มาตรา 1564 — หน้าที่ของบิดามารดาในการอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาบุตร
ตัวบทกฎหมาย
บิดามารดาจำต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรในระหว่างที่เป็นผู้เยาว์ บิดามารดาจำต้องอุปการะเลี้ยงดูบุตรซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้ว แต่เฉพาะผู้ทุพพลภาพและหาเลี้ยงตนเองมิได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The parents are bound to maintain their children and to provide proper education for them during their minority. They are bound to maintain their children of full age only when such children are disabled and unable to earn their own living.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1564 เป็นบทบัญญัติพื้นฐานในการกำหนดค่าอุปการะบุตรในคดีหย่าและคดีพิสูจน์ความเป็นบิดา จุดสำคัญ: (1) หน้าที่ตกแก่บิดามารดาร่วมกัน ศาลแบ่งสัดส่วนตามฐานะ (2) อุปการะรวมถึงค่าอาหาร ที่อยู่ การแพทย์ และการศึกษาในระดับสูงเมื่อฐานะอำนวย (3) หน้าที่ยังคงอยู่หลังหย่า ศาลจะกำหนดค่าอุปการะรายเดือนจนบุตรอายุ 20 ปี หรือยาวกว่านั้นถ้าบุตรยังเรียนอยู่
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: เมื่อลูกความหย่าและพิพาทเรื่องค่าอุปการะบุตร ศาลใช้หลักความสมส่วนโดยพิจารณาจากรายได้ของแต่ละฝ่ายและความต้องการที่แท้จริงของบุตร ควรเก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาและการรักษาพยาบาล สำหรับประชาชน: พ่อแม่ทั้งสองต้องมีส่วนร่วมตามสัดส่วน ผู้มีรายได้สูงกว่ามักต้องจ่ายมากกว่า หน้าที่นี้ใช้บังคับโดยไม่คำนึงว่าจะเป็นผู้ถือครองอำนาจปกครองหรือไม่
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1564 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ขยายหน้าที่พ่อแม่ร่วมกันให้ใช้กับคู่สมรสที่สมรสถูกต้องตามกฎหมายทุกคู่รวมถึงพ่อแม่ที่เป็นคู่สมรสเพศเดียวกัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560 (2017)
หน้าที่อุปการะบุตรตามมาตรา 1564 เริ่มตั้งแต่วันเกิด ค่าอุปการะค้างจ่ายสามารถเรียกย้อนหลังได้
บิดามีหน้าที่จ่ายค่าอุปการะตั้งแต่บุตรเกิด ไม่ใช่แต่เพียงตั้งแต่วันฟ้อง ศาลกำหนดให้จ่ายเงินก้อนสำหรับค่าอุปการะค้างจ่ายตั้งแต่วันเกิดจนถึงวันฟ้องตามอัตรารายเดือนที่ศาลกำหนด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 248/2542 (1999)
หน้าที่อุปการะบุตรเป็นอิสระจากการแบ่งทรัพย์สินและไม่สามารถหักกลบกับส่วนแบ่งสินสมรสได้
ส่วนแบ่งสินสมรสของพ่อแม่และหน้าที่อุปการะบุตรเป็นภาระผูกพันที่แยกจากกัน ไม่สามารถหักกลบกันได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
หลังหย่าในประเทศไทย พ่อแม่ต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูบุตรเท่าไหร่?
ไม่มีอัตราตายตัว ตามมาตรา 1564 พ่อแม่ทั้งสองมีหน้าที่ร่วมกันตามความสามารถและความต้องการที่แท้จริงของบุตร ศาลพิจารณาจากรายได้ ค่าเล่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล และมาตรฐานการครองชีพ หน้าที่การจ่ายค่าอุปการะสิ้นสุดเมื่อบุตรอายุครบ 20 ปี (บรรลุนิติภาวะ) เว้นแต่บุตรสามารถเลี้ยงตัวเองได้ก่อนนั้น