ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 5: ครอบครัว

มาตรา 1461: หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูระหว่างคู่สมรส

ลักษณะ 1 การสมรส หมวด 3 ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรส

แก้ไขโดย พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูใช้กับคู่สมรสทุกคู่ไม่ว่าเพศใด

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส

คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

Spouses must live together as spouses.

Spouses must maintain and support each other according to their ability and their condition in life.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 1461 ก่อตั้งหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูซึ่งกันและกัน "อยู่กินด้วยกัน" ไม่ต้องอยู่ด้วยกันทุกวัน (การไปทำงานและเดินทางยอมรับได้) แต่การแยกกันอยู่อย่างจงใจของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยไม่มีเหตุผลอาจถือเป็นการทอดทิ้งตามเหตุฟ้องหย่ามาตรา 1516(4) การใช้งานในทางปฏิบัติ: มาตรา 1461 รองรับการเรียกค่าอุปการะระหว่างสมรสเมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งปฏิเสธที่จะเลี้ยงดูอีกฝ่ายแม้มีฐานะ

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

สำหรับทนายความ: การไม่ให้ค่าอุปการะตามสมควรแก่ฐานะอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าและเรียกค่าอุปการะเพิ่มเติมได้ตามมาตรา 1461 ประกอบ 1526 สำหรับประชาชน: หากคู่สมรสปฏิเสธการเลี้ยงดูครอบครัวโดยไม่มีเหตุอันสมควร ท่านสามารถร้องขอค่าอุปการะหรือใช้เป็นเหตุหย่าได้

ความเป็นมาทางกฎหมาย

แก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 มีผลบังคับใช้ 23 มกราคม 2568 ถ้อยคำที่ระบุเพศถูกแทนที่ด้วย 'คู่สมรส' หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบังคับใช้กับคู่สมรสทุกคู่โดยเท่าเทียม

คำสำคัญ

  • ค่าอุปการะ
  • การอยู่ร่วมกัน
  • การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
  • หน้าที่
  • พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3192/2549 (2006) ★ คดีนำ

    การฝ่าฝืนหน้าที่ตามมาตรา 1461 เป็นเหตุฟ้องหย่า ไม่ใช่การสิ้นสุดการสมรสโดยอัตโนมัติ

    มาตรา 1461 ควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรสหลังสมรส การฝ่าฝืนอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าตามมาตรา 1516(4) หรือ (6) แต่ไม่ทำให้การสมรสสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5004/2538 (1995)

    ค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภริยาตามมาตรา 1461 วรรคสอง ต้องให้ตามความสามารถและฐานะของตน ฝ่ายที่ไม่มีความสามารถจึงยังไม่ต้องรับผิดจนกว่าฐานะจะดีขึ้น คดีนี้กำหนดให้ชำระนับแต่เดือนที่ได้รับมรดกจนถึงวันฟ้องเท่านั้น ส่วนมาตรา 1564 วรรคแรก มิได้คำนึงถึงความสามารถและฐานะดังเช่นที่บัญญัติไว้สำหรับสามีภริยา ไม่ว่าบิดามารดาจะตกอยู่ในฐานะอย่างไร ก็จำต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรผู้เยาว์เสมอ

    ภริยาฟ้องขอหย่า เรียกค่าทดแทน และค่าอุปการะเลี้ยงดูตนเองกับบุตรทั้งสาม ก่อนได้รับมรดกจากมารดา จำเลยที่ 1 รับราชการตำรวจยศสิบตำรวจเอก มีเงินเดือนเพียงเดือนละ 1,800 บาท ต่อมาต้องคดีถูกออกจากราชการ แม้จะร่วมตั้งบริษัทรักษาความปลอดภัยในปี 2530 ก็เป็นเงินทุนของจำเลยที่ 2 จึงไม่อยู่ในฐานะที่จะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 ต้องรับผิดชำระค่าอุปการะเลี้ยงดูโจทก์นับแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2530 อันเป็นเดือนที่ได้รับมรดกและฐานะดีขึ้น จนถึงวันฟ้องเท่านั้น ส่วนค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร มาตรา 1564 วรรคแรก มิได้คำนึงถึงความสามารถและฐานะ จำเลยที่ 1 จึงต้องชำระนับแต่เดือนกรกฎาคม 2529 จนกว่าบุตรแต่ละคนจะบรรลุนิติภาวะ

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 40

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 40 คดี (พ.ศ. 2496 ถึง 2567)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1461. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/ (accessed 20 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 1461
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/"><p>คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง