มาตรา 1461: หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูระหว่างคู่สมรส
ตัวบทกฎหมาย
คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส
คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Spouses must live together as spouses.
Spouses must maintain and support each other according to their ability and their condition in life.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1461 ก่อตั้งหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูซึ่งกันและกัน "อยู่กินด้วยกัน" ไม่ต้องอยู่ด้วยกันทุกวัน (การไปทำงานและเดินทางยอมรับได้) แต่การแยกกันอยู่อย่างจงใจของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยไม่มีเหตุผลอาจถือเป็นการทอดทิ้งตามเหตุฟ้องหย่ามาตรา 1516(4) การใช้งานในทางปฏิบัติ: มาตรา 1461 รองรับการเรียกค่าอุปการะระหว่างสมรสเมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งปฏิเสธที่จะเลี้ยงดูอีกฝ่ายแม้มีฐานะ
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: การไม่ให้ค่าอุปการะตามสมควรแก่ฐานะอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าและเรียกค่าอุปการะเพิ่มเติมได้ตามมาตรา 1461 ประกอบ 1526 สำหรับประชาชน: หากคู่สมรสปฏิเสธการเลี้ยงดูครอบครัวโดยไม่มีเหตุอันสมควร ท่านสามารถร้องขอค่าอุปการะหรือใช้เป็นเหตุหย่าได้
ความเป็นมาทางกฎหมาย
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 มีผลบังคับใช้ 22 มกราคม 2568 ถ้อยคำที่ระบุเพศถูกแทนที่ด้วย 'คู่สมรส' หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบังคับใช้กับคู่สมรสทุกคู่โดยเท่าเทียม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3192/2549 (2006) ★ คดีนำ
การฝ่าฝืนหน้าที่ตามมาตรา 1461 เป็นเหตุฟ้องหย่า ไม่ใช่การสิ้นสุดการสมรสโดยอัตโนมัติ
มาตรา 1461 ควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรสหลังสมรส การฝ่าฝืนอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าตามมาตรา 1516(4) หรือ (6) แต่ไม่ทำให้การสมรสสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5004/2538 (1995)
ภาระการอุปการะสอดคล้องกับความสามารถที่แท้จริงของผู้จ่าย การเปลี่ยนแปลงฐานะทางการเงินอาจก่อหรือเพิ่มภาระดังกล่าวได้
หน้าที่อุปการะตามมาตรา 1461 วรรคสอง เป็นสัดส่วนกับความสามารถและฐานะ เมื่อคู่สมรสฝ่ายที่ต้องจ่ายได้รับมรดกและมีฐานะดีขึ้น ศาลสั่งให้จ่ายค่าอุปการะนับแต่วันรับมรดก
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 40 คดี (พ.ศ. 2496 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5160/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4214/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2107/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 871/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2854/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 272/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8803/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8455/2559 (2016)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1461. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1461 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/"><p>คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา