัดการมรดกร่วมสองคนที่เห็นไม่ตรงกันจึงเกิดทางตัน ดังนั้นควรพิจารณาแต่งตั้งสามคน หรือแต่งตั้งคนเดียวโดยให้ผู้อื่นมีสิทธิได้รับข้อมูล
ผู้จัดการมรดกได้รับค่าจ้างหรือไม่
ไม่ได้โดยอัตโนมัติ มาตรา 1721 บัญญัติว่าผู้จัดการมรดกไม่มีสิทธิได้รับบำเหน็จจากกองมรดก เว้นแต่พินัยกรรมจะอนุญาตไว้ หรือทายาทโดยเสียงข้างมากอนุญาตให้ หากคุณต้องการให้สมาชิกในครอบครัวที่ทำหน้าที่นี้ได้รับค่าตอบแทน ให้ระบุไว้ในพินัยกรรม หรือขอความยินยอมจากทายาทเป็นลายลักษณ์อักษร
ผ่านไปหนึ่งปีแล้ว สิทธิเรียกร้องมรดกของฉันสิ้นสุดลงแล้วหรือไม่
ไม่จำเป็นเสมอไป มีบทบัญญัติสามประการที่จำกัดอายุความตามมาตรา 1754 มาตรา 1755 หมายความว่าเฉพาะทายาท ผู้มีสิทธิใช้สิทธิของทายาท หรือผู้จัดการมรดกเท่านั้นที่จะยกอายุความหนึ่งปีขึ้นอ้างได้ มาตรา 1748 ให้ทายาทที่ครอบครองทรัพย์มรดกที่ยังไม่ได้แบ่งเรียกร้องให้แบ่งมรดกได้แม้จะพ้นหนึ่งปีไปแล้ว และระยะเวลาหนึ่งปีเริ่มนับตั้งแต่เวลาที่คุณรู้หรือควรได้รู้ถึงความตาย ไม่ใช่นับแต่วันตาย ระยะเวลาขั้นสูงสุดคือสิบปีนับแต่วันตายตามมาตรา 1754 วรรคสี่ เว้นแต่ในกรณีที่มรดกยังไม่ได้แบ่งและมีการยึดถือไว้แทนทายาท (มาตรา 1748).
ฉันมีเวลาฟ้องผู้จัดการมรดกได้นานเท่าใด
ห้าปีนับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง ตามมาตรา 1733 วรรคสอง ซึ่งเป็นอายุความที่แยกต่างหากจากอายุความหนึ่งปีตามมาตรา 1754 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการจัดการมรดกสิ้นสุดลงเมื่อได้จำหน่ายหรือจดทะเบียนทรัพย์มรดกชิ้นสุดท้าย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2160/2562) ว่าเฉพาะทายาทและผู้จัดการมรดกเท่านั้นที่ยกอายุความนี้ขึ้นอ้างได้ บุคคลภายนอกที่ซื้อทรัพย์มรดกยกขึ้นอ้างไม่ได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2715/2562) และว่าอายุความห้าปีไม่ใช้บังคับเลยในกรณีที่ผู้จัดการมรดกจัดการมรดกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือยักยอก เบียดบัง หรือปกปิดทรัพย์มรดกโดยทายาทไม่รู้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2239/2559).
การรับรองเอกสารแบบ Apostille จะเปลี่ยนแปลงอะไรในคดีขอจัดการมรดกของฉันหรือไม่
ใช่ ตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 ประเทศไทยได้ยื่นภาคยานุวัติสารเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille ปี 1961 เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2026 และอนุสัญญาจะมีผลใช้บังคับสำหรับประเทศไทยในอีกแปดเดือนต่อมา คือวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 ก่อนถึงวันนั้น เอกสารต่างประเทศยังคงต้องผ่านขั้นตอนการรับรองเอกสารครบทุกทอด หลังจากวันนั้น การรับรอง Apostille เพียงครั้งเดียวจากประเทศที่ออกเอกสารน่าจะใช้แทนขั้นตอนการรับรองทางกงสุลได้ ซึ่งจะช่วยลดเวลาในขั้นตอนเอกสารลงหลายสัปดาห์ ทั้งนี้ ยังคงต้องมีคำแปลภาษาไทยที่ได้รับการรับรองไม่ว่ากรณีใด
มีศาลจัดการมรดกในประเทศไทยหรือไม่
ไม่มี ไม่มีศาลมรดกแยกต่างหาก และไม่มีหน่วยงานทะเบียนมรดกแยกต่างหาก ศาลจังหวัดทั่วไปที่มีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 จัตวา รับฟังคำร้องขอและแต่งตั้งผู้จัดการมรดก.
ฉันต้องมีคำสั่งศาลไหมถ้ามีพินัยกรรม
ใช่ พินัยกรรมอาจระบุผู้จัดการมรดกภายใต้มาตรา 1712 แต่การระบุนั้นไม่ใช่การแต่งตั้ง บุคคลที่ถูกระบุชื่อยังคงต้องยื่นคำร้องและศาลยังคงต้องมีคำสั่ง สิ่งที่พินัยกรรมทำคือทำให้การพิจารณาคดีสั้นลงและไม่มีการโต้แย้ง.
ชาวต่างชาติสามารถเป็นผู้จัดการมรดกในประเทศไทยได้หรือไม่
ได้ มาตรา 1718 ตัดสิทธิเฉพาะผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ บุคคลวิกลจริตหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ และบุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นบุคคลล้มละลาย สัญชาติไม่ใช่เหตุต้องห้าม และคู่สมรสและบุตรที่เป็นชาวต่างชาติได้รับการแต่งตั้งเป็นประจำ ผู้จัดการมรดกไม่จำเป็นต้องเป็นทายาท และจะเป็นทายาทด้วยก็ได้: ในประเทศไทย คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่มักเป็นทั้งสองอย่าง
กำหนดเวลาของผู้จัดการมรดกคืออะไร
การทำบัญชีทรัพย์มรดกต้องเริ่มภายใน 15 วัน (มาตรา 1728) โดยนับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้งสำหรับผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้ง หรือนับแต่วันที่เจ้ามรดกตายสำหรับผู้ที่รู้อยู่แล้วว่าตนได้รับแต่งตั้งตามพินัยกรรม และต้องทำให้เสร็จภายในหนึ่งเดือน ต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้เสียในกองมรดก โดยหากต้องการขยายเวลา ต้องร้องขอก่อนสิ้นระยะเวลาหนึ่งเดือนนั้น (มาตรา 1729) การจัดการมรดกและการทำบัญชีต้องเสร็จภายในหนึ่งปี (มาตรา 1732) และบัญชีต้องส่งถึงทายาทพร้อมเอกสารประกอบอย่างน้อยสิบวันก่อนที่จะมีการรับรองบัญชี (มาตรา 1733) มาตรา 1731 ให้ศาลถอนผู้จัดการมรดกที่บกพร่องในการทำบัญชีทรัพย์มรดกได้
ผู้จัดการมรดกสามารถถูกถอดถอนได้หรือไม่
ได้ โดยมีสองช่องทาง ตามมาตรา 1727 ผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งอาจร้องขอต่อศาลให้ถอนผู้จัดการมรดกได้ เพราะเหตุละเลยไม่ทำการตามหน้าที่หรือเพราะเหตุอื่นที่สมควร แต่ต้องร้องขอก่อนการแบ่งปันมรดกเสร็จสิ้นลง นอกจากนี้ มาตรา 1731 ยังให้ศาลถอนผู้จัดการมรดกได้ในกรณีที่ไม่ได้ทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในเวลาหรือตามแบบที่กำหนด หรือบัญชีนั้นไม่เป็นที่พอใจเพราะความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ความไม่สุจริต หรือความไม่สามารถอันเห็นได้ชัด ผู้จัดการมรดกยังอาจลาออกได้เมื่อมีเหตุอันสมควรโดยได้รับอนุญาตจากศาล
ทรัพย์สินใดบ้างที่สามารถโอนได้โดยไม่ต้องมีคำสั่งศาล
เฉพาะทรัพย์สินที่ไม่ได้อยู่ในทะเบียนของทางราชการใดๆ เท่านั้น ได้แก่ ของใช้ในครัวเรือน ของใช้ส่วนตัว และเงินสดในมือ ที่ดิน ห้องชุด บัญชีธนาคาร ยานพาหนะที่จดทะเบียน หุ้นบริษัท และพันธบัตรรัฐบาล ล้วนต้องมีคำสั่งศาล ประกันชีวิตที่จ่ายให้แก่ผู้รับประโยชน์ที่ระบุชื่อไว้ไม่เป็นส่วนหนึ่งของกองมรดกและไม่ต้องมีคำสั่งศาล แม้ว่าเบี้ยประกันที่ชำระไปแล้วยังคงเป็นทรัพย์ที่เจ้าหนี้ของผู้ตายเรียกร้องได้ (มาตรา 897); กรมธรรม์ที่เพียงแต่ให้จ่ายแก่ “ทายาทของฉัน” จะตกเป็นกองมรดกตามมาตรา 897.
ทายาทสามารถตกลงกันเองได้หรือไม่ว่าจะแบ่งทรัพย์สินกันอย่างไร
พวกเขาอาจแบ่งทรัพย์สินกันโดยการต่างคนต่างเข้าครอบครองส่วนของตน หรือโดยการขายแล้วนำเงินรายได้มาแบ่งกัน ตามมาตรา 1750 แต่หากพวกเขาตกลงแบ่งปันกันด้วยสัญญาแทน การตกลงกันนั้นจะไม่สามารถฟ้องร้องบังคับคดีได้ เว้นแต่จะมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดหรือตัวแทนของฝ่ายนั้น จงทำสัญญาครอบครัวให้เป็นลายลักษณ์อักษรและลงลายมือชื่อเสีย.
ค่าใช้จ่ายในการจัดการมรดกในประเทศไทยมีราคาเท่าไหร่
ค่าธรรมเนียมศาลไม่สูง: 200 บาทสำหรับคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก บวกค่าประกาศและค่านำส่งหมาย ค่าแปลและค่ารับรองเอกสารคิดเป็นรายฉบับ และมักเป็นค่าใช้จ่ายที่ครอบครัวข้ามประเทศคาดไม่ถึงมากที่สุด ค่าทนายความอยู่ที่ 50,000 ถึง 150,000 บาทสำหรับมรดกที่ไม่มีข้อพิพาท และ 200,000 บาทขึ้นไปในกรณีที่มีข้อพิพาทเรื่องพินัยกรรม มีทายาทที่ติดตามตัวไม่พบ หรือมีทรัพย์สินอยู่ในหลายเขตอำนาจศาล การปรึกษาครั้งแรกคิดค่าบริการ 2,000 บาทต่อชั่วโมง และจะได้รับใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับงานทั้งหมดก่อนเริ่มดำเนินการใดๆ
ลองใช้ก่อนได้ฟรี
คุณไม่ต้องจองอะไรเพื่อเริ่มต้นใช้งาน สิ่งเหล่านี้ทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณ และคุณจะจ่ายเงินให้เราก็ต่อเมื่อคุณตัดสินใจว่าต้องการให้มีทนายความเข้ามาเกี่ยวข้องเท่านั้น.
- การตรวจสุขภาพทางกฎหมายสำหรับชาวต่างชาติ, ซึ่งระบุถึงเอกสารที่ครอบครัวในประเทศไทยมักจะขาดหายไป.
- แบบฟอร์มพินัยกรรมไทยฟรี, หากผู้ตายไม่ใช่คนเดียวในครอบครัวที่ไม่มีพินัยกรรม
- ห้องสมุดคำตัดสินของศาลฎีกาของเรา, ตรวจสอบกับคำตัดสินกว่า 77,000 ฉบับ.
เราช่วยอย่างไร
เราดำเนินการเรื่องการจัดการมรดกผ่านศาลในประเทศไทยให้แก่ครอบครัวที่ส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ในประเทศไทย: การระบุศาลที่ถูกต้องตามมาตรา 4 จัตวา, การรวบรวมเอกสารและดำเนินการรับรองเอกสาร การร่างคำร้องและหนังสือให้ความยินยอมของทายาท การไปศาลในวันไต่สวน การขอหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด และจากนั้นคือส่วนที่สำคัญจริงๆ สำหรับครอบครัว ได้แก่ การติดต่อธนาคาร สำนักงานที่ดิน กรมการขนส่งทางบก และหุ้นบริษัทใดๆ หากทรัพย์สินต้องมีการโอนในภายหลัง โปรดดูที่ การโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินในประเทศไทย.
หากการเสียชีวิตเพิ่งเกิดขึ้น ขั้นตอนแรกที่มีประโยชน์คือการปรึกษาที่ 2,000 บาทต่อชั่วโมง เพื่อให้มีคนบอกคุณว่าควรเริ่มรวบรวมเอกสารใดตั้งแต่ตอนนี้ เพราะนั่นคือสิ่งที่จะกำหนดกรอบเวลา. ติดต่อเรา ในภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส หรือภาษาไทย หรือ จองคิวปรึกษา.
อีเมล: info@thailawonline.com | โทรศัพท์: +66 87 225 1340 (ภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส), +66 87 414 9288 (ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ).
หน้านี้แสดงสถานะทางกฎหมาย ณ เดือนกันยายน 2026 และเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเกี่ยวกับมรดกของคุณ การอ้างอิงมาตราหมายถึงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย เว้นแต่ข้อความจะระบุว่าเป็นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ระยะเวลาที่ระบุมาจากประสบการณ์ในทางปฏิบัติของเรา ไม่ใช่การรับประกัน ตารางนัดของศาลแตกต่างกันไปตามจังหวัด
ผู้รับมอบอำนาจ การจ่ายเงินเมื่อเสียชีวิตและเรื่องการโอนกรรมสิทธิ์
ในบางประเทศ สามารถตั้งค่าบัญชีแบบ “รับเงินเมื่อเสียชีวิต” ได้ หมายความว่าคุณแจ้งธนาคารว่าในกรณีเสียชีวิต คุณต้องการให้บุคคลอื่นได้รับเงินในบัญชีของคุณโดยอัตโนมัติ โปรดทราบว่าในประเทศไทยนั้นไม่สามารถทำได้ ธนาคารไทยต้องการคำพิพากษาของศาลก่อน เพื่อใช้ในการแต่งตั้งผู้จัดการมรดก หากมีเงินในบัญชีมากกว่า 100,000 บาท.
กระบวนการจัดการมรดกในประเทศไทยคือการยืนยันพินัยกรรมของผู้เสียชีวิตตามกฎหมาย และเกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการกองมรดกด้วย อันที่จริงแล้ว นี่ไม่ใช่กระบวนการจัดการมรดกที่แท้จริง แต่เป็นกระบวนการแต่งตั้งผู้จัดการมรดกโดยศาลมากกว่า ศาลจะแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ซึ่งในทางกฎหมายแพ่งเรียกว่า “ผู้จัดการมรดก” บุคคลนี้ทำหน้าที่จัดการกองมรดก ชำระหนี้สิน และมอบทรัพย์สินที่เหลือให้กับทายาทโดยธรรม กระบวนการจัดการมรดกอาจใช้เวลานานและมีความซับซ้อน อย่างไรก็ตาม การมีพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายในประเทศไทยสามารถทำให้กระบวนการนี้ง่ายขึ้นมาก โดยปกติจะใช้เวลาประมาณ 3 เดือนในศาล แต่อาจใช้เวลานานกว่านั้นหากมีผู้คัดค้านกระบวนการดังกล่าว.
ผู้จัดการมรดกมีบทบาทสำคัญในการวางแผนมรดกของไทย โดยมีหน้าที่ดูแลการบริหารจัดการทรัพย์สินของผู้เสียชีวิต ผู้จัดการมรดกจะได้รับการแต่งตั้งตามพินัยกรรม และต้องปฏิบัติตามความประสงค์ของผู้ทำพินัยกรรม หน้าที่ของพวกเขารวมถึงการชำระหนี้และมอบทรัพย์สินให้แก่ทายาท การเลือกบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่น่าเชื่อถือและไว้วางใจได้สำหรับบทบาทนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญ พวกเขาต้องจัดการข้อกำหนดทางกฎหมายและบริหารจัดการมรดกอย่างดี สำนักงานกฎหมายสามารถช่วยคุณเลือกผู้จัดการมรดกที่ดีได้ พวกเขายังสามารถให้การสนับสนุนคุณในระหว่างกระบวนการจัดการมรดกได้อีกด้วย เราได้จัดทำข้อความเกี่ยวกับ “จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทย” ซึ่งอธิบายรายละเอียดเพิ่มเติม
คู่มือที่เกี่ยวข้อง
- สิ่งที่ต้องทำเมื่อชาวต่างชาติเสียชีวิตในประเทศไทย, รายการตรวจสอบสัปดาห์แรก
- กฎหมายมรดกในประเทศไทย คู่มือฉบับสมบูรณ์
- การเสียชีวิตโดยไม่ทำพินัยกรรมในประเทศไทย
- บริการร่างพินัยกรรมของเรา
- สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปศาลในประเทศไทย
- บัญชีธนาคารไทย, ซึ่งผู้จัดการมรดกต้องจัดการก่อนที่จะมีการปล่อยยอดเงินคงเหลือใดๆ
- การรับรองเอกสารในประเทศไทย
- ภาษีมรดกในประเทศไทย
มีการตรวจสอบล่าสุดเมื่อวันที่ 27 กันยายน 2026. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 897, 1599, 1629, 1635, 1670, 1712, 1713, 1718, 1719, 1721, 1726 ถึง 1729, 1731 ถึง 1733, 1748, 1750, 1754 และ 1755 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2742/2545, 2239/2559, 2160/2562, 2715/2562, 1649/2567, 5902/2567, 44/2568, 4273/2568, 4746/2568 และ 284/2569 ได้อ่านจากตัวบทภาษาไทย ตรวจสอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2026: อ่านมาตรา 1728 และ 1729 เป็นภาษาไทยอีกครั้งเทียบกับตารางกำหนดเวลา ซึ่งถูกต้อง ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ตรวจสอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2026: อ่านประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 81 เป็นภาษาไทย ตารางทรัพย์สินเคยระบุว่าสำนักงานที่ดินไม่จดทะเบียนมรดกโดยไม่มีคำสั่งศาลเลย ปัจจุบันระบุช่องทางตามมาตรา 81 แล้ว.
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.