มาตรา 1566: อำนาจปกครองหลังหย่า
ตัวบทกฎหมาย
บุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะต้องอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา อำนาจปกครองอยู่กับบิดาหรือมารดาในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) มารดาหรือบิดาตาย (๒) ไม่แน่นอนว่ามารดาหรือบิดามีชีวิตอยู่หรือตาย (๓) มารดาหรือบิดาถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ (๔) มารดาหรือบิดาต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลเพราะจิตฟั่นเฟือน (๕) ศาลสั่งให้อำนาจปกครองอยู่กับบิดาหรือมารดา (๖) บิดาและมารดาตกลงกันตามที่มีกฎหมายบัญญัติไว้ให้ตกลงกันได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A child is subject to parental power as long as he is not sui juris. The parental power is exercised by the father or the mother in any of the following cases; 1. the mother or the father is dead; 2. It is uncertain whether the mother or t he father is living or dead; 3. the mother or the father has been adjudged incompetent or quasi-incompetent; 4. the mother or the father is placed in a hospital by reason of mental infirmity; 5. the parental power has been granted to the mother or the father by an order of the court; 6. the mother or the father have come to such agreement as provided by the law that it can be made.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1566 เป็นบทบัญญัติที่คดีปกครองบุตรที่มีข้อโต้แย้งทุกคดีในไทยพึ่งพา หลักเกณฑ์สำคัญที่สุดของศาลคือประโยชน์ของบุตร, ฐานะการเงินมีผล แต่ความมั่นคง ความผูกพันทางอารมณ์กับแต่ละฝ่าย และความเห็นของบุตร (โดยเฉพาะหลัง 12 ปี) ก็มีน้ำหนักเท่ากัน ศาลให้อำนาจปกครองแต่เพียงผู้เดียวแก่ฝ่ายหนึ่ง (พบบ่อยในคดีที่มีความขัดแย้งสูง) หรือร่วมกันโดยฝ่ายหนึ่งมีอำนาจการดูแลในทางกายภาพ (พบบ่อยขึ้น) หรือการดูแลร่วมจริง ๆ (พบน้อย) บิดามารดาต่างชาติเผชิญทางลาดชันในการได้รับอำนาจปกครองหลักหากบุตรอาศัยอยู่กับฝ่ายไทยเป็นหลัก แต่อำนาจปกครองร่วมทางกฎหมาย (สงวนสิทธิเยี่ยม การตัดสินใจเรื่องการศึกษา การเดินทาง) ก็เป็นไปได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
- 3902/2568 (2025) ★ เมื่อบิดาถึงแก่กรรม อำนาจปกครองบุตรย่อมตกแก่มารดาที่เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองโดยลำพังตาม ม. 1566(1)
- 2971/2544 (2001) อำนาจปกครองบุตรร่วมกันเป็นค่าเริ่มต้นหลังหย่า
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 40 คดี (พ.ศ. 2524 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3902/2568 (2025) เมื่อบิดาถึงแก่กรรม อำนาจปกครองบุตรย่อมตกแก่มารดาที่เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองโดยลำพังตาม ม. 1566(1)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 494/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3927/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4057/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2199/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8056/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9117/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2668/2556 (2013)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1520 10
- มาตรา 1582 6
- มาตรา 1585 4
- ป.อ. มาตรา 91 3
- ป.อ. มาตรา 277 3
- ป.อ. มาตรา 90 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1566 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1566. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1566/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1566 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1566/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1566/"><p>บุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะต้องอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา อำนาจปกครองอยู่กับบิดาหรือมารดาในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) มารดาหรือบิดาตาย (๒) ไม่แน่นอนว่ามารดาหรือบิดามีชีวิตอยู่หรือตาย (๓) มารดาหรือบิดาถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ (๔) มารดาหรือบิดาต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลเพราะจิตฟั่นเฟือน (๕) ศาลสั่งให้อำนาจปกครองอยู่กับบิดาหรือมารดา (๖) บิดาและมารดาตกลงกันตามที่มีกฎหมายบัญญัติไว้ให้ตกลงกันได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1566 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1566/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา