ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

บรรพ 5: ครอบครัว

มาตรา 1461: หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูระหว่างคู่สมรส

แก้ไขโดย พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูใช้กับคู่สมรสทุกคู่ไม่ว่าเพศใด

ตัวบทกฎหมาย

คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส

คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

Spouses must live together as spouses.

Spouses must maintain and support each other according to their ability and their condition in life.

คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 1461 ก่อตั้งหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูซึ่งกันและกัน "อยู่กินด้วยกัน" ไม่ต้องอยู่ด้วยกันทุกวัน (การไปทำงานและเดินทางยอมรับได้) แต่การแยกกันอยู่อย่างจงใจของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยไม่มีเหตุผลอาจถือเป็นการทอดทิ้งตามเหตุฟ้องหย่ามาตรา 1516(4) การใช้งานในทางปฏิบัติ: มาตรา 1461 รองรับการเรียกค่าอุปการะระหว่างสมรสเมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งปฏิเสธที่จะเลี้ยงดูอีกฝ่ายแม้มีฐานะ

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

สำหรับทนายความ: การไม่ให้ค่าอุปการะตามสมควรแก่ฐานะอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าและเรียกค่าอุปการะเพิ่มเติมได้ตามมาตรา 1461 ประกอบ 1526 สำหรับประชาชน: หากคู่สมรสปฏิเสธการเลี้ยงดูครอบครัวโดยไม่มีเหตุอันสมควร ท่านสามารถร้องขอค่าอุปการะหรือใช้เป็นเหตุหย่าได้

ความเป็นมาทางกฎหมาย

แก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 มีผลบังคับใช้ 23 มกราคม 2568 ถ้อยคำที่ระบุเพศถูกแทนที่ด้วย 'คู่สมรส' หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบังคับใช้กับคู่สมรสทุกคู่โดยเท่าเทียม

  • ค่าอุปการะ
  • การอยู่ร่วมกัน
  • การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
  • หน้าที่
  • พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3192/2549 (2006) ★ คดีนำ

    การฝ่าฝืนหน้าที่ตามมาตรา 1461 เป็นเหตุฟ้องหย่า ไม่ใช่การสิ้นสุดการสมรสโดยอัตโนมัติ

    มาตรา 1461 ควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรสหลังสมรส การฝ่าฝืนอาจเป็นเหตุฟ้องหย่าตามมาตรา 1516(4) หรือ (6) แต่ไม่ทำให้การสมรสสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ

    อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5004/2538 (1995)

    ค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภริยาตามมาตรา 1461 วรรคสอง ต้องให้ตามความสามารถและฐานะของตน ฝ่ายที่ไม่มีความสามารถจึงยังไม่ต้องรับผิดจนกว่าฐานะจะดีขึ้น คดีนี้กำหนดให้ชำระนับแต่เดือนที่ได้รับมรดกจนถึงวันฟ้องเท่านั้น ส่วนมาตรา 1564 วรรคแรก มิได้คำนึงถึงความสามารถและฐานะดังเช่นที่บัญญัติไว้สำหรับสามีภริยา ไม่ว่าบิดามารดาจะตกอยู่ในฐานะอย่างไร ก็จำต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรผู้เยาว์เสมอ

    ภริยาฟ้องขอหย่า เรียกค่าทดแทน และค่าอุปการะเลี้ยงดูตนเองกับบุตรทั้งสาม ก่อนได้รับมรดกจากมารดา จำเลยที่ 1 รับราชการตำรวจยศสิบตำรวจเอก มีเงินเดือนเพียงเดือนละ 1,800 บาท ต่อมาต้องคดีถูกออกจากราชการ แม้จะร่วมตั้งบริษัทรักษาความปลอดภัยในปี 2530 ก็เป็นเงินทุนของจำเลยที่ 2 จึงไม่อยู่ในฐานะที่จะอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยที่ 1 ต้องรับผิดชำระค่าอุปการะเลี้ยงดูโจทก์นับแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2530 อันเป็นเดือนที่ได้รับมรดกและฐานะดีขึ้น จนถึงวันฟ้องเท่านั้น ส่วนค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร มาตรา 1564 วรรคแรก มิได้คำนึงถึงความสามารถและฐานะ จำเลยที่ 1 จึงต้องชำระนับแต่เดือนกรกฎาคม 2529 จนกว่าบุตรแต่ละคนจะบรรลุนิติภาวะ

    อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 40 คดี (พ.ศ. 2496 ถึง 2567)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 5160/2566 (2023)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 4214/2566 (2023)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2107/2566 (2023)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 871/2565 (2022)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2854/2561 (2018)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 272/2561 (2018)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 8803/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 8455/2559 (2016)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1461. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/ (accessed 30 สิงหาคม 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 1461
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/"><p>คู่สมรสต้องอยู่กินด้วยกันฉันคู่สมรส คู่สมรสต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1461 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1461/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง