มาตรา 1564: หน้าที่ของบิดามารดาในการอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาบุตร

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560 (2017)

   สิทธิของบุตรที่จะได้ค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอดมิได้เกิดจากมาตรา 1564 แต่เกิดจากการแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลตั้งแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด จึงฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูย้อนหลังรวมมาในคดีขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ ส่วนมาตรา 1564 ทำให้บิดามารดาเป็นลูกหนี้ร่วมกัน แต่ไม่จำเป็นเสมอไปว่าต้องให้ค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นจำนวนเท่า ๆ กัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี ทั้งมาตรา 1598/39 ให้แก้ไขเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังได้ การกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาจึงกำหนดได้ตามที่เห็นสมควรแม้คู่ความมิได้ฎีกา และไม่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ

   บุตรฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูจากบิดาเดือนละ 10,000 บาท นับแต่วันที่โจทก์เกิดจนถึงวันฟ้อง รวม 1,720,000 บาท จำเลยให้การว่าคดีขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าไม่ขาดอายุความ จำเลยกลับอุทธรณ์อ้างมาตรา 1547 แทน ศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์เพราะเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น แม้อายุความเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย แต่จำเลยต้องยกขึ้นต่อสู้เป็นประเด็นตั้งแต่ศาลชั้นต้น ในเนื้อหา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลตั้งแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลย้อนหลังนับแต่วันที่เด็กเกิด โจทก์จึงมีสิทธิได้ค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 กำหนดให้จ่ายนับแต่วันเกิดจนถึงวันฟ้องจึงชอบแล้ว และแม้มาตรา 1564 ทำให้บิดามารดาเป็นลูกหนี้ร่วมกัน ก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายเท่ากัน การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ลดค่าอุปการะเลี้ยงดูจาก 1,370,000 บาท เหลือ 685,000 บาท เพื่อให้เท่ากันจึงไม่ชอบ เพราะมาตรา 1598/38 ให้คำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี ทั้งมาตรา 1598/39 ให้แก้ไขภายหลังได้ ศาลฎีกาจึงกำหนดตามศาลชั้นต้นที่ 1,370,000 บาท แม้โจทก์มิได้ฎีกา

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 248/2542 (1999)

   หน้าที่อุปการะบุตรเป็นอิสระจากการแบ่งทรัพย์สินและไม่สามารถหักกลบกับส่วนแบ่งสินสมรสได้

   ส่วนแบ่งสินสมรสของพ่อแม่และหน้าที่อุปการะบุตรเป็นภาระผูกพันที่แยกจากกัน ไม่สามารถหักกลบกันได้

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา