มาตรา 277: การไต่สวนทรัพย์สินของลูกหนี้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1376/2565 (2022)

   เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องขอให้ศาลไต่สวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาตามมาตรา 277 และศาลอาจหมายเรียกลูกหนี้มาไต่สวนได้

   หลังมีข้อพิพาทเรื่องค่าธรรมเนียมถอนการยึดในชั้นบังคับคดี เจ้าหนี้ยื่นคำร้องขอให้ศาลไต่สวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามมาตรา 277 และศาลชั้นต้นหมายเรียกลูกหนี้มาไต่สวน คำวินิจฉัยยืนยันว่าช่องทางไต่สวนทรัพย์สินนี้เปิดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาใช้ค้นหาทรัพย์ของลูกหนี้ได้

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5469/2564 (2021)

   มาตรา 277 ให้ศาลทำการไต่สวนและออกหมายเรียกลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่เชื่อว่าอยู่ในฐานะที่จะให้ถ้อยคำอันจะเป็นประโยชน์ มาให้ถ้อยคำหรือส่งเอกสารหรือวัตถุพยานซึ่งอยู่ในความยึดถือหรืออำนาจของผู้นั้น เพื่อให้ได้ความเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อประโยชน์ในการบังคับคดี เพียงเท่านั้น มาตรา 277 หาได้บัญญัติให้อำนาจศาลในการมีคำวินิจฉัยว่าทรัพย์สินใดเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาและมีคำสั่งอายัดทรัพย์สินนั้นไม่ เมื่อได้ความแล้ว เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต้องไปดำเนินการขอยึดหรืออายัดทรัพย์สินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีตามมาตรา 298 ต่อไป คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยความเป็นเจ้าของเงินและสั่งอายัดโดยอาศัยมาตรา 277 จึงไม่ชอบ

   โจทก์ยื่นคำร้องโดยมุ่งประสงค์ขอให้ศาลทำการไต่สวนและออกหมายเรียกจำเลยทั้งสองกับบุคคลอื่นมาให้ถ้อยคำตามมาตรา 277 โดยกล่าวอ้างว่าจำเลยที่ 1 ขายสินค้าแล้วนำเงินเข้าฝากในบัญชีเงินฝากของจำเลยที่ 2 กับบุคคลอื่น อันเป็นกรณีมีเหตุอันควรสงสัยว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของจำเลยที่ 1 ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามาตรา 277 ให้ศาลเพียงทำการไต่สวน ออกหมายเรียกลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นที่เชื่อว่าจะให้ถ้อยคำอันเป็นประโยชน์ มาให้ถ้อยคำหรือส่งเอกสารหรือวัตถุพยาน เพื่อให้ได้ความเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้เพื่อประโยชน์ในการบังคับคดีเท่านั้น มิได้ให้อำนาจศาลวินิจฉัยว่าทรัพย์สินใดเป็นของลูกหนี้และสั่งอายัดทรัพย์สินนั้น เจ้าหนี้ต้องไปขอยึดหรืออายัดต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีตามมาตรา 298 คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ที่ว่าเงินในบัญชีเป็นของจำเลยที่ 1 และคำสั่งอายัดจึงไม่ชอบ

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4300/2558 (2015)

   การไต่สวนตามมาตรา 277 ใช้กรณีที่เจ้าหนี้เชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์อื่นแต่ไม่ทราบว่ามีอะไรและอยู่ที่ใด มิใช่สิ่งที่ต้องทำเพื่อยึดทรัพย์เพิ่มเติมที่เจ้าหนี้ทราบรายละเอียดอยู่แล้ว

   จำเลยอ้างว่าโจทก์ต้องยื่นคำร้องขอไต่สวนตามมาตรา 277 ก่อนยึดทรัพย์เพิ่มเติม ศาลฎีกาเห็นว่ามาตรา 277 ใช้เฉพาะกรณีที่เจ้าหนี้เชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์อื่นแต่ไม่ทราบว่ามีอะไรและอยู่ที่ใด เมื่อโจทก์ทราบรายละเอียดของทรัพย์เพิ่มเติมอยู่แล้ว จึงไม่จำต้องไต่สวนเพื่อยึด

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา