ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

คำตัดสินของศาลฎีกาในเรื่องการหย่าร้างในประเทศไทย

รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.

แก้ไขโดย Sebastien H. Brousseau, LL.B., B.Sc. ปรับปรุงล่าสุด 2 พฤศจิกายน 2569

นี่คือคำตัดสินของศาลฎีกาที่กำหนดทิศทางของเรื่องหย่าร้างในประเทศไทย: ศาลกำหนดข้อกำหนดอย่างไรในแต่ละประเด็น, การชดเชยและค่าเลี้ยงชีพทำงานอย่างไร และคู่สมรสชาวต่างชาติต้องพิสูจน์อะไรบ้าง เริ่มต้นด้วยคู่มือฉบับสมบูรณ์ของเรา การหย่าร้างในประเทศไทย ถ้าคุณต้องการกระบวนการก่อน.

วิธีที่ศาลใช้คำตัดสินเหล่านี้

กฎหมายทางบัญญัติของไทยมีรายละเอียดน้อย ดังนั้นศาลครอบครัวจึงพิจารณาจากคำพิพากษาของศาลฎีกา (Dika) คำตัดสินข้างล่างเป็นสิ่งที่ผู้พิพากษาจะคำนึงถึงในกรณีหย่าร้างของชาวต่างชาติ ทุกตัวเลขเชื่อมโยงไปยังบทสรุปภาษาอังกฤษและคำพิพากษาภาษาไทยฉบับเต็มในบทความนี้ ศูนย์ข้อมูลคำพิพากษาทางกฎหมายด้านครอบครัว ของพวกเรา ฐานข้อมูลคำพิพากษาของศาลฎีกา, และทุกส่วนเลขที่ระบุไว้จะเชื่อมโยงไปยังข้อความที่อธิบายไว้ใน กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับที่ 5. เราอ่านคำตัดสินแต่ละฉบับเป็นภาษาไทยให้ทราบถึงผลลัพธ์สุดท้ายก่อนนำมาเผยแพร่ที่นี่.

เหตุผลในการหย่าร้าง: สิ่งที่ผู้พิพากษาต้องการจริงๆ

พื้นดินที่แยกออกจากกัน มาตรา 1516 (4/2) เป็นสิ่งที่มีผู้ที่อยู่อาศัยในต่างประเทศพึ่งพามากที่สุด และมันแคบกว่าที่เห็น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 451/2567 สามีได้แยกตัวอยู่ห่างจากภรรยามาเป็นเวลานานกว่าสามปีแล้ว และเขาก็ยังคงสูญเสีย: การแยกตัวนั้นต้องเป็นความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย และเนื่องจากมันเกิดจากเรื่องส่วนตัวของเขา ขณะที่ภรรยาของเขาก็ได้ฟ้องร้องผู้หญิงอีกคนเพื่อเรียกร้องค่าเสียหาย นั่นจึงเป็นทางเลือกของเขาเพียงอย่างเดียว. คำตัดสินที่ 1519-1520/2566 คือภาพสะท้อน: เมื่อพฤติกรรมของสามีเองทำให้ภรรยาต้องออกไป และเขารู้ตัวดีอยู่แล้วว่าตนเองตกลงที่จะอยู่แยกกันสามปี การแยกกันอยู่ด้วยกันเป็นเวลาสามปีนับเป็นความผิดของเขา และการหย่าร้างก็เป็นความผิดของเขา ซึ่งนั่นก็เปิดทางให้ต้องจ่ายเงินเลี้ยงดูอีกด้วย. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7795/2560 เพิ่มบทเรียนทางกฎหมาย: ภรรยาคนหนึ่งที่ในชั้นศาลได้กล่าวว่าการหย่าร้างนั้นเป็นไปเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจ ไม่สามารถอ้างในศาลฎีกาได้ว่าการหย่าร้างนั้นเป็นผลมาจากความสัมพันธ์กับผู้หญิงอื่นของสามีของเธอ เพราะข้อพิพาทในเรื่องการหย่าร้างนั้นเป็นสิ่งที่ต้องพิจารณาจากคำฟ้อง.

ด้วยเหตุผลความผิดพลาด, คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4104/2564 ถือว่าสามีที่สั่งให้ภรรยาออกจากบ้านของครอบครัวเป็นความเกลียดชังอย่างร้ายแรงต่อการแต่งงาน มาตรา 1516 (6), และว่าการเดินทางไปพักผ่อนกับครอบครัวในคืนถัดมาสองครั้งนั้นไม่ถือเป็นการให้อภัย มาตรา 1518. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7534/2560 คือคดีการละทิ้งหน้าที่ตามมาตรฐาน มาตรา 1516 (4)สามีที่ย้ายเข้ามาอยู่กับผู้หญิงคนอื่นไม่นานหลังภรรยาประสบอุบัติเหตุและไม่ได้กลับมาอีกเป็นเวลาหนึ่งปีได้ทอดทิ้งภรรยาไปโดยเจตนา คู่สมรสฝ่ายผิดต้องไม่สามารถพลิกสถานการณ์ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2109/2567 สามีที่นอกใจภรรยา ปฏิเสธการดูแลภรรยา ข่มขืนเธอ และปลอมลายเซ็นของเธอ ไม่ได้ทำผิดตามข้อหาทุกประการที่เขาอ้าง เพราะการร้องเรียนต่อตำรวจและการเขียนจดหมายถึงนายจ้างของเขาเป็นเพียงการป้องกันตัวตามสิทธิของตน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 157/2561 ภรรยาที่จากไปหลังจากสามีเปลี่ยนกุญแจไม่ได้ทิ้งสามี และการร้องเรียนของเธอต่อผู้บังคับบัญชาของสามีเรื่องความสัมพันธ์นอกสมรสของเขาเป็นสิทธิ์ของเธอ ไม่ใช่ข้อหาใดๆ ที่จะนำมาใช้ต่อเธอ.

การนอกใจ: หลักฐาน การชดเชย และกฎเวลาหนึ่งปี

การชดเชยภายใต้ มาตรา 1523 เป็นข้อเรียกร้องค่าชดเชยที่มักจะมาพร้อมกับการหย่าร้างในประเทศไทย และศาลฎีกาก็ดูแลเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5856/2567 ใช้คำว่าเดิมในมาตรา 1523 วรรค 2 และกำหนดให้คู่สมรสที่ฟ้องร้องคู่สมรสอีกฝ่ายต้องแสดงคำให้การและพิสูจน์ว่าตนได้แสดงความสัมพันธ์ดังกล่าวอย่างเปิดเผย ในขณะที่คำว่าเดิมยังกำหนดให้บุคคลที่ละเมิดคู่สมรสด้วยการนอกใจก็ต้องแสดงคำให้การเช่นกัน; คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 748/2568 เสริมว่าบุคคลที่สามต้องรู้เรื่องการแต่งงาน และหลักฐานต้องมีน้ำหนักมากกว่าในกรณีฟ้องร้องทางแพ่งทั่วไป เพราะข้อกล่าวหาดังกล่าวทำให้สองครอบครัวต้องเสียชื่อเสียง. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565 เป็นช่องโหว่สำหรับผู้ที่ตัดสินใจอยู่ด้วยกัน: การหย่าร้างที่ลงนามโดยคำพิพากษาความยินยอมไม่ใช่การหย่าร้างที่ลงนามโดยคำพิพากษาความผิดฐานนอกใจ มาตรา 1516 (1), ดังนั้นจึงไม่มีการจ่ายค่าชดเชยใดๆ จากคู่สมรสตามวรรคหนึ่ง. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5579/2567 เพิกเฉยต่อการเรียกร้องค่าเสียหายจำนวน 300,000,000 บาท เนื่องจากภรรยาได้รู้เรื่องความสัมพันธ์นอกสมรสมาเกือบหกปีแล้ว โดยได้ลงนามในสัญญาแยกตัวเพื่อรับเงินเลี้ยงชีพ และฟ้องร้องเมื่อค่าใช้จ่ายเหล่านั้นหยุดลง ซึ่งศาลได้พิจารณาว่าเป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต มาตรา 5.

ในเรื่องหลักฐานและเวลา, คำตัดสินที่ 5259-5260/2561 ระบุว่าการสนทนาที่ถูกบันทึกไว้โดยลับเป็นการรับฟังที่ยอมรับได้เมื่อผู้ที่บันทึกไว้ให้การ และกำหนดให้ระยะเวลาหนึ่งปีในกรณีดังกล่าว มาตรา 1529 เป็นเรื่องส่วนบุคคลของคู่สมรส และไม่สามารถใช้เป็นข้ออ้างในการฟ้องเรียกค่าเสียหายจากบุคคลที่สามได้ (ศาลกำลังพิจารณาถึงระยะเวลาในการฟ้องหย่า และมาตรา 1529 ยังระบุถึงมาตรา 1523 ด้วย ดังนั้นจึงไม่ถือว่าการเรียกร้องค่าชดเชยเป็นการละเมิดข้อจำกัดหนึ่งปี) และว่าการให้อภัยภายใต้ มาตรา 1518 ต้องฟ้องในชั้นต้น มิฉะนั้นจะสูญหายไป. คำตัดสินที่ 3247-3248/2568 รับสารภาพว่าได้ส่งข้อความและรูปภาพที่ถูกดึงข้อมูลมาจากโทรศัพท์ของสามี และยืนยันว่าข้อกล่าวหาทุกข้อที่ถูกปฏิเสธในคำตอบยังคงเป็นข้อกล่าวหาอยู่ แม้คำแถลงข้อกล่าวหาของศาลจะระบุอย่างไรก็ตาม และให้ค่าชดเชยจำนวน 500,000 บาท พร้อมค่าเลี้ยงชีพ 15,000 บาทต่อเดือนเป็นระยะเวลา 15 ปี. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4977/2565 ระบุว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อคู่สมรสเสียชีวิตระหว่างการอุทธรณ์คืออะไร: การหย่าจะสิ้นสุดลงด้วยการเสียชีวิตตามกฎหมาย มาตรา 1501 ก่อนที่การหย่าร้างจะสามารถมีผลบังคับใช้ได้ มาตรา 1531, เมื่อมีการหย่าร้างและแบ่งทรัพย์สินแล้ว ก็จะหมดปัญหาดังกล่าวไป แต่ภรรยาที่เคยอยู่กินกับสามีอย่างเปิดเผยก็ยังต้องจ่ายเงินตามกฎหมาย.

เงินหลังการหย่าร้าง: ค่าเลี้ยงชีพและค่าใช้จ่ายในการดำรงชีวิต

กฎหมายไทยไม่มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับค่าเลี้ยงชีพทั่วไป. มาตรา 1526 ให้เงินเลี้ยงชีพเพียงเมื่อการหย่าร้างเป็นความผิดของคู่สมรสอีกฝ่ายเดียว และทำให้ผู้ขอรับเงินนั้นตกอยู่ในภาวะยากจนขึ้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 875/2561 ยืนยันข้อกำหนดสามข้อและเสริมด้วยผลตามมาในทางปฏิบัติว่า การหย่าร้างที่ได้รับการยอมรับจากทั้งสองฝ่ายจะไม่ก่อให้เกิดการพิสูจน์ความผิดใดๆ ดังนั้นจึงไม่มีการจ่ายเงินเลี้ยงชีพแก่คู่สมรสเว้นแต่จะระบุไว้ในข้อตกลง. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1242/2567 แสดงถึงขั้วทางตรงกันข้าม: กรณีของสามีที่มีฐานะร่ำรวย วัย 47 ปี ที่หย่ากับภรรยาที่เกษียณแล้วและป่วยเป็นโรคแล้วในวัย 66 ปี ด้วยข้อหาความผิดของตนเองนั้น ถูกสั่งให้จ่ายเงินเดือนละ 50,000 บาทเป็นเวลา 10 ปี แม้ว่าเธอจะเป็นคู่สมรสที่ร่ำรวยกว่าในช่วงแรกของการแต่งงานก็ตาม. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8151/2560, ศาลในคดีระหว่างสามีชาวอเมริกันและภรรยาชาวไทยระบุว่า คู่สมรสที่ก่อให้เกิดการหย่าร้างไม่สามารถเรียกร้องค่าเลี้ยงชีพได้ แต่สามารถได้รับค่าเลี้ยงชีพระหว่างคู่สมรสได้จนถึงคำพิพากษาอย่างเป็นทางการ มาตรา 1598/38, ซึ่งศาลอาจกำหนดได้ แม้ว่าไม่มีใครขอร้องก็ตาม. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2109/2567 ทำให้เห็นประเด็นเดียวกันจากอีกด้านหนึ่ง: ภรรยาอาจเรียกร้องค่าเลี้ยงชีพภายใต้ มาตรา 1461 โดยไม่ขอหย่าเลยแม้แต่น้อย สำหรับลูกๆ, คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2971/2544 เห็นว่าการไม่พูดถึงค่าเลี้ยงดูบุตรในข้อตกลงหย่าร้างของอำเภอจะไม่ทำให้ศาลต้องกำหนดค่าเลี้ยงดูดังกล่าวในภายหลัง, คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560 ว่าการดูแลรักษาจะเริ่มตั้งแต่วันที่บุตรเกิด และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1218/2567 ว่าตัวเลขที่ตกลงกันไว้จะสูญหายไปเมื่อเด็กย้ายถิ่นฐานไปอยู่กับผู้ปกครองที่ต้องจ่ายเงินเลี้ยงดูอย่างถาวร.

ทรัพย์สิน: คำวินิจฉัยที่กำหนดการแบ่งแยก

คณะลูกขุนของศาลฟื้นฟูสมรรถภาพทางเพศสัมพันธ์มีกฎหมายอุทธรณ์ของตนเอง ซึ่งระบุไว้โดยละเอียดในคู่มือของเรา การแบ่งทรัพย์สินในกรณีหย่าร้างในประเทศไทย. การตัดสินใจที่สำคัญที่สุด: คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3615/2568 (คู่สมรสที่ยอมรับว่ามีทรัพย์สินอยู่แต่กล่าวว่าได้ขายไปแล้ว ต้องพิสูจน์การขาย หรือทรัพย์สินจะถูกแบ่งแยกไปตามกฎหมาย), คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8321/2568 (เงินสะสมในกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและกองทุนบำเหน็จบำนาญที่สะสมขึ้นระหว่างการสมรสจะถือเป็นหนี้สินที่ต้องชำระจนถึงวันที่ยื่นคำขอ), คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 452/2567 และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1319/2568 (บันทึกข้อตกลงที่ดินที่ลงนามที่อำเภอจะผูกพันคุณตามที่ระบุไว้ในบันทึกนั้น) มาตรา 1532), คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1303/2568 (ข้อกำหนดที่ยกเลิกความผิดทั้งหมดที่ก่อขึ้นจากความรุนแรงครั้งต่อไปถือเป็นโทษที่ศาลอาจลดโทษได้) และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 186/2565 และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 372/2567 เมื่อใดที่ที่ดินเป็นทรัพย์สินส่วนตัวของคู่สมรสคนหนึ่ง.

คู่สมรสชาวต่างชาติและการแต่งงานระหว่างชาวต่างชาติ

ในกรณีที่คู่สมรสหนึ่งฝ่ายไม่ใช่คนไทย มาตรา 27 ของพระราชบัญญัติความขัดแย้งแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 จะใช้บังคับก่อนที่จะพิจารณาข้ออ้างใดๆ. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 นี่คือคำตัดสินที่ทุกคนต่างชาติควรทราบ: ภรรยาชาวไทยคนหนึ่งสูญเสียการหย่าร้างจากสามีชาวอังกฤษเพราะเธอไม่เคยพิสูจน์อย่างเป็นรูปธรรมว่ากฎหมายอังกฤษอนุญาตให้หย่าร้าง และศาลอุทธรณ์ก็มีสิทธิ์ที่จะหยิบประเด็นนี้ขึ้นมากล่าวถึงด้วยตนเอง. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8151/2560 แสดงให้เห็นว่ากฎเดียวกันนี้ก็ยังคงมีผลบังคับใช้: สามีชาวอเมริกันได้พิสูจน์ว่ากฎหมายนิวยอร์กและกฎหมายไทยทั้งสองระบุว่าการหย่าร้างเป็นสิ่งถูกกฎหมาย ดังนั้นศาลไทยจึงมีอำนาจพิจารณาและใช้หลักฐานตามกฎหมายไทย หากคุณแต่งงานนอกประเทศ อ่านข้อมูลในหน้าของเรา การหย่าร้างในประเทศไทยด้วยใบรับรองการสมรสจากต่างประเทศ และเรื่อง ว่าการหย่าในประเทศไทยมีผลในต่างประเทศหรือไม่.

คำถามที่พบบ่อย

ฉันสามารถหย่าในประเทศไทยได้เพียงเพราะเราอยู่กันคนละที่นานกว่าสามปีหรือไม่

เฉพาะกรณีที่การหย่าร้างเป็นไปโดยสมัครใจทั้งสองฝ่าย หรือถูกสั่งโดยศาลเท่านั้น ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 451/2567 สามีได้แยกตัวออกจากภรรยามาเป็นเวลานานกว่าสามปีแล้ว และการหย่าก็ยังไม่ได้รับการอนุมัติ เนื่องจากสาเหตุของการแยกตัวนั้นเป็นผลมาจากการมีสัมพันธ์นอกสมรสของสามี และภรรยาไม่เคยยินยอมให้เกิดขึ้นด้วยตนเอง ส่วนข้อ 1516 (4/2) ต้องมีระยะเวลามากกว่าเพียงระยะเวลาผ่านไปเท่านั้น.

ศาลไทยต้องมีหลักฐานจากประเทศของฉันก่อนที่จะสามารถพิพากษาให้เราหย่ากันได้หรือไม่

ใช่ หากคู่สมรสใดฝ่ายหนึ่งไม่ใช่ชาวไทย ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติการขัดกันแห่งกฎหมาย ศาลต้องพิจารณาว่ากฎหมายแห่งชาติของทั้งคู่สมรสอนุญาตให้มีการหย่าร้าง และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 ระบุว่านี่เป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์ต้องพิสูจน์ได้ คือภรรยาชาวไทยคนหนึ่งสูญเสียคดีกับสามีชาวอังกฤษของเธอเพราะไม่มีหลักฐานใดๆ ของกฎหมายอังกฤษนำมาแสดงต่อศาล.

ศาลจะปฏิบัติตามคำตัดสินของศาลฎีกาก่อนหน้านี้ในเรื่องการหย่าร้างหรือไม่

ศาลในประเทศไทยไม่ได้ผูกพันตามกฎหมายโดยตรงกับคำตัดสินก่อนหน้านี้ แต่ศาลครอบครัวจะพิจารณาตามคำพิพากษาของศาลฎีกา เนื่องจากกฎหมายมีรายละเอียดน้อยเกินไป คำวินิจฉัยในหน้านี้เป็นสิ่งที่ผู้พิพากษาจะคำนึงถึงเมื่อต้องพิจารณาคดีหย่าร้างของชาวต่างชาติ.

ฉันสามารถอ่านคำตัดสินฉบับเต็มได้ที่ไหน

ทุกคำตัดสินที่อยู่ในหน้านี้เชื่อมโยงไปยังบทสรุปภาษาอังกฤษและคำวินิจฉัยภาษาไทยฉบับเต็มในเอกสาร ห้องสมุดคำตัดสินทางกฎหมายครอบครัว.

ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล

อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง