ผู้ถือหุ้นไทยที่เป็นนอมินี: กฎหมาย ความเสี่ยง และทางเลือกที่ถูกกฎหมาย

รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.

ภูมิทัศน์ของการเป็นเจ้าของธุรกิจในประเทศไทยได้มีการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2026 กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า) ได้เปลี่ยนจากรูปแบบการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่ “ยึดรูปแบบ” (เอกสาร) ไปสู่ความเป็นจริงที่ “ยึดสาระสำคัญ” การมีชื่อคนไทยถือหุ้น 51% อยู่ในบัญชีรายชื่อ ผู้ถือหุ้น ไม่เพียงพออีกต่อไปแล้ว ขณะนี้รัฐบาลใช้ AI และการตรวจสอบทางการเงินภาคบังคับเพื่อให้แน่ใจว่าผู้ถือหุ้นเหล่านั้นเป็นผู้ถือหุ้นที่แท้จริง .

ทางเลือกที่ถูกต้องตามกฎหมายแทนโครงสร้างแบบ นอมินี มีอธิบายไว้ในคู่มือของเราเรื่อง การจัดตั้งธุรกิจในประเทศไทย.

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับผู้ถือหุ้นนอมินีในประเทศไทย

ผู้ถือหุ้นในนามในประเทศไทยมักถูกใช้เพื่อปกปิดการมีส่วนร่วมของชาวต่างชาติในตลาดท้องถิ่น โดยผู้ถือหุ้นในนามมักเป็นชาวไทยหรือบริษัทในประเทศ ผู้ถือหุ้นในนามมักจะเป็นบุคคลหรือบริษัทชาวไทย โดยจะถือหุ้นให้กับชาวต่างชาติ ผู้กระทำเช่นนี้มักทำเพื่อหลีกเลี่ยงกฎระเบียบเกี่ยวกับการถือหุ้นของชาวต่างชาติ ซึ่งหากทำเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายธุรกิจต่างประเทศ ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายทั้งสองฝ่าย.

ผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นบุคคลหรือนิติบุคคลที่ถือหุ้นในบริษัท พวกเขาทำเช่นนี้เพื่อผลประโยชน์ของบุคคลอื่น ซึ่งมักจะเป็นนักลงทุนต่างชาติ ผู้ถือหุ้นเหล่านี้ไม่ใช่ทางเลือกที่ถูกต้องตามกฎหมายสำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการตั้งบริษัทในประเทศไทย บริษัทจำกัด. กฎหมายเกี่ยวกับการถือหุ้นแทนแบบนอมินีนั้นซับซ้อน การเข้าใจผิดอาจนำไปสู่ปัญหาทางกฎหมายที่ร้ายแรงทั้งต่อนอมินีและชาวต่างชาติ.

โครงสร้างนอมินีของไทยถูกใช้เพื่อเชื่อมนักลงทุนต่างชาติเข้ากับข้อจำกัดที่กฎหมายไทยกำหนดเรื่องการถือกรรมสิทธิ์ของคนต่างด้าว โครงสร้างเหล่านี้ช่วยให้ชาวต่างชาติเข้าถึงธุรกิจไทยบางส่วนที่ปกติห้ามคนต่างด้าว แต่ทั้งหมดนี้ไม่ได้ทำให้นอมินีชอบด้วยกฎหมาย การถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจที่ถูกจำกัดได้ เป็นความผิดตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวในตัวเอง ทั้งสำหรับผู้ถือหุ้นชาวไทยและคนต่างด้าวที่ยินยอมให้กระทำเช่นนั้น.

โครงสร้างการถือหุ้นของบริษัท บริษัทไทย เป็นไปตามข้อกำหนดที่กำหนดไว้ใน พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว. พระราชบัญญัตินี้ไม่ได้กำหนดสัดส่วนการถือหุ้นของชาวไทย: มันถือบริษัทเป็นชาวต่างชาติเมื่อชาวต่างชาติถือหุ้นครึ่งหนึ่งหรือมากกว่านั้น (มาตรา 4) และจากนั้นก็จำกัดธุรกิจที่จดทะเบียน (มาตรา 8) กฎข้อนี้ทำให้ต้องใช้ผู้ถือหุ้นที่ได้รับการแต่งตั้งจากชาวไทยเป็นจำนวนมาก นี่เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องเข้าใจว่าสิทธิในการออกเสียงถูกกระจายอย่างไร กฎนี้เป็นเรื่องที่สำคัญโดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ทำธุรกิจในประเทศไทย การรู้ผลกระทบของการมีบริษัทที่ส่วนหนึ่งเป็นของชาวต่างชาติก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน.

ภาพรวมด้านกฎระเบียบในประเทศไทย

บริบทด้านกฎระเบียบที่ควบคุมธุรกิจที่จดทะเบียนในประเทศไทยนั้นซับซ้อนและมีการเปลี่ยนแปลงอยู่บ่อยครั้ง กฎหมายไทยกำหนดข้อกำหนดเฉพาะสำหรับผู้ถือหุ้นต่างชาติ โดยเฉพาะภายใต้พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว การเข้าใจกฎเหล่านี้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักลงทุนต่างชาติที่ต้องการเข้าสู่ตลาดไทย พวกเขาต้องจัดการกับความท้าทายของการจดทะเบียนธุรกิจและการปฏิบัติตามข้อกำหนด นอกจากนี้ กฎระเบียบเกี่ยวกับการถือหุ้นโดยผู้ถือหุ้นต่างชาติมีจุดมุ่งหมายเพื่อปกป้องเศรษฐกิจในท้องถิ่น.

กฎหมายหลักที่มีผลต่อธุรกิจนอมินีในประเทศไทย ได้แก่ พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว และบางส่วนของ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์. กฎหมายเหล่านี้กำหนดกฎเกณฑ์สำหรับนักลงทุนต่างชาติ และไม่อนุญาตให้มีการจัดการแบบนอมินีในรูปแบบใดๆ ทั้งสิ้น นักลงทุนต่างชาติต้องทราบกฎหมายเหล่านี้ เพื่อช่วยให้หลีกเลี่ยงการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย การไม่ปฏิบัติตามกฎหมายอาจนำไปสู่การดำเนินคดีทางกฎหมายกับชาวต่างชาติและผู้ถือหุ้นนอมินีชาวไทยในโครงสร้างนอมินีดังกล่าว.

แผนกพัฒนาธุรกิจ (DBD) มีความสำคัญในการจัดการการจดทะเบียนธุรกิจ นอกจากนี้ยังตรวจสอบให้แน่ใจว่าธุรกิจปฏิบัติตามกฎหมายไทย โดยติดตามกิจกรรมของผู้ถือหุ้นที่ได้รับการแต่งตั้งจากต่างประเทศ นอกจากนี้ยังบังคับใช้กฎเกณฑ์เกี่ยวกับการถือหุ้นของต่างชาติในประเทศไทย DBD ให้ความสำคัญมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลให้มีการดำเนินการกับธุรกิจที่ใช้โครงสร้างผู้ถือหุ้นที่ได้รับการแต่งตั้งอย่างเข้มงวด นักลงทุนต่างชาติจำเป็นต้องทำงานร่วมกับ DBD เพื่อช่วยให้พวกเขาสามารถปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ ได้ และด้วยวิธีนี้พวกเขาสามารถปกป้องการลงทุนของตนได้.

ผลกระทบของกฎระเบียบการถือหุ้นต่างชาติในประเทศไทยมีผลสำคัญต่อผู้ที่ต้องการลงทุนในประเทศ บริษัทที่มีเงินทุนจากต่างประเทศครึ่งหนึ่งหรือมากกว่านั้นไม่สามารถดำเนินธุรกิจที่จดทะเบียนได้โดยไม่มีใบอนุญาต ใบรับรอง หรือการส่งเสริมจาก BOI การนี้ทำให้ผู้ถือหุ้นที่ได้รับการแต่งตั้งจากต่างชาติจำนวนมากถูกใช้ประโยชน์ไป ในขณะที่การบังคับใช้กฎหมายเหล่านี้ที่เพิ่มขึ้นทำให้ผู้ลงทุนต่างชาติต้องคิดให้รอบคอบเกี่ยวกับโครงสร้างธุรกิจของตน ควรพิจารณาถึงความเสี่ยงของการใช้ผู้ถือหุ้นชาวไทยด้วย การไม่ปฏิบัติตามอาจทำให้เกิดความเสี่ยงไม่เพียงแต่ต่อการจดทะเบียนธุรกิจเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกลยุทธ์การลงทุนทั้งหมดด้วย.

เพื่อขจัดโครงสร้างนอมินี กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ได้ออกคำสั่งตรวจสอบสี่ฉบับซึ่งครอบคลุมการจดทะเบียนจัดตั้งและการจดทะเบียนแก้ไขเปลี่ยนแปลง โดยมีเพียงฉบับแรกที่ผูกกับการมีส่วนร่วมของคนต่างด้าว สามฉบับยังคงมีผลใช้บังคับโดยไม่เปลี่ยนแปลง ส่วนฉบับแรกได้ถูกยกเลิกและแทนที่ด้วยคำสั่งที่เข้มงวดกว่า:

• คำสั่งที่ 2/2568 ถูกยกเลิกและแทนที่ด้วยคำสั่งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2026: ผู้ถือหุ้นชาวไทยต้องแสดงรายการเดินบัญชีธนาคารส่วนตัวย้อนหลัง สามเดือน ก่อนการชำระค่าหุ้น เพื่อพิสูจน์ว่าใช้เงินที่ “พักอยู่ในบัญชีมานาน” จากบัญชีของตนเอง ข้อ 3 ของคำสั่งที่ 2/2569 คงข้อกำหนดนั้นไว้และไปไกลกว่านั้น โดยกำหนดให้ต้องแสดงรายการเดินบัญชีของบัญชีที่ ได้รับ การชำระเงิน และจดหมายอธิบายการลงทุนตามแบบฟอร์มที่แนบมานี้.
• คำสั่งที่ 3/2568: การคัดกรองอัตโนมัติเทียบกับบัญชีรายชื่อของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง. หรือ AMLO) บุคคลที่มีความเสี่ยงสูงต้องมาแสดงตนด้วยตนเองเพื่อยืนยันตัวตน.
• คำสั่งที่ 4/2568 (กฎแห่งห้า): ในกรณีที่นายทะเบียนพบว่ามี ห้าหรือมากกว่านั้น ห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทจดทะเบียนไว้ที่สถานที่เดียวกันแล้ว ผู้ยื่นคำขอต้องยื่นหนังสือให้ความยินยอมจากผู้มีสิทธิอนุญาตให้ใช้ที่ตั้งสำนักงานใหญ่ พร้อมทั้งสำเนาหลักฐานแสดงสิทธิในการใช้ดังกล่าว.
• คำสั่งเลขที่ 5/2568: การคัดกรองผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพื่อป้องกันการใช้ “ม้า” (money mule) ที่มีรายได้น้อยเป็นตัวแทนเชิด.

กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหน้านี้

English

Section 36 Foreign Business Act B.E. 2542

Full text

A person of Thai nationality or a juristic person that is not an alien under this Act who assists or supports, or joins in operating, a business of an alien that is a business specified in the Lists annexed to this Act, where that alien has not been permitted to operate that business, or who joins in operating a business of an alien while representing it as being their business alone, or who holds shares on behalf of an alien in a partnership, limited company or any juristic person so that the alien may operate a business by evading or violating the provisions of this Act, and likewise an alien who consents to a person of Thai nationality or a juristic person that is not an alien under this Act doing such an act, shall be liable to imprisonment not exceeding 3 years, or a fine from 100,000 baht to 1,000,000 baht, or both, and the court shall order the assistance or support to cease, or the joint operation of the business to cease, or the shareholding or partnership to cease, as the case may be. A person who fails to comply with the court's order shall be liable to a fine of 10,000 baht to 50,000 baht per day for as long as the violation continues.

ThaiLawOnline translation

Official text

Section 4 Foreign Business Act B.E. 2542

Full text

In this Act: "alien" means: (1) a natural person who does not have Thai nationality; (2) a juristic person not registered in Thailand; (3) a juristic person registered in Thailand and having the following characteristics: (a) a juristic person in which shares representing half or more of its capital are held by persons under (1) or (2), or a juristic person in which persons under (1) or (2) have invested a value of half or more of its total capital; (b) a limited partnership or registered ordinary partnership whose managing partner or manager is a person under (1); (4) a juristic person registered in Thailand in which shares representing half or more of its capital are held by persons under (1), (2) or (3), or in which persons under (1), (2) or (3) have invested a value of half or more of its total capital. For the purposes of this definition, shares of a limited company for which bearer share certificates are issued are deemed to be shares of an alien, unless otherwise prescribed in a Ministerial Regulation. "capital" means the registered capital of a limited company, the paid-up capital of a public limited company, or the money contributed as shares by partners or members to a partnership or juristic person; "minimum capital" means the capital of an alien where the alien is a juristic person registered in Thailand, and, where the alien is a juristic person not registered in Thailand or a natural person, the foreign currency the alien brings in for use on commencing business in Thailand; "business" means engaging in agriculture, industry, handicraft, commerce, services or other activities, for trade; "licence" means a licence to operate a business; "licensee" means an alien who has received a licence; "certificate" means a certificate to operate a business; "certificate holder" means an alien who has received a certificate; "Committee" means the Foreign Business Committee; "competent official" means a person appointed by the Minister to act under this Act; "Registrar" means a person appointed by the Minister as Registrar of Foreign Business Operations; "Director General" means the Director General of the Department of Business Development; "Minister" means the Minister in charge of this Act.

ThaiLawOnline translation

Official text

Section 37 Foreign Business Act B.E. 2542

Full text

An alien who carries on a business in violation of section 6, 7 or 8 shall be punished with imprisonment not exceeding 3 years, or a fine of 100,000 to 1,000,000 baht, or both, and the court shall order the cessation of the business, the dissolution of the undertaking, or the termination of the shareholding or partnership, as the case may be. A person who fails to comply with the court's order shall be punished with a fine of 10,000 to 50,000 baht per day for as long as the violation continues.

ThaiLawOnline translation

Official text

Section 86 Limitation of Aliens Right in Land

Full text

An alien may acquire land only by virtue of the provisions of a treaty which provides that ownership of immovable property may be held, and subject also to the provisions of this Code. Subject to section 84, such an alien may acquire land for residential, commercial, industrial, agricultural, cemetery, public charity or religious purposes only in accordance with the conditions and procedure prescribed by ministerial regulation, and permission must be obtained from the Minister.

Unofficial translation by the Office of the Council of State

Our annotated sectionOfficial text

Section 96 Limitation of Aliens Right in Land

Full text

When any person appears to have acquired any land as an owner on behalf of an alien or juristic person under Section 97 or Section 98, the Director- General shall have the power to dispose of such land and the provisions of Section 94 shall apply mutatis mutandis.

Unofficial translation by the Office of the Council of State

Our annotated sectionOfficial text

Section 94 Limitation of Aliens Right in Land

Full text

Land acquired by an alien unlawfully or without permission shall be disposed of by that alien within the period prescribed by the Director-General, which shall be not less than one hundred and eighty days and not more than one year. If the land is not disposed of within the prescribed period, the Director-General shall have power to dispose of the land, and the provisions on forced disposal of land in Chapter 3 shall apply mutatis mutandis.

Unofficial translation by the Office of the Council of State

Our annotated sectionOfficial text

Section 113 Penalties

Full text

Any person who acquires land as an agent of an alien or of a juristic person under section 97 or section 98 shall be liable to a fine not exceeding twenty thousand baht or to imprisonment for a term not exceeding two years, or to both.

Unofficial translation by the Office of the Council of State

Our annotated sectionOfficial text

Section 150

Any agreement, gift or other juristic act whose object is expressly prohibited by law, impossible, or against public order or good morals has no legal effect from the start.

Full text

An act the object of which is expressly prohibited by law, or is impossible, or is contrary to public order or good morals, is void.

ThaiLawOnline translation

Our annotated sectionOfficial text

ไทย

มาตรา 36 พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

ข้อความเต็ม

ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุนหรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว อันเป็นธุรกิจที่กำหนดไว้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้ โดยคนต่างด้าวนั้นมิได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจดังกล่าว หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวโดยแสดงออกว่าเป็นธุรกิจของตนแต่ผู้เดียวหรือถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทจำกัด หรือนิติบุคคลใด ๆ เพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งคนต่างด้าวซึ่งยินยอมให้ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัตินี้กระทำการดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งให้เลิกการให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุน หรือสั่งให้เลิกการร่วมประกอบธุรกิจ หรือสั่งให้เลิกการถือหุ้น หรือการเป็นหุ้นส่วนนั้นเสีย แล้วแต่กรณี หากฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละหนึ่งหมื่นบาทถึงห้าหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

ข้อความทางการ

มาตรา 4 พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

ข้อความเต็ม

ในพระราชบัญญัตินี้ “คนต่างด้าว” หมายความว่า (๑) บุคคลธรรมดาซึ่งไม่มีสัญชาติไทย (๒) นิติบุคคลซึ่งไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทย (๓) นิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนในประเทศไทย และมีลักษณะดังต่อไปนี้ (ก) นิติบุคคลซึ่งมีหุ้นอันเป็นทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งของนิติบุคคลนั้นถือโดยบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) หรือนิติบุคคลซึ่งมีบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ลงทุนมีมูลค่าตั้งแต่กึ่งหนึ่งของทุนทั้งหมดในนิติบุคคลนั้น (ข) ห้างหุ้นส่วนจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนสามัญที่จดทะเบียน ซึ่งหุ้นส่วนผู้จัดการหรือผู้จัดการเป็นบุคคลตาม (๑) (๔) นิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนในประเทศไทย ซึ่งมีหุ้นอันเป็นทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งของนิติบุคคลนั้นถือโดยบุคคลตาม (๑) (๒) หรือ (๓) หรือนิติบุคคลซึ่งมีบุคคลตาม (๑) (๒) หรือ (๓) ลงทุน มีมูลค่าตั้งแต่กึ่งหนึ่งของทุนทั้งหมดในนิติบุคคลนั้น เพื่อประโยชน์แห่งคำนิยามนี้ให้ถือว่าหุ้นของบริษัทจำกัดที่มีใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือเป็นหุ้นของคนต่างด้าว เว้นแต่จะได้มีกฎกระทรวงกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น “ทุน” หมายความว่า ทุนจดทะเบียนของบริษัทจำกัด หรือทุนชำระแล้วของบริษัทมหาชนจำกัด หรือเงินที่ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือสมาชิกนำมาลงหุ้นในห้างหุ้นส่วนหรือนิติบุคคลนั้น “ทุนขั้นต่ำ” หมายความว่า ทุนของคนต่างด้าวในกรณีที่คนต่างด้าวเป็นนิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนในประเทศไทย และในกรณีที่คนต่างด้าวเป็นนิติบุคคลซึ่งไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทยหรือเป็นบุคคลธรรมดาให้หมายถึงเงินตราต่างประเทศที่คนต่างด้าวนำมาใช้เมื่อเริ่มต้นประกอบธุรกิจในประเทศไทย “ธุรกิจ” หมายความว่า การประกอบกิจการในทางเกษตรกรรม อุตสาหกรรม หัตถกรรม พาณิชยกรรม การบริการ หรือกิจการอย่างอื่น อันเป็นการค้า “ใบอนุญาต” หมายความว่า ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ “ผู้รับใบอนุญาต” หมายความว่า คนต่างด้าวที่ได้รับใบอนุญาต “หนังสือรับรอง” หมายความว่า หนังสือรับรองการประกอบธุรกิจ “ผู้รับหนังสือรับรอง” หมายความว่า คนต่างด้าวที่ได้รับหนังสือรับรอง “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ “นายทะเบียน” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้เป็นนายทะเบียนการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า* “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

ข้อความทางการ

มาตรา 37 พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

ข้อความเต็ม

คนต่างด้าวผู้ใดประกอบธุรกิจโดยฝ่าฝืนมาตรา ๖ มาตรา ๗ หรือมาตรา ๘ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเลิกการประกอบธุรกิจ หรือเลิกกิจการ หรือสั่งเลิกการเป็นผู้ถือหุ้น หรือเป็นหุ้นส่วน แล้วแต่กรณี หากฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละหนึ่งหมื่นบาทถึงห้าหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

ข้อความทางการ

มาตรา 86

ข้อความเต็ม

คนต่างด้าวจะได้มาซึ่งที่ดินก็โดยอาศัยบทสนธิสัญญาซึ่งบัญญัติให้มีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ได้ และอยู่ในบังคับบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ด้วย ภายใต้บังคับมาตรา ๘๔ คนต่างด้าวดังกล่าวจะได้มาซึ่งที่ดินเพื่อใช้เป็นที่อยู่อาศัย ประกอบกิจการในทางพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม เกษตรกรรม การสุสาน การกุศลสาธารณะ หรือการศาสนา ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขและวิธีการซึ่งกำหนดโดยกฎกระทรวง และต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตราพร้อมหมายเหตุของเราข้อความทางการ

มาตรา 96

ข้อความเต็ม

เมื่อปรากฏว่าผู้ใดได้มาซึ่งที่ดินแห่งใดในฐานะเป็นเจ้าของแทนคนต่างด้าว หรือนิติบุคคลตามความในมาตรา ๙๗ หรือมาตรา ๙๘ ให้อธิบดีมีอำนาจทำการจำหน่ายที่ดินนั้น และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๙๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตราพร้อมหมายเหตุของเราข้อความทางการ

มาตรา 94

ข้อความเต็ม

บรรดาที่ดินที่คนต่างด้าวได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือไม่ได้รับอนุญาต ให้คนต่างด้าวนั้นจัดการจำหน่ายภายในเวลาที่อธิบดีกำหนดให้ ซึ่งไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบวัน แต่ไม่เกินหนึ่งปี ถ้าไม่จำหน่ายที่ดินภายในเวลาที่กำหนด ให้อธิบดีมีอำนาจจำหน่ายที่ดินนั้น และให้นำบทบัญญัติเรื่องการบังคับจำหน่ายที่ดินตามความในหมวด ๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตราพร้อมหมายเหตุของเราข้อความทางการ

มาตรา 113

ข้อความเต็ม

ผู้ใดได้มาซึ่งที่ดินในฐานะเป็นตัวแทนของคนต่างด้าว หรือนิติบุคคลตามความในมาตรา ๙๗ หรือมาตรา ๙๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินสองปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตราพร้อมหมายเหตุของเราข้อความทางการ

มาตรา 150

ข้อความเต็ม

การใดมีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย เป็นการพ้นวิสัย หรือเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การนั้นเป็นโมฆะ

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตราพร้อมหมายเหตุของเราข้อความทางการ

Français

Article 36 Foreign Business Act B.E. 2542

Le Thaïlandais ou la personne morale non étrangère, prête-nom ou aidant un étranger non autorisé pour une activité des listes, et l'étranger consentant, encourent jusqu'à 3 ans de prison et/ou 100 000 à 1 000 000 bahts. Cessation ordonnée, sous peine de 10 000 à 50 000 bahts par jour.

résumé non officiel

Texte officiel

Article 4 Foreign Business Act B.E. 2542

Est étrangère la personne physique sans nationalité thaïlandaise, la personne morale non enregistrée en Thaïlande, ou celle enregistrée dont des étrangers détiennent au moins la moitié du capital ou, pour une société de personnes, dont le gérant est une personne physique étrangère. L'article définit notamment capital et activité commerciale.

résumé non officiel

Texte officiel

Article 37 Foreign Business Act B.E. 2542

Un étranger exerçant en violation des articles 6, 7 ou 8 encourt jusqu'à 3 ans de prison, ou 100 000 à 1 000 000 de bahts d'amende, ou les deux; le tribunal ordonne la cessation ou la fin de la participation. Inexécution: 10 000 à 50 000 bahts par jour.

résumé non officiel

Texte officiel

Article 86

Un étranger ne peut acquérir un terrain qu'en vertu des dispositions d'un traité qui permet d'avoir la propriété d'un bien immobilier, et sous réserve également des dispositions du présent Code. Sous réserve de l'article 84, cet étranger ne peut acquérir un terrain à usage d'habitation, d'activité commerciale, industrielle ou agricole, de cimetière, de bienfaisance publique ou de culte que conformément aux conditions et à la procédure fixées par règlement ministériel, et il doit obtenir l'autorisation du Ministre.

résumé non officiel

Notre article annotéTexte officiel

Article 96

Lorsqu'une personne acquiert un terrain en qualité de propriétaire pour le compte d'un étranger ou d'une personne morale visée à l'article 97 ou 98, le directeur général a le pouvoir de l'aliéner, l'article 94 s'appliquant par analogie.

résumé non officiel

Notre article annotéTexte officiel

Article 94

Tout terrain acquis par un étranger de manière illicite ou sans autorisation doit être aliéné par cet étranger dans le délai fixé par le Directeur général, qui ne peut être inférieur à cent quatre-vingts jours ni supérieur à un an. Si le terrain n'est pas aliéné dans le délai fixé, le Directeur général a le pouvoir d'aliéner ce terrain, et les dispositions relatives à l'aliénation forcée de terrains prévues au chapitre 3 s'appliquent mutatis mutandis.

résumé non officiel

Notre article annotéTexte officiel

Article 113

Quiconque acquiert un terrain en qualité de mandataire d'un étranger ou d'une personne morale visée à l'article 97 ou à l'article 98 est passible d'une amende n'excédant pas vingt mille bahts ou d'un emprisonnement n'excédant pas deux ans, ou de ces deux peines.

résumé non officiel

Notre article annotéTexte officiel

Article 150

Est nul l'acte dont l'objet est expressément prohibé par la loi, est impossible, ou est contraire à l'ordre public ou aux bonnes mœurs.

résumé non officiel

Notre article annotéTexte officiel

คำพิพากษาศาลฎีกา

• 2690/2538 (1995): ที่ดินที่คนไทยถือแทนคนต่างด้าว ไม่เสียเปล่าทั้งหมด แต่ผู้รับโอนโดยสุจริตย่อมได้รับความคุ้มครอง
• 5457/2560 (2017): สัญญากู้อำพรางการซื้อกิจการโดยให้คนไทยถือหุ้นแทน เป็นโมฆะ และเรียกเงินคืนไม่ได้
• 2252/2560 (2017): บริษัทต่างด้าวที่ประกอบธุรกิจต้องห้ามไม่เป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย จึงไม่มีอำนาจฟ้อง

แหล่งที่มา

• Foreign Business Act B.E. 2542, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
• ประมวลกฎหมายที่ดิน, Office of the Council of State, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, Office of the Council of State, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
• deka.supremecourt.or.th, Supreme Court of Thailand decisions database (copy held in our library), เรียกดูเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2569

ทำความเข้าใจเกี่ยวกับการปราบปรามโครงสร้างนอมินี

การปราบปรามโครงสร้างนอมินีที่เพิ่งเกิดขึ้นในประเทศไทยแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของรัฐบาลในการบังคับใช้กฎหมาย กฎหมายเหล่านี้ปกป้องธุรกิจท้องถิ่นและรับรองว่ากฎเกณฑ์การถือหุ้นของชาวต่างชาติได้รับการปฏิบัติตาม การเพิ่มความสนใจนี้เกิดจากความปรารถนาที่จะรักษาความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจและสนับสนุนการแข่งขันที่ยุติธรรมในตลาดไทย นักลงทุนต่างชาติต้องเข้าใจผลกระทบของการปราบปรามนี้ เนื่องจากอาจส่งผลกระทบอย่างมากต่อความสามารถในการดำเนินธุรกิจในประเทศ.

การปราบปรามในปัจจุบันมีสาเหตุมาจาก... ระบบวิเคราะห์ข้อมูลธุรกิจอัจฉริยะ (IBAS), แพลตฟอร์มที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่ DBD ใช้มาตั้งแต่ปลายปี 2025 IBAS จะทำการเปรียบเทียบข้อมูลในทะเบียนบริษัทกับกรมสรรพากรและกรมที่ดินโดยอัตโนมัติ เพื่อตรวจจับกรณีที่ “ไม่น่าจะเป็นไปได้ทางด้านการเงิน” ตัวอย่างเช่น หากชาวไทยที่มีรายได้น้อยรายหนึ่งมีชื่อเป็นผู้ถือหุ้นส่วนใหญ่ในบริษัทที่ถือครองอสังหาริมทรัพย์มูลค่าหลายล้านบาท ระบบจะทำการตรวจสอบทันที.

ผลลัพธ์ในตอนนี้วัดกันด้วยที่ดิน ไม่ใช่ด้วยข่าวประชาสัมพันธ์ ที่เกาะพะงัน กระทรวงมหาดไทยได้ระบุนิติบุคคล 112 รายที่มีสัดส่วนการถือหุ้นของชาวต่างชาติเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด ซึ่งถือครองที่ดินรวม 124 แปลง (ประมาณ 86 ไร่ 3 งาน 42.4 ตารางวา) ในจำนวนนี้ 104 รายเป็นรายที่ตรวจพบใหม่ 8 รายมีคำพิพากษาของศาลแล้ว และผู้ว่าราชการจังหวัดสุราษฎร์ธานีได้สั่งให้นิติบุคคล 8 รายจำหน่ายที่ดิน 9 แปลง ตัวเลขเหล่านี้ประกาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2026 และได้รับการยืนยันซ้ำโดย โฆษกรัฐบาลเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2026, ซึ่งเสริมว่าจำนวนการจดทะเบียนบริษัทในหมวดความเสี่ยงจากผู้มีอำนาจลงนามของ DBD ลดลงจาก 894 ในเดือนสิงหาคม 2025 เป็น 163 ในเดือนสิงหาคม 2026 คำสั่งการขายดังกล่าวคือ ประมวลกฎหมายที่ดิน ผลที่ตามมาสำหรับที่ดินที่ถือครองผ่านบริษัทในเครือในประเทศไทย: บริษัทต้องขายภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือกรมที่ดินจะขายแทน การปราบปรามนอมินีปี 2026 ของเราติดตามลำดับเหตุการณ์ของการบังคับใช้กฎหมาย.

กรณีศึกษาหลายกรณีแสดงให้เห็นถึงการดำเนินคดีทางกฎหมายกับธุรกิจที่พบว่าละเมิดกฎระเบียบเกี่ยวกับการใช้นอมินีผู้ถือหุ้น บริษัทต่างชาติที่ใช้นอมินีผู้ถือหุ้นชาวไทยเพื่อผลประโยชน์ที่ไม่เป็นธรรมต้องเผชิญกับบทลงโทษ ซึ่งรวมถึงค่าปรับและการยุบเลิกบริษัท กรณีเหล่านี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามกฎหมายไทยอย่างเคร่งครัดและเข้าใจถึงความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการใช้นอมินีผู้ถือหุ้น นักลงทุนต่างชาติจำเป็นต้องรู้ว่าการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายเหล่านี้อาจนำไปสู่ปัญหาที่ร้ายแรง ซึ่งรวมถึงการถูกเพิกถอนใบอนุญาตประกอบธุรกิจและการเผชิญกับปัญหาทางกฎหมาย

การปราบปรามโครงสร้างนอมินีที่ไม่ถูกต้องส่งผลกระทบอย่างมากต่อทั้งนักลงทุนต่างชาติและภาคธุรกิจไทยโดยรวม สำหรับนักลงทุนต่างชาติ จำเป็นต้องมีการประเมินกลยุทธ์ทางธุรกิจและมาตรการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่มีอยู่ใหม่ให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบที่เข้มงวดขึ้น สำหรับธุรกิจไทย การเปลี่ยนแปลงนี้จะช่วยเพิ่มการแข่งขันโดยลดผลประโยชน์จากโครงสร้างนอมินีที่ไม่ถูกต้อง การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่ชัดเจนและเป็นธรรมมากขึ้นในประเทศไทย ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

แนวปฏิบัติที่ดีที่สุดสำหรับการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

การจัดตั้งโครงสร้างการถือหุ้นที่ถูกต้องตามกฎหมายเป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักลงทุนต่างชาติที่ต้องการดำเนินธุรกิจในประเทศไทยที่มีความซับซ้อน โครงสร้างการถือหุ้นที่ดีนั้นเป็นไปตามกฎหมายไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการแต่งตั้งนอมินี การว่าจ้างที่ปรึกษาด้านกฎหมายที่มีคุณสมบัติเหมาะสมจะช่วยให้คุณเข้าใจกฎระเบียบเกี่ยวกับการถือหุ้นส่วนใหญ่โดยคนไทย พวกเขาสามารถให้คำแนะนำในการจัดตั้งบริษัทจำกัดในประเทศไทยที่ตรงตามข้อกำหนดทางกฎหมายทั้งหมดได้

ไม่มีวิธีการใดที่ชอบด้วยกฎหมายในการดำเนินการแบบนอมินี และข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรระหว่างชาวต่างชาติกับนอมินีชาวไทยไม่ได้คุ้มครองใครเลย: ข้อตกลงนั้นเป็นหลักฐานของความผิดตามมาตรา 36 และการจัดการที่บันทึกไว้ในข้อตกลงดังกล่าวเป็นโมฆะตาม มาตรา 150 ตามกฎหมายแล้ว ทางเลือกที่ถูกต้องคือผู้ถือหุ้นชาวไทยที่ลงทุนด้วยเงินของตนเอง และ ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว, หนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวภายใต้สนธิสัญญา, โครงการส่งเสริมการลงทุนของ BOI หรือโครงสร้างที่อยู่นอกรายการห้ามเข้า.

การใช้ประโยชน์จากผู้ถือหุ้นชาวไทยอย่างมีประสิทธิภาพเกี่ยวข้องกับการเข้าใจบทบาทของพวกเขาในโครงสร้างการถือหุ้นของบริษัทไทย นักลงทุนต่างชาติควรทำงานร่วมกับคนไทย พวกเขาควรปฏิบัติตามกฎเกณฑ์และมีความรู้ความเข้าใจในตลาดท้องถิ่นเป็นอย่างดี การร่วมมือนี้สามารถเสริมสร้างศักยภาพในการดำเนินงานของธุรกิจต่างชาติ พร้อมทั้งยังช่วยให้สอดคล้องกับกฎระเบียบการถือหุ้นของคนต่างด้าวได้อีกด้วย การสร้างความร่วมมือที่แท้จริงกับผู้ถือหุ้นชาวไทยสามารถเสริมสร้างความสัมพันธ์ทางธุรกิจได้ ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการประสบความสำเร็จในระยะยาวในตลาดไทยที่มีการแข่งขันสูง.

แนวโน้มล่าสุดในนโยบายเกี่ยวกับนอมินี (การถือหุ้นแทน) ของไทยสะท้อนถึงการเข้มงวดของกฎระเบียบเพื่อเพิ่มการปฏิบัติตามกฎระเบียบและปกป้องธุรกิจในท้องถิ่น การดำเนินการของรัฐบาลต่อโครงสร้างนอมินีที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนไปสู่การบังคับใช้กฎหมายของพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวอย่างเข้มงวดมากขึ้น นักลงทุนต่างชาติจำเป็นต้องติดตามข่าวสารเกี่ยวกับนโยบายที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ซึ่งจะช่วยให้พวกเขาจัดการกับความซับซ้อนของการถือหุ้นได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมายได้อีกด้วย การรับรู้ข้อมูลอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้การดำเนินธุรกิจของพวกเขาเป็นไปตามกฎหมายและประสบความสำเร็จในประเทศไทย.

นักลงทุนต่างชาติที่ต้องการเข้ามาลงทุนในตลาดไทยควรทำความเข้าใจกฎหมายเกี่ยวกับการถือหุ้นในนามนอมินี การขอความช่วยเหลือจากทนายความที่มีความรู้ด้านกฎหมายไทยจะเป็นประโยชน์อย่างมาก พวกเขาสามารถช่วยคุณในการจดทะเบียนธุรกิจและการปฏิบัติตามกฎระเบียบต่างๆ นอกจากนี้ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ถือหุ้นชาวไทยจะช่วยให้ได้รับข้อมูลเชิงลึกที่มีค่าและเพิ่มโอกาสความสำเร็จโดยรวมของการดำเนินธุรกิจต่างชาติในประเทศไทย

การดำเนินงานในตลาดไทยจำเป็นต้องใช้กลยุทธ์ที่เน้นการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับท้องถิ่นเกี่ยวกับการถือหุ้นในนาม นักลงทุนต่างชาติควรตื่นตัวและมีความยืดหยุ่น พวกเขาต้องปรับตัวให้เข้ากับกฎและข้อบังคับในประเทศไทย เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินธุรกิจเป็นไปตามมาตรฐานทางกฎหมายของไทย นักลงทุนต่างชาติสามารถลดความเสี่ยงและค้นหาโอกาสในการเติบโตในประเทศไทยได้ โดยการทำความเข้าใจโครงสร้างการถือหุ้นที่ถูกต้องและทำงานร่วมกับคนไทยอย่างมีประสิทธิภาพ

การปรับปรุง (มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2026): ​ คำสั่งนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลาง ที่ 2/2569 ใช้บังคับอยู่ในขณะนี้ ข้อ 1 ของคำสั่งดังกล่าวได้ยกเลิกอย่างชัดแจ้งทั้ง คำสั่งที่ 1/2569 และ คำสั่งที่ 2/2568 มีผลตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2569. ตามข้อ 4 บริษัทที่ผู้มีอำนาจลงนามซึ่งเป็น กรรมการ เป็นคนไทยทั้งหมด และต่อมาจดทะเบียนให้ชาวต่างชาติเป็นกรรมการผู้มีอำนาจลงนามหรือร่วมลงนาม ต้องยื่น จดหมายยืนยันการลงทุน ในแบบที่แนบท้ายคำสั่ง ซึ่งเป็นการปิดช่องโหว่เดิมที่บริษัทจดทะเบียนจัดตั้งเป็นบริษัทไทย 100% แล้วจึงแก้ไขเปลี่ยนแปลงในภายหลังเพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบ.

มันจะมีผลบังคับใช้กับการจดทะเบียนใหม่และกับการยื่นคำขอแก้ไขเพิ่มเติมในสองสถานการณ์ คือ เมื่อผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วนชาวต่างชาติถือครอง น้อยกว่า 50% ของ ทุนจดทะเบียน, และกรณีที่ ไม่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติเลย แต่กรรมการชาวต่างชาติมีอำนาจลงนามแต่เพียงผู้เดียวหรือร่วมกัน เงื่อนไขข้อที่สองนั้นครอบคลุมถึงบริษัทที่เจ้าของคิดว่าอยู่นอกเหนือกฎระเบียบเหล่านี้โดยสิ้นเชิง.

เมื่อจดทะเบียนจัดตั้ง (ข้อ 3) ต้องใช้เอกสารสามรายการ:

• สำหรับผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วนชาวไทยแต่ละราย รายการเดินบัญชีธนาคารที่ครอบคลุมช่วง สามเดือนก่อนการชำระเงิน, แสดงการถอนเงินที่ตรงกับการสมทบ.
• รายการเดินบัญชีของ บัญชีรับเงินของหุ้นส่วนผู้จัดการหรือกรรมการ, ซึ่งแสดงเงินที่โอนเข้ามาจากผู้ถือหุ้นทุกราย นี่คือสิ่งที่ปิดช่องโหว่เรื่องการวนใช้เงินทุนซ้ำ.
• ที่กำหนด หนังสือชี้แจงการลงทุน, ติดตามการไหลเวียนของเงินทุน.

ในกรณีจดทะเบียนแก้ไขเพื่อรับหุ้นส่วนที่เป็นคนต่างด้าวหรือกรรมการผู้มีอำนาจที่เป็นคนต่างด้าวเข้ามา (ข้อ 4) เอกสารที่ต้องยื่นเป็นเอกสารอีกฉบับหนึ่ง คือหนังสือยืนยันการลงทุน เฉพาะกรณีที่การแก้ไขดังกล่าวเกิดขึ้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันจดทะเบียนจัดตั้ง (ข้อ 5) เท่านั้น จึงต้องยื่นรายการเดินบัญชีธนาคารเพิ่มเติม ซึ่งแสดงว่านิติบุคคลได้รับชำระทุนที่จองซื้อครบถ้วนแล้ว.

คำสั่งที่ 2/2569 กำหนดเอกสารและหลักฐานการชำระเงิน แต่ไม่ได้บัญญัติว่าความไม่ตรงกันทุกกรณีต้องถูกปฏิเสธทันทีโดยไม่มีโอกาสแก้ไขคำขอ ควรตรวจเทียบเอกสารก่อนยื่นและตอบข้อซักถามของนายทะเบียน อ่านคำสั่งและแบบที่กำหนด.

คำตัดสินของศาลฎีกาเกี่ยวกับผู้ถือหุ้นนอมินีและการถือครองที่ดินโดยชาวต่างชาติในประเทศไทย

ที่ ThaiLawOnline เรามักจะให้คำแนะนำแก่ลูกค้าเกี่ยวกับความเสี่ยงทางกฎหมายของการใช้ผู้ถือหุ้นชื่อแทนในประเทศไทย กฎหมายในเรื่องนี้มีความชัดเจน แม้ว่าคดีที่รายงานจะน้อยกว่าที่หลายเว็บไซต์ระบุไว้ก็ตาม: รูปแบบโครงสร้างที่ออกแบบมาเพื่อปกปิดการเป็นเจ้าของที่ดินของชาวต่างชาติผ่าน “นอมินี” ของไทยนั้นขัดต่อประมวลกฎหมายที่ดิน ข้อตกลงที่อยู่เบื้องหลังเป็นโมฆะ และทั้งสองฝ่ายก็กระทำความผิดด้วย คำตัดสินของศาลฎีกาที่กล่าวถึงในหน้านี้ยังแสดงให้เห็นว่าผลที่ตามมานั้นไม่เสมอไปกับสิ่งที่ผู้คนคาดหวัง.

Under Thai law, foreigners are generally prohibited from owning land (Land Code Section 86). Some people try to get around this by setting up a Thai company. They make it look like it is mostly Thai-owned. Thai nationals hold 51% or more of the shares. If the Thai shareholders are acting as nominees, they hold shares for a foreigner. This foreigner provides the funds and controls the company. In this case, the true ownership belongs to the foreigner. This violates the law.

ศาลให้ความสำคัญกับเนื้อหามากกว่ารูปแบบ

ศาลฎีกาของไทยพิจารณาข้ามเอกสารไปดูถึงสิ่งที่ข้อตกลงนั้นทำจริงๆ ในกรณีที่เงินและการควบคุมมาจากชาวต่างชาติ ชื่อของคนไทยในทะเบียนผู้ถือหุ้นหรือในโฉนดที่ดินไม่ได้เปลี่ยนผลการวิเคราะห์นั้น การระบุบทบัญญัติเหล่านี้แยกออกจากกันนั้นคุ้มค่า เนื่องจากบทบัญญัติเหล่านั้นทำหน้าที่ต่างกัน:

• ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 86 เป็นข้อห้าม โดยนอกเหนือจากเส้นทางลงทุนตามมาตรา 96 บีแล้ว ชาวต่างชาติสามารถเข้าถือครองที่ดินได้เฉพาะภายใต้สนธิสัญญาที่อนุญาตให้ทำได้ และตามมาตรา 84 เท่านั้นเพื่อการอยู่อาศัยหรือเพื่อวัตถุประสงค์ทางพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม เกษตรกรรม การบำเพ็ญกุศล หรือศาสนา โดยต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง และได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี.
• ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 96 คือบทบัญญัติว่าด้วยนอมินีเชิด และมีความเฉพาะเจาะจง คือ กรณีที่บุคคลได้มาซึ่งที่ดิน ในฐานะเป็นเจ้าของแทนคนต่างด้าว, หรือแทนนิติบุคคลที่ถือเป็นคนต่างด้าวตามมาตรา 97 หรือ 98 อธิบดีกรมที่ดินมีอำนาจจำหน่ายที่ดินนั้น.
• ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 94 กำหนดกรอบเวลาที่มาตรา 96 นำมาใช้ ที่ดินที่ได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือโดยไม่ได้รับอนุญาตต้องจำหน่ายภายในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนด, ไม่น้อยกว่า 180 วันและไม่เกินหนึ่งปี, และหากไม่เป็นเช่นนั้น อธิบดีอาจจำหน่ายได้.
• มาตรา 150 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ทำให้การนิติกรรมใดๆ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย หรือเป็นการพ้นวิสัย หรือเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนตกเป็นโมฆะ นั่นคือสิ่งที่ทำให้สัญญาเบื้องหลังโครงสร้างนั้นไร้ค่า ไม่ใช่แค่เพียงบังคับตามกฎหมายไม่ได้เท่านั้น.

ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2690/2538 คนต่างด้าวรายหนึ่งให้คนไทยถือโฉนดที่ดินแทนตน และศาลวินิจฉัยว่าข้อตกลงดังกล่าวเป็นโมฆะตามมาตรา 86 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ส่วนที่สำคัญคือสิ่งที่ศาลได้ทำ ไม่ ถือไว้ มาตรา 94 กำหนดให้ชาวต่างชาติที่ได้มาซึ่งที่ดินโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายต้องจำหน่ายที่ดินดังกล่าวภายในระยะเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด ซึ่งต้องไม่น้อยกว่า 180 วันและไม่เกินหนึ่งปี มิฉะนั้นอธิบดีอาจขายที่ดินนั้นได้ เนื่องจากมีกลไกดังกล่าว ศาลจึงระบุอย่างชัดเจนว่าการได้มา ไม่ได้เป็นโมฆะเสียทีเดียวและยังมีผลทางกฎหมายอยู่. The foreigner did lose the land, but for a narrower reason than any general rule about foreigners: a third party had taken a registered transfer in good faith and for value, and under section 806 of the Civil and Commercial Code a principal who lets his agent appear to the world as the owner cannot defeat the rights such a person acquired before learning of the agency.

การบังคับใช้กฎหมายในศาลชั้นต้นก็ดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน โดยมีการรายงานการดำเนินคดีในจังหวัดภูเก็ตในปี 2567 ซึ่งเจ้าของชาวต่างชาติและนอมินีชาวไทยของตนถูกปรับและได้รับโทษจำคุกรอการลงอาญาในความผิดฐานถือครองที่ดินแทนคนต่างชาติ ให้อ่านรายงานเหล่านี้เป็นหลักฐานของการบังคับใช้กฎหมาย มิใช่ในฐานะบรรทัดฐานทางกฎหมาย เนื่องจากคำพิพากษาของศาลจังหวัดและศาลอาญาไม่ได้ตีพิมพ์ในชุดคำพิพากษาที่อ้างอิงได้ ดังนั้น หมายเลขคดีแดงที่เผยแพร่ออนไลน์จึงไม่สามารถตรวจสอบเทียบเคียงกับสิ่งใดได้ และเนื้อหาใดๆ ในหน้านี้ก็ไม่ได้มีพื้นฐานอยู่บนหมายเลขคดีดังกล่าว.

สิ่งที่อ้างอิงได้คือบทลงโทษ. มาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 บทบัญญัตินี้มีผลครอบคลุมถึงบุคคลสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่ไม่ใช่คนต่างด้าวซึ่งถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวสามารถประกอบธุรกิจที่พระราชบัญญัติฉบับนี้จำกัดไว้ได้ และรวมถึงตัวคนต่างด้าวผู้ให้ความยินยอมด้วย โดยมีโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากนี้ ศาลจะต้องสั่งให้การถือหุ้น การเป็นห้างหุ้นส่วน หรือการให้ความช่วยเหลือดังกล่าวสิ้นสุดลง และหากฝ่าฝืนคำสั่งดังกล่าว จะต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ 10,000 ถึง 50,000 บาทต่อวันตลอดระยะเวลาที่มีการฝ่าฝืน.

ผลทางกฎหมายของการใช้นอมินีในประเทศไทย

1. ข้อตกลงที่เป็นโมฆะ: ข้อตกลงที่อยู่เบื้องหลังการจัดการแบบนอมินีเป็นโมฆะตามมาตรา 150 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แต่การได้มาซึ่งที่ดินนั้นเองไม่จำเป็นต้องเป็นโมฆะ: ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2690/2538 ศาลวินิจฉัยว่าการได้มาซึ่งที่ดินยังคงมีผลตามกฎหมาย เนื่องจากขั้นตอนการจำหน่ายที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินเป็นกลไกที่ใช้จัดการกับกรณีนี้แทน.
2. การบังคับจำหน่ายกรมที่ดินอาจบังคับขายที่ดินที่ถือครองผ่านโครงสร้างนอมินี.
3. ข้อหาทางอาญา: ทั้งผู้ถือหุ้นนอมินีชาวไทยและนักลงทุนต่างชาติอาจต้องเผชิญกับโทษปรับและจำคุก.

ข้อหาทางอาญา: สิ่งเหล่านี้เป็นโทษที่เพิ่มเติมจากบทลงโทษตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวข้างต้น ซึ่งตามมาตรา 36 คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การลงนามในหนังสือชี้แจงการลงทุนที่เป็นเท็จทำให้เกิดความผิดอีกสองฐาน และทั้งสองฐานมีขนาดไม่เท่ากัน. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 137, การให้ข้อมูลเท็จต่อเจ้าหน้าที่ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหาย มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ. มาตรา 267, การแจ้งให้เจ้าพนักงานจดข้อความอันเป็นเท็จลงในเอกสารราชการซึ่งมุ่งใช้เป็นพยานหลักฐาน เป็นความผิดที่มีโทษหนักกว่า คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ.

1. การยุบเลิกบริษัท: กรณีที่บริษัทนั้นเองเป็นคนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว และประกอบธุรกิจที่ถูกจำกัดโดยไม่มีใบอนุญาต ศาลที่พิพากษาลงโทษต้องสั่งให้หยุดประกอบธุรกิจหรือให้เลิกบริษัทด้วย (มาตรา 37).
2. การสูญเสียการลงทุน: ชาวต่างชาติมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมดในอสังหาริมทรัพย์นั้น.

ThaiLawOnline: กลยุทธ์ทางกฎหมายที่ได้ผล

ที่ ThaiLawOnline เราไม่เคยมีกรณีที่การทำธุรกรรมเกี่ยวกับที่ดินหรือโครงสร้างบริษัทของลูกค้าถูกเพิกถอนเนื่องจากมีการใช้ผู้ถือหุ้นตามชื่อ เนื่องจากเราไม่ใช้บริการดังกล่าว เราให้ความรู้กับลูกค้าของเราและสร้างโครงสร้างของพวกเขาบนพื้นฐานทางกฎหมายที่มั่นคง เราช่วยให้ชาวต่างชาติลงทุนในประเทศไทยอย่างถูกกฎหมายและปลอดภัย ซึ่งรวมถึงสัญญาเช่า, สิทธิเหนือพื้นดิน, สิทธิเก็บกิน, และกรรมสิทธิ์ในคอนโดมิเนียมภายใต้ โควตาชาวต่างชาติ.

ทีมงานของเราติดตามคำพิพากษาศาลฎีกาล่าสุดและการตีความกฎหมายที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ หากคุณกำลังคิดที่จะซื้ออสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทย โปรดปรึกษาเราก่อน เราจะช่วยคุณหลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดที่อาจทำให้เสียค่าใช้จ่ายสูงและปฏิบัติตามกฎหมายไทยได้อย่างถูกต้อง.

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผู้ถือหุ้นนอมินีในประเทศไทย

ลิงก์:

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• คำอธิบายการปฏิรูปกฎระเบียบ DBD ปี 2026, คือคำสั่งเดือนมกราคม เมษายน และสิงหาคม 2026 ตามลำดับ รวมถึงกฎการแสดงตนด้วยตนเองของเดือนเมษายนที่ถูกยกเลิกเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2026

ตรวจสอบล่าสุด: 8 กันยายน 2026 แก้ไขเพิ่มเติมเมื่อ 4 ตุลาคม 2026: ข้อความที่นำเสนอการใช้นอมินีว่าเป็นสิ่งที่ทำได้ รวมถึงข้อความหนึ่งที่แนะนำให้ทำสัญญานอมินีเป็นลายลักษณ์อักษร ปัจจุบันระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นความผิด; ข้อความ ‘ข้อตกลงนอมินีใดๆ เป็นโมฆะ’ ได้ปรับให้สอดคล้องกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2690/2538; และคำถามที่พบบ่อยข้อหนึ่งซึ่งเคยระบุว่า BOI เป็นช่องทางเดียวที่ชอบด้วยกฎหมาย ปัจจุบันได้ระบุช่องทางใบอนุญาตและหนังสือรับรองตามสนธิสัญญาไว้ด้วย มาตรา 4 และมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ได้อ่านเป็นภาษาไทยจากตัวบทต้นฉบับ รวมถึงนิยามคำว่าคนต่างด้าวทั้งสี่อนุมาตรา และโทษแบบเลือกได้ คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000 บาทถึง 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ มาตรา 86, 94 และ 96 แห่งประมวลกฎหมายที่ดินได้ตรวจสอบกับสำเนาประมวลกฎหมายที่ดินฉบับอ้างอิงที่สำนักงานนี้ตรวจสอบแล้ว เนื่องจากประมวลกฎหมายที่ดินไม่ได้เผยแพร่ในฐานข้อมูลใดที่เราสืบค้นได้โดยตรง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2690/2538 ได้อ่านฉบับเต็มเป็นภาษาไทยจนถึงคำวินิจฉัยชี้ขาด และคำอธิบายในหน้านี้ถูกต้อง รวมถึงที่ศาลวินิจฉัยว่าการได้มาไม่เป็นโมฆะทั้งหมด และบุคคลภายนอกได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 806 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ คำสั่งนายทะเบียนห้างหุ้นส่วนบริษัทกลางที่ 2/2569, 3/2568 และ 4/2568 ได้ตรวจสอบกับคำสั่งฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาซึ่งสำนักงานนี้มีอยู่ รวมถึงข้อที่คำสั่งที่ 2/2569 มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2026 และยกเลิกคำสั่งที่ 2/2568 และ 1/2569 ทุกลิงก์ในหน้านี้ได้รับการยืนยันแล้วว่าเปิดได้. ยังไม่ได้ตรวจสอบ: ค่าปรับรายวันสำหรับการฝ่าฝืนต่อไปภายหลังคำสั่งศาล และรายงานข่าวการดำเนินคดีในภูเก็ต ซึ่งหน้านี้นำเสนอไว้อย่างถูกต้องแล้วว่าเป็นหลักฐานของการบังคับใช้กฎหมาย ไม่ใช่เป็นบรรทัดฐานทางกฎหมาย เพราะคำพิพากษาของศาลจังหวัดไม่ได้ตีพิมพ์ในชุดรายงานคดีใดที่อ้างอิงได้ ตรวจสอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2026: อ่านคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2690/2538 เป็นภาษาไทยอีกครั้ง และแก้ไขตอนต้นของย่อหน้าที่เกี่ยวข้องให้ระบุว่าศาลวินิจฉัยว่าข้อตกลงแบบนอมินีเป็นโมฆะตามมาตรา 86 ขณะที่วินิจฉัยว่าการได้มาไม่เป็นโมฆะทั้งหมด บทนำที่เคยกล่าวถึงคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยไปในทางเดียวกันได้เขียนใหม่ให้อาศัยคำพิพากษาฉบับเดียวที่อ้างถึง และประเด็นการเลิกบริษัทปัจจุบันอ้างมาตรา 37 แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ซึ่งได้อ่านจากตัวบทภาษาไทย.