บันทึกการปรับปรุง
- 4 พฤศจิกายน 2569: Added the statute box with Thai, English and French text and checked the page against the official text
การชนะคดีในศาลไทยนั้นเป็นเพียงครึ่งเดียวของงานเท่านั้น การบังคับคดีตามคำพิพากษาในประเทศไทยเป็นกระบวนการที่แยกต่างหาก มีกฎเกณฑ์ของตัวเอง เจ้าพนักงานของตัวเอง และข้อจำกัดของตัวเอง และเจ้าหนี้ที่รีบเร่งอาจเสียการยึดทรัพย์ที่ตนลงแรงไว้ คำพิพากษา ศาลฎีกา ที่เผยแพร่ในเดือนนี้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2081/2569, ได้เพิกถอนการยึดที่ดิน 15 ไร่ เนื่องจากเจ้าหนี้ยึดทรัพย์ไปมากเกินกว่าที่หนี้สมควร และไม่ได้พยายามค้นหาทรัพย์สินอื่นของลูกหนี้ก่อน.
สำหรับชาวต่างชาติ กรณีนี้มีทั้งข้อดีและข้อเสีย หากคุณเป็นบุคคลที่คนในประเทศไทยเป็นหนี้อยู่ ก็จะบอกคุณได้ว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีจะคาดหวังสิ่งใดจากคุณ หากมีผู้ได้คำพิพากษาให้คุณชำระหนี้ ก็จะบอกคุณได้ว่าบ้านหรือที่ดินของคุณไม่ได้ตกเป็นเป้าของการยึดโดยอัตโนมัติ.
สารบัญ
ขั้นตอนการบังคับคดีตามคำพิพากษาในประเทศไทย
คำพิพากษาของศาลไม่สามารถเกิดขึ้นได้ด้วยตัวเอง เมื่อสิ้นสุดระยะเวลาการปฏิบัติตามข้อตกลงที่กำหนดไว้ในคำสั่งบังคับคดีของศาลแล้ว ฝ่ายชนะจะต้องยื่นคำร้องขอการบังคับคดีต่อศาล และจากนั้นจึงมอบหมายให้ฝ่ายบังคับคดีดำเนินการ โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายบังคับคดีจะดำเนินการยึดและขายทรัพย์สิน เจ้าหนี้จะระบุชื่อทรัพย์สิน เจ้าหน้าที่จะนำทรัพย์สินไปยึด และผลกำไรจะถูกแบ่งจ่ายตามค่าใช้จ่าย.
ผู้ขอบังคับใช้หนี้มีเวลา 10 ปี นับจากวันที่คำตัดสินหรือคำสั่งนั้นให้ยื่นคำขอบังคับใช้ตามกฎหมาย มาตรา 274 แห่งประมวลวิธีพิจารณาความแพ่ง. นั่นเป็นระยะเวลาที่ค่อนข้างยาวนาน และศาลจะถือว่านี่เป็นหนึ่งในเหตุผลที่เจ้าหนี้ไม่สามารถอ้างได้ว่าตนมีสิทธิครอบครองสินทรัพย์ที่มีค่าแรกที่พบได้ สำหรับขั้นตอนแรกๆ ของการเรียกร้องเงินตามกฎหมาย โปรดดูคู่มือของเรา การละเมิดสัญญาในประเทศไทย และหน้าของเราเกี่ยวกับการทำงานร่วมกับ ทนายความด้านการทวงหนี้ในประเทศไทย.
กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหน้านี้
English
Section 300
The executing officer may not seize or sell more of the debtor's property than is needed to pay the judgment debt plus fees. If a single valuable asset can be split without harm, only the necessary portion is taken. An interested person can object to the court, before the auction and within fifteen days, and the court's decision is final.
Full text
Unless otherwise provided by law or ordered by the court, the executing officer is prohibited from seizing the property or attaching the claims of the judgment debtor, or from selling by public auction or otherwise disposing of property or claims obtained from seizure or attachment, in a quantity exceeding what is sufficient to satisfy the debt owed to the judgment creditor together with the court fees and the fees of execution. Where it is necessary to seize property or attach a claim whose value exceeds what is sufficient to satisfy the debt owed to the judgment creditor, if that property or claim is in a condition that can be seized or attached in part without causing damage, the executing officer has the power to seize or attach only a portion, or only a share of the ownership, of that property or claim to the extent sufficient to satisfy the debt owed to the judgment creditor together with the court fees and the fees of execution. A person having an interest in the execution may object to an order or an act of the executing officer under paragraph one or paragraph two by filing a motion with the court before the day of the public auction or other disposal, but no later than fifteen days from the day of learning of that order or act. The order of the court shall be final.
ThaiLawOnline translation
Section 274
If the losing party does not comply with the decree, the winning party may enforce the judgment by seizing property, attaching claims, or other means, but only within ten years of the judgment. For instalment or future debts, the ten years is counted from when each part becomes due. A transferee or successor of the claim can step in as the judgment creditor.
Full text
If a party or person who is the losing party, or a person against whom the court has rendered a judgment or order to pay a debt (the judgment debtor), has failed to comply with the decree issued under the judgment or order of the court, in whole or in part, the party or person who is the winning party, or the person to whom the court has rendered a judgment or order to receive payment of a debt (the judgment creditor), is entitled to apply for execution by means of seizure of property, attachment of a claim, or execution by other means under the provisions of this Book, within ten years from the date of the judgment or order. And if the judgment creditor has, within that period, requested the executing officer to seize any property or attach any claim, or has carried out execution by other means in part, execution against that property or claim, or by that other means, may be continued to completion. If the judgment or order requires payment of a debt in instalments, monthly, or yearly, or requires the future payment of a debt in any manner, the ten-year period under paragraph one shall be counted from the date on which the debt under the judgment or order becomes enforceable. If the claim under the judgment or order is for the payment of money, or the return or delivery of specific property, a person who has received a transfer of, or succeeded to, the rights under the judgment or order has the power to execute under Chapter 2 on execution in the case of a monetary debt, or Chapter 3 on execution in the case of the return or delivery of specific property, as the case may be, by applying to the court to be substituted as the judgment creditor.
ThaiLawOnline translation
Section 277
When a creditor believes the debtor is hiding assets, does not know where the debtor's assets are, or is unsure whether property really belongs to the debtor, the creditor can ask the court, by ex parte motion, to hold an inquiry. The court can summon the debtor or others to testify and to produce documents about the debtor's property.
Full text
In execution, if the judgment creditor has reasonable grounds to believe that the judgment debtor has property that may be subject to execution beyond what the creditor knows of, or has property subject to execution but the creditor does not know where such property is located or kept, or there are reasonable grounds to doubt whether any property belongs to the judgment debtor, the judgment creditor may file an ex parte application, in the form of a motion, for the court to conduct an inquiry. Upon such an application under paragraph one, or where the court considers it appropriate for the purpose of execution in a summary case, the court has power to summon the judgment debtor, or another person believed to be in a position to give information that would be useful, to appear in person before the court for such an inquiry, and has power to order such persons to produce documents or material evidence in their possession or control relating to the judgment debtor's property, subject to any conditions the court considers appropriate.
ThaiLawOnline translation
Section 282
If there are reasonable grounds to believe a debtor's property or records are in a place the debtor possesses, the executing officer may search it, inspect and take documents and objects relating to the debtor's property or affairs, and do what is needed to open the place, including safes and cabinets.
Full text
Where there are reasonable grounds to believe that property of the judgment debtor, or accounts, documents, letters, or any other objects relating to the property or affairs of the judgment debtor, are in any place possessed by the judgment debtor, alone or jointly with others, the executing officer shall have power to search such place, and shall also have power to inspect and seize accounts, documents, letters, or any other objects relating to the property or affairs of the judgment debtor for examination, and to do anything necessary to open such place, including safes, cabinets, or other places of storage.
ThaiLawOnline translation
Section 283
When a debtor's property or records are believed to be in a place held by someone other than the debtor, the officer cannot simply search it. The judgment creditor must apply by ex parte motion and the court, after a prompt inquiry, may issue a search warrant if satisfied there are reasonable grounds. A refusal of the application is final.
Full text
Where there are reasonable grounds to believe that property of the judgment debtor, or accounts, documents, letters, or any other objects relating to the property or affairs of the judgment debtor, are in a place possessed by another person, the judgment creditor may file an ex parte application, in the form of a motion, with the court to issue a warrant to search that place. Upon receiving such a motion, the court shall conduct an inquiry without delay. If satisfied, from the evidence adduced by the judgment creditor or called by the court itself, that there are reasonable grounds as requested, the court shall have power to issue a warrant to search that place, so that the executing officer may inspect and seize such property or things within the scope and conditions the court considers necessary. If the court dismisses the application, such order shall be final.
ThaiLawOnline translation
Section 142
A court must decide every claim in the complaint but generally cannot award more than or something different from what was asked. Section 142 lists six exceptions, including eviction in property cases, awarding a share instead of the whole, extending interest and damages to the payment date, and raising a public order point of law on the court's own initiative.
Full text
A judgment or order of the court deciding a case must decide according to every count in the complaint, but the court is prohibited from adjudging or ordering anything in excess of or beyond what appears in the complaint, except: (1) In a case claiming immovable property, it shall be understood to be of the same class as a claim to evict the defendant; if the court gives judgment for the plaintiff, the court may, where it sees fit, order the eviction of the defendant. Such an order shall extend to all the relatives and dependants of the defendant on that immovable property who cannot show the court any special right. (2) In a case where the plaintiff claims any property as wholly his own, but it appears on trial that the plaintiff should have only a share, the court may, where it sees fit, give judgment that the plaintiff receive only that share. (3) In a case where the plaintiff claims payment of money together with interest up to the date of the complaint, the court may, where it sees fit, give judgment that the defendant pay interest up to the date of full payment under the judgment. (4) In a case where the plaintiff claims rent or continuing damages calculated up to the date of the complaint, the court may, where it sees fit, give judgment that such rent and damages be paid up to the date of full payment under the judgment. (5) In a case where a point of law relating to public order may be raised, the court may, where it sees fit, raise those points and decide the case accordingly. (6) In a case where the plaintiff claims payment of money together with interest for which no agreed rate of interest was fixed, the court may, where it sees fit, having regard to reasonable cause and to good faith in the conduct of the litigation, give judgment that the defendant pay interest at a rate higher than that to which the plaintiff is entitled by law, but not exceeding fifteen per cent per year, from the date of the complaint or a later date.
ThaiLawOnline translation
Section 7 Consumer Case Procedure Act B.E. 2551
Full text
Proceedings in consumer cases shall be conducted in accordance with the provisions of this Act and the regulations of the President of the Supreme Court under section 6. Where there is no such provision or regulation, the provisions of the Civil Procedure Code shall apply mutatis mutandis.
ThaiLawOnline translation
ไทย
มาตรา 300
ข้อความเต็ม
เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้หรือศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น ห้ามไม่ให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือขายทอดตลาดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่นซึ่งทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่ได้มาจากการยึดหรืออายัดหลายรายเกินกว่าที่พอจะชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา พร้อมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมและค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องรายใดที่มีราคาสูงเกินกว่าที่พอจะชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ถ้าทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นอยู่ในสภาพที่จะแบ่งยึดหรืออายัดได้โดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจแบ่งยึดหรือแบ่งอายัดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องรายใดแต่เพียงบางส่วนหรือเฉพาะส่วนแห่งกรรมสิทธิ์เท่าที่พอจะชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา พร้อมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมและค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีอาจคัดค้านคำสั่งหรือการดำเนินการตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองของเจ้าพนักงานบังคับคดี โดยยื่นคำร้องต่อศาลก่อนวันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น แต่ต้องไม่ช้ากว่าสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ทราบคำสั่งหรือการดำเนินการนั้น คำสั่งของศาลให้เป็นที่สุด
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 274
ข้อความเต็ม
ถ้าคู่ความหรือบุคคลซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คดีหรือบุคคลที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ชำระหนี้ (ลูกหนี้ตามคำพิพากษา) มิได้ปฏิบัติตามคำบังคับที่ออกตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทั้งหมดหรือบางส่วน คู่ความหรือบุคคลซึ่งเป็นฝ่ายชนะคดีหรือบุคคลที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ได้รับชำระหนี้ (เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา) ชอบที่จะร้องขอให้มีการบังคับคดีโดยวิธียึดทรัพย์สิน อายัดสิทธิเรียกร้อง หรือบังคับคดีโดยวิธีอื่นตามบทบัญญัติแห่งภาคนี้ภายในสิบปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง และถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้ร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องใดไว้ หรือได้ดำเนินการบังคับคดีโดยวิธีอื่นไว้บางส่วนแล้วภายในระยะเวลาดังกล่าว ก็ให้ดำเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้อง หรือบังคับคดีโดยวิธีอื่นนั้นต่อไปจนแล้วเสร็จได้ ถ้าคำพิพากษาหรือคำสั่งกำหนดให้ชำระหนี้เป็นงวด เป็นรายเดือน หรือเป็นรายปี หรือกำหนดให้ชำระหนี้อย่างใดในอนาคต ให้นับระยะเวลาสิบปีตามวรรคหนึ่งตั้งแต่วันที่หนี้ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นอาจบังคับให้ชำระได้ ถ้าสิทธิเรียกร้องตามคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นการให้ชำระเงิน ส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง บุคคลซึ่งได้รับโอนหรือรับช่วงสิทธิตามคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นมีอำนาจบังคับคดีตามความในหมวด ๒ การบังคับคดีในกรณีที่เป็นหนี้เงิน หรือหมวด ๓ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง แล้วแต่กรณี โดยการร้องขอต่อศาลเพื่อเข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต่อไป
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 277
ข้อความเต็ม
ในการบังคับคดี ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุอันสมควรเชื่อได้ว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษามีทรัพย์สินที่จะต้องถูกบังคับคดีมากกว่าที่ตนทราบ หรือมีทรัพย์สินที่จะต้องถูกบังคับคดีแต่ไม่ทราบว่าทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่หรือเก็บรักษาไว้ที่ใด หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าทรัพย์สินใดเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องเพื่อให้ศาลทำการไต่สวนได้ เมื่อมีคำขอตามวรรคหนึ่ง หรือเมื่อศาลเห็นสมควรเพื่อประโยชน์แก่การบังคับคดีในคดีมโนสาเร่ ศาลมีอำนาจออกหมายเรียกลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่เชื่อว่าอยู่ในฐานะที่จะให้ถ้อยคำอันจะเป็นประโยชน์มาศาลด้วยตนเองเพื่อการไต่สวนเช่นว่านั้นได้ และมีอำนาจสั่งให้บุคคลนั้น ๆ ส่งเอกสาร หรือวัตถุพยานซึ่งอยู่ในความยึดถือหรืออำนาจของผู้นั้นอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา ทั้งนี้ ตามกำหนดและเงื่อนไขใด ๆ ที่เห็นสมควร
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 282
ข้อความเต็ม
ในกรณีที่มีเหตุอันควรเชื่อว่ามีทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือมีบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในสถานที่ใด ๆ ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาครอบครองหรือครอบครองร่วมกับผู้อื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจค้นสถานที่ดังกล่าว ทั้งมีอำนาจตรวจสอบและยึดบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดอันเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาเพื่อตรวจสอบได้ และมีอำนาจกระทำการใด ๆ ตามที่จำเป็น เพื่อเปิดสถานที่ดังกล่าวรวมทั้งตู้นิรภัย ตู้ หรือที่เก็บของอื่น ๆ
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 283
ข้อความเต็ม
ในกรณีที่มีเหตุอันควรเชื่อว่ามีทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือมีบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดอันเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ในสถานที่ที่บุคคลอื่นครอบครองอยู่ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้ศาลออกหมายค้นสถานที่นั้น เมื่อได้รับคำร้องเช่นว่านี้ ให้ศาลไต่สวนโดยไม่ชักช้า ถ้าเป็นที่พอใจจากพยานหลักฐานที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้นำมาสืบหรือที่ศาลได้เรียกมาสืบเองว่ามีเหตุอันควรเชื่อตามที่ร้องขอ ให้ศาลมีอำนาจออกหมายค้นสถานที่นั้นเพื่อให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบและยึดทรัพย์สินหรือสิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวภายในขอบเขตและเงื่อนไขตามที่ศาลเห็นว่าจำเป็น ถ้าศาลมีคำสั่งยกคำขอคำสั่งเช่นว่านั้นให้เป็นที่สุด
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 142
ข้อความเต็ม
คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่ชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ แต่ห้ามมิให้พิพากษาหรือทำคำสั่งให้สิ่งใด ๆ เกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง เว้นแต่ (๑) ในคดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ ให้พึงเข้าใจว่าเป็นประเภทเดียวกับฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย ถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี เมื่อศาลเห็นสมควรศาลจะมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยก็ได้ คำสั่งเช่นว่านี้ให้ใช้บังคับตลอดถึงวงศ์ญาติทั้งหลายและบริวารของจำเลยที่อยู่บนอสังหาริมทรัพย์นั้นซึ่งไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้ศาลเห็นได้ (๒) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์ใด ๆ เป็นของตนทั้งหมด แต่พิจารณาได้ความว่าโจทก์ควรได้แต่ส่วนแบ่ง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้โจทก์ได้รับแต่ส่วนแบ่งนั้นก็ได้ (๓) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยจนถึงวันฟ้อง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยจนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ (๔) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเช่าหรือค่าเสียหายอันต่อเนื่องคำนวณถึงวันฟ้อง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้ชำระค่าเช่าและค่าเสียหายเช่นว่านี้จนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ (๕) ในคดีที่อาจยกข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนขึ้นอ้างได้นั้น เมื่อศาลเห็นสมควรศาลจะยกข้อเหล่านั้นขึ้นวินิจฉัยแล้วพิพากษาคดีไปก็ได้ (๖) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยซึ่งมิได้มีข้อตกลงกำหนดอัตราดอกเบี้ยกันไว้ เมื่อศาลเห็นสมควรโดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการสู้ความหรือการดำเนินคดี ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราที่สูงขึ้นกว่าที่โจทก์มีสิทธิได้รับตามกฎหมายแต่ไม่เกินร้อยละสิบห้าต่อปีนับตั้งแต่วันฟ้องหรือวันอื่นหลังจากนั้นก็ได้
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 7 พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551
ข้อความเต็ม
กระบวนพิจารณาคดีผู้บริโภคให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้และข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาตามมาตรา ๖ ในกรณีที่ไม่มีบทบัญญัติและข้อกำหนดดังกล่าว ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
Français
Article 300
Sauf disposition légale ou décision contraire du tribunal, l'agent d'exécution ne peut saisir les biens ou créances du débiteur condamné, ni vendre aux enchères ou autrement les biens saisis, au-delà de ce qui suffit à payer le créancier, frais de justice et d'exécution compris. S'il faut saisir un bien de valeur supérieure et qu'il est divisible sans dommage, l'agent peut n'en saisir qu'une partie ou une quote-part suffisante. Tout intéressé peut contester ces mesures par requête au tribunal avant la vente, au plus tard quinze jours après en avoir eu connaissance. La décision du tribunal est définitive.
résumé non officiel
Article 274
Le créancier peut demander l'exécution dans les 10 ans de la décision; l'exécution engagée à temps se poursuit. Pour les dettes échelonnées ou futures, le délai court de leur exigibilité. Pour l'argent ou un bien déterminé, le cessionnaire ou subrogé peut se substituer au créancier sur requête au tribunal.
résumé non officiel
Article 277
Lors de l'exécution, si le créancier a des motifs raisonnables de croire que le débiteur condamné possède plus de biens saisissables qu'il ne le sait, qu'il en possède dont il ignore l'emplacement, ou s'il doute qu'un bien appartienne au débiteur, il peut demander par requête unilatérale une enquête du tribunal. Sur cette requête, ou d'office pour l'exécution dans une affaire de faible importance, le tribunal peut convoquer en personne le débiteur ou toute personne pouvant fournir des informations utiles et ordonner la production de documents ou objets relatifs aux biens du débiteur, aux délais et conditions qu'il juge appropriés.
résumé non officiel
Article 282
S'il y a des motifs raisonnables de croire que des biens du débiteur condamné, ou des comptes, documents, lettres ou autres objets relatifs à ses biens ou affaires, se trouvent dans un lieu qu'il occupe seul ou avec d'autres, l'agent d'exécution peut perquisitionner ce lieu, examiner et saisir ces comptes, documents, lettres ou objets pour vérification, et accomplir tout acte nécessaire pour ouvrir ce lieu, y compris coffres-forts, armoires ou autres contenants.
résumé non officiel
Article 283
S'il y a des motifs raisonnables de croire que des biens du débiteur condamné, ou des comptes, documents, lettres ou objets relatifs à ses biens ou affaires, se trouvent dans un lieu occupé par un tiers, le créancier peut demander au tribunal, par requête unilatérale, un mandat de perquisition. Le tribunal instruit sans délai et, s'il est convaincu par les preuves produites par le créancier ou recueillies d'office, délivre le mandat permettant à l'agent d'exécution d'examiner et de saisir ces biens ou objets dans les limites et conditions qu'il juge nécessaires. L'ordonnance de rejet est définitive.
résumé non officiel
Article 142
Le jugement statue sur tous les chefs de la demande, sans accorder plus ni autre chose, sauf que le tribunal peut, s'il l'estime opportun : (1) en revendication d'immeuble, s'il donne gain de cause au demandeur, ordonner l'expulsion du défendeur, cette ordonnance s'étendant à sa famille et à ses dépendants occupant l'immeuble qui ne justifient pas d'un droit spécial ; (2) n'accorder qu'une part au demandeur réclamant le tout ; (3) et (4) lorsque des intérêts, loyers ou dommages continus sont réclamés jusqu'à l'assignation, les accorder jusqu'au paiement complet ; (5) soulever d'office les questions d'ordre public ; (6) à défaut de taux convenu, eu égard aux motifs raisonnables et à la bonne foi procédurale, fixer un taux supérieur au taux légal, au plus quinze pour cent par an, dès l'assignation ou plus tard.
résumé non officiel
Article 7 Consumer Case Procedure Act B.E. 2551
La procédure des affaires de consommation est régie par la présente loi et par les règlements du président de la Cour suprême pris en vertu de l'article 6. À défaut de telles dispositions, le Code de procédure civile s'applique par analogie.
résumé non officiel
แหล่งที่มา
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง, Office of the Council of State, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
- Consumer Case Procedure Act B.E. 2551, เรียกดูเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569
ข้อจำกัดการยึดทรัพย์ตามมาตรา 300
มาตรา 300 แห่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เป็นบทบัญญัติที่ทำให้การบังคับคดีเป็นไปอย่างได้สัดส่วน โดยสาระสำคัญระบุว่าเจ้าพนักงานต้องไม่ยึดทรัพย์สินที่มีมูลค่าเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษารวมทั้งค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี หากเจ้าพนักงานได้ยึดทรัพย์สินไว้เพียงพอแล้ว ต้องงดการยึดทรัพย์สินเพิ่มเติม.
กฎข้อนี้มีอยู่เพราะการยึดทรัพย์ก่อความเสียหายอย่างมากตั้งแต่ก่อนที่จะมีการขายเสียอีก ที่ดินที่ถูกยึดไม่สามารถขายหรือ จำนอง, บัญชีธนาคารถูกอายัด และธุรกิจอาจล้มละลายได้ในขณะที่ยังอยู่ระหว่างการกำหนดวันขายทอดตลาด ลูกหนี้ที่เชื่อว่าเจ้าพนักงานดำเนินการเกินขอบเขตอาจยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้ลดหรือเพิกถอนการยึด และศาลจะทำการไต่สวน.
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2081/2569: ยึดที่ดินเพื่อหนี้จำนวนเล็กน้อย
คดีนี้เกิดขึ้นจากข้อเรียกร้องของลูกค้าในอำนวยชัย ในเดือนธันวาคมปี 2022 ศาลชั้นต้นได้มีคำสั่ง จำเลยรายแรกชำระเงิน 222,969 บาท พร้อมดอกเบี้ย 7% ส่วนจำเลยรายอื่นต้องชำระส่วนแบ่งของตนเอง โดยส่วนแบ่งของจำเลยรายที่สามคือ 30,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย.
ในเดือนสิงหาคม 2023 เจ้าหนี้ได้ให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินจำนวน 15 ไร่ที่ถือครองภายใต้ โฉนด โฉนดที่ดิน ในนามของจำเลยที่สาม, ประเมิน ในราคา 600,000 บาท และได้จำนองไว้กับธนาคารแล้วเป็นเงิน 780,000 บาท สำหรับเงินกู้ที่มีการผ่อนชำระตามปกติ ลูกหนี้ได้ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนการยึด ศาลชั้นต้นเห็นด้วย ศาลอุทธรณ์ ภาค 3 เห็นด้วย และศาลฎีกาพิพากษายืน.
| รายการ | ตัวเลข |
|---|---|
| หนี้สินที่ต้องชำระของจำเลยที่สาม | 30,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย |
| ที่ดินถูกยึด | 15 ไร่, โฉนดเลขที่ 13296 |
| มูลค่าที่ประเมินของที่ดิน | 600,000 บาท |
| ภาระจำนองที่มีอยู่บนที่ดิน | 780,000 บาท ไม่ผิดนัดชำระ |
| ผลลัพธ์ | การยึดถูกเพิกถอนในทั้งสามชั้นศาล |
ประเด็นอยู่ที่ตัวเลข ศาลถูกขอให้อนุญาตให้เจ้าหนี้ยึดทรัพย์สินที่มีราคาประเมินถึงยี่สิบเท่าของหนี้ไว้ ทั้งที่ทรัพย์สินนั้นติดภาระจำนองเกินกว่าราคาประเมินอยู่แล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าการกระทำดังกล่าวขัดต่อหลักการตามมาตรา 300 และเจ้าหนี้ไม่ได้ดำเนินการในสิ่งที่จะทำให้การยึดนั้นมีเหตุอันสมควร.
เครื่องมือค้นหาทรัพย์สินที่เจ้าหนี้ต้องใช้ก่อน
คำตอบของเจ้าหนี้คือที่ดินนี้เป็นทรัพย์สินเพียงอย่างเดียวที่ตนพบ ศาลฎีกาไม่รับฟัง: เจ้าหนี้ยอมรับว่าตนได้ค้นหาเฉพาะที่ ทะเบียนที่ดิน. ประมวลกฎหมายให้เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพกว่าหลายอย่างแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา และระยะเวลาบังคับคดี 10 ปียังเหลืออยู่อีกมาก.
- มาตรา 277: เจ้าหนี้อาจขอให้ศาลเรียกลูกหนี้ หรือบุคคลใดที่รู้เรื่องกิจการของลูกหนี้ มาให้ถ้อยคำเพื่อตรวจสอบกิจการ รายได้ และทรัพย์สินของลูกหนี้.
- มาตรา 282: เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจค้นสถานที่ที่ลูกหนี้ครอบครอง และเปิดภาชนะที่ปิดล็อกไว้เพื่อค้นหาทรัพย์สินของลูกหนี้ได้.
- มาตรา 283: เจ้าหนี้อาจยื่นขออนุญาตค้นหาทรัพย์สินของลูกหนี้ที่อยู่ในสถานที่ที่บุคคลภายนอกครอบครอง.
เมื่ออ่านประกอบกัน สาระก็คือคำกล่าวที่ว่า “ฉันไม่พบสิ่งใดเพิ่มเติม” เป็นข้ออ้างที่เจ้าหนี้ต้องพิสูจน์ให้ได้ การข้ามการสอบถามตามที่กฎหมายกำหนดแล้วมุ่งยึดทรัพย์สินที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดเป็นพฤติกรรมที่มาตรา 300 มุ่งป้องกัน.
ค่าธรรมเนียมการบังคับคดีใหม่ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 33
ส่วนที่สองของคำพิพากษาเป็นประเด็นเรื่องค่าใช้จ่ายที่ไม่โดดเด่นแต่มีประโยชน์ ศาลอุทธรณ์ได้สั่งให้เจ้าหนี้ชำระค่าธรรมเนียมแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีในอัตรา 2% ของมูลค่าทรัพย์สินที่ยึด เนื่องจากทรัพย์สินดังกล่าวถูกยึดไว้แต่ไม่เคยถูกขาย.
ขณะที่การอุทธรณ์ยังอยู่ระหว่างการพิจารณา พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2568 มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2025 มาตรา 3 ของพระราชบัญญัติดังกล่าวได้ยกเลิกตาราง 5 ค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีฉบับเดิมและใช้ตารางใหม่แทน และตารางใหม่ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับการยึดทรัพย์สินที่ไม่ใช่ตัวเงินซึ่งต่อมาไม่ได้มีการขายหรือจำหน่าย ศาลฎีกายกประเด็นนี้ขึ้นวินิจฉัยเองในฐานะปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนตาม มาตรา 142(5) แห่งประมวลกฎหมาย ประกอบมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 และเพิกถอนค่าธรรมเนียมดังกล่าว.
ผู้ที่มีกระบวนการบังคับคดีคาบเกี่ยวกับเดือนกันยายน 2025 ควรตรวจสอบตารางค่าธรรมเนียมที่ใช้จริงอีกครั้ง หน้าของเราเกี่ยวกับ ค่าธรรมเนียมศาลในคดีแพ่งในประเทศไทย ระบุค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องในขั้นตอนศาล.
สิ่งนี้หมายถึงอะไรสำหรับชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย
ผู้พำนักชาวต่างชาติต้องเผชิญกับการบังคับคดีได้ทั้งสองด้าน ผู้ให้เช่าที่ติดตามค่าเช่าค้างชำระ ผู้ซื้อที่ชนะคดีได้เงินมัดจำคืน หรือผู้รับเหมาที่ฟ้องเรื่องงานก่อสร้างที่ไม่แล้วเสร็จ ล้วนต้องบังคับคดี ในทางกลับกัน ชาวต่างชาติที่แพ้คดีแพ่งอาจพบว่าห้องชุดคอนโดมิเนียมหรือรถยนต์ของตนถูกยึด.
- หากคุณเป็นเจ้าหนี้: บันทึกการค้นหาทรัพย์สินไว้ก่อนสั่งให้มีการยึดทรัพย์ และให้มูลค่าของทรัพย์สินที่ยึดสอดคล้องกับจำนวนหนี้ การยึดทรัพย์ที่เกินขอบเขตอาจถูกเพิกถอนได้ และคุณจะเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์.
- หากคุณเป็นลูกหนี้: การยึดทรัพย์สามารถคัดค้านได้ รวบรวมรายงานการประเมินราคา ยอดหนี้จำนองคงค้าง และหลักฐานแสดงทรัพย์สินอื่นของคุณ แล้วยื่นคำร้องต่อศาลโดยเร็ว แทนที่จะรอจนถึงวันขายทอดตลาด.
- หากคำตัดสินเป็นของต่างประเทศ: คำพิพากษานั้นไม่สามารถบังคับคดีโดยตรงในประเทศไทยได้เลย ดู การบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศในประเทศไทย.
- หากลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว: การบังคับคดีอาจเป็นแนวทางที่ผิดโดยสิ้นเชิง ระยะเวลาที่กำหนดใน การยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายของไทย นั้นสั้นและไม่มีการผ่อนผัน.
ข้อความภาษาไทยฉบับเต็มของคำตัดสินนั้นมีอยู่ในฐานข้อมูลของชุมชนที่ deka.in.th.
คำถามที่พบบ่อย
ฉันมีเวลาบังคับคดีตามคำพิพากษาของไทยนานเท่าใด?
ภายใน 10 ปีนับจากวันที่คำพิพากษาหรือคำสั่งออกตามมาตรา 274 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลฎีกาจะถือว่าผู้ที่เป็นเจ้าหนี้ที่ดำเนินการยึดทรัพย์อย่างรุนแรงในช่วงเวลาดังกล่าวมีเวลาหาทางเลือกอื่นแล้ว.
ที่ดินที่จำนองไว้แล้วสามารถถูกยึดได้หรือไม่
ยึดได้ แต่ผู้รับจำนองจะได้รับชำระหนี้ก่อน ดังนั้นอาจไม่เหลือเงินสำหรับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเลย ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2081/2569 ยอดจำนอง 780,000 บาทสูงกว่าราคาประเมิน 600,000 บาท ซึ่งเป็นเหตุผลส่วนหนึ่งที่ทำให้การยึดทรัพย์นั้นไม่มีเหตุอันสมควร.
ฉันจะทำอะไรได้บ้างหากทรัพย์สินของฉันถูกยึดไปมากเกินไป
ยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อขอให้เพิกถอนหรือลดการยึดทรัพย์ตามมาตรา 300 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ศาลจะทำการไต่สวนและอาจเพิกถอนการยึดทรัพย์ทั้งหมดได้.
เจ้าหนี้ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมหรือไม่ หากทรัพย์สินที่ยึดไว้ไม่เคยถูกขาย
ไม่ต้องจ่าย ตามตาราง 5 ที่ใช้บังคับโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 10 กันยายน 2025 ส่วนตารางเดิมเคยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมดังกล่าว.
ชาวต่างชาติสามารถบังคับใช้คำพิพากษาในประเทศไทยได้หรือไม่
ใช่ ตามเงื่อนไขเดียวกับพลเมืองไทย โดยมีเงื่อนไขว่าคำพิพากษานั้นต้องเป็นคำพิพากษาของศาลไทย ส่วนคำพิพากษาของศาลต่างประเทศต้องนำมาฟ้องเป็นคดีใหม่ในประเทศไทย ไม่ใช่บังคับคดีโดยตรง.
ฉันจะค้นหาทรัพย์สินของลูกหนี้ได้อย่างไร
นอกเหนือจากทะเบียนที่ดินแล้ว มาตรา 277, 282 และ 283 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งยังอนุญาตให้มีการซักถามลูกหนี้ในศาล และการค้นสถานที่ที่ลูกหนี้ครอบครอง หรือที่บุคคลภายนอกซึ่งยึดถือทรัพย์สินของลูกหนี้ครอบครอง.
ThaiLawOnline สามารถช่วยเหลือคุณได้อย่างไร
เราได้ดำเนินการเรียกร้องทางแพ่งและการบังคับใช้กฎหมายเพื่อเรียกเงินจากลูกหนี้ต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006 โดยใช้ช่องทางทางไกลผ่านทางอีเมล โทรศัพท์ วิดีโอ ไลน์ และ WhatsApp การยื่นคำร้องเพื่อบังคับคดี การค้นหาทรัพย์สิน และการคัดค้านการยึดทรัพย์ที่เกินกว่าเหตุนั้นเป็นหน้าที่ของทนายความชาวไทยของเรา คือ คุณวิชุตาธม์ คอนทาห์.
- การปรึกษา: 2,000 บาทต่อชั่วโมง จ่ายล่วงหน้า. จองคิวปรึกษา.
- คำตัดสินจากต่างประเทศ: ดู การบังคับใช้คำพิพากษาและคำตัดสินของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศในประเทศไทย, และ วิธีจ้างทนายความชาวไทยจากต่างประเทศ.
- ศึกษาก่อน: มาตรา 301 และ มาตรา 302 ของ คำอธิบายเพิ่มเติมของพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาความแพ่ง, ของเรา กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอสังหาริมทรัพย์ คำตัดสินของศาลฎีกา, และรายการคำศัพท์ใน ค่าธรรมเนียมศาล.
บทความนี้เขียนและตรวจสอบโดย Sebastien H. Brousseau, LL.B., B.Sc., ซึ่งอาศัยอยู่ในประเทศไทยมาตั้งแต่ปี 2004 และเป็นผู้บริหาร ThaiLawOnline ตั้งแต่ปี 2006 หากคำพิพากษาที่คุณชนะคดีเรียกเก็บเงินได้ยาก หรือการยึดทรัพย์ที่มีต่อคุณดูไม่ได้สัดส่วน, ติดต่อ ThaiLawOnline และทีมงานที่ได้รับใบอนุญาตจากไทยของเราจะตรวจสอบเอกสารกับคุณ.
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายไทย และไม่ใช่คำแนะนำด้านกฎหมาย ผลลัพธ์ของการบังคับใช้กฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณีและศาลที่พิจารณาคดีนั้นๆ โปรดปรึกษาทนายความชาวไทยที่มีความรู้ความสามารถเกี่ยวกับสถานการณ์ของคุณ.
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.