ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 249: หลักเกณฑ์ที่ศาลฎีกาอนุญาตให้ฎีกา
ตัวบทกฎหมาย
ให้ศาลฎีกาพิจารณาอนุญาตให้ฎีกาตามมาตรา ๒๔๗ ได้ เมื่อเห็นว่าปัญหาตามฎีกานั้นเป็นปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรวินิจฉัย
ปัญหาสำคัญตามวรรคหนึ่ง ให้รวมถึงกรณีดังต่อไปนี้
(๑) ปัญหาที่เกี่ยวพันกับประโยชน์สาธารณะ หรือความสงบเรียบร้อยของประชาชน
(๒) เมื่อคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญขัดกันหรือขัดกับแนวบรรทัดฐานของคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลฎีกา
(๓) คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญซึ่งยังไม่มีแนวคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลฎีกามาก่อน
(๔) เมื่อคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ขัดกับคำพิพากษาหรือคำสั่งอันถึงที่สุดของศาลอื่น
(๕) เพื่อเป็นการพัฒนาการตีความกฎหมาย
(๖) ปัญหาสำคัญอื่นตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกา
ข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาตามวรรคสอง
(๖) เมื่อได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
ในกรณีที่ศาลฎีกามีคำสั่งไม่อนุญาตให้ฎีกา ให้คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดตั้งแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
The Supreme Court shall grant leave to dika under Section 247 when it is of the view that the question raised in the dika is an important question that the Supreme Court should decide.
An important question under paragraph one includes the following cases:
(1) a question connected with the public interest or with public order;
(2) where the judgment or order of the Court of Appeal has decided an important question of law in conflict with, or contrary to, a line of precedent set by judgments or orders of the Supreme Court;
(3) where the judgment or order of the Court of Appeal has decided an important question of law on which there is no prior line of Supreme Court judgments or orders;
(4) where the judgment or order of the Court of Appeal conflicts with a final judgment or order of another court;
(5) to develop the interpretation of the law;
(6) other important questions in accordance with the regulations of the President of the Supreme Court.
The regulations of the President of the Supreme Court under paragraph two (6) shall come into force once they have been approved by the plenary session of the Supreme Court and published in the Government Gazette.
Where the Supreme Court makes an order refusing leave to dika, the judgment or order of the Court of Appeal shall be final from the day it was read.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 249 วางหลักเนื้อหาในการวินิจฉัยคำร้องขออนุญาตที่มาตรา 247 กำหนดและองค์คณะตามมาตรา 248 เป็นผู้ใช้ การอนุญาตขึ้นอยู่กับว่าฎีกามีปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรวินิจฉัยหรือไม่ วรรคสองระบุประเภทที่ถือว่าสำคัญไว้อย่างไม่จำกัดเพียงเท่านั้น โดยเน้นความสำคัญทางกฎหมายมากกว่าจำนวนทุนทรัพย์ อนุมาตรา (6) ให้ประธานศาลฎีกากำหนดประเภทเพิ่มเติมโดยข้อกำหนดซึ่งใช้บังคับได้เมื่อที่ประชุมใหญ่เห็นชอบและประกาศในราชกิจจานุเบกษา วรรคท้ายกำหนดผลของการไม่อนุญาต คือคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดนับแต่วันที่ได้อ่าน ทั้งนี้เป็นบทปัจจุบันตามการปฏิรูประบบการอนุญาตปี 2558 ส่วนมาตรา 249 เดิมว่าด้วยข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบและฎีกาที่ไม่เป็นสาระ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
บทเรียนสำหรับผู้ที่พิจารณาจะฎีกาคือ ลำพังทุนทรัพย์ไม่เปิดประตูศาลฎีกา ต้องแสดงให้เห็นปัญหาข้อกฎหมายที่สำคัญจริง เช่น ขัดกับแนวคำพิพากษา ยังไม่มีแนวคำพิพากษา หรือขัดกับคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลอื่น ควรตั้งคำร้องขออนุญาตให้อยู่ในประเภทเหล่านี้ ไม่ใช่เน้นจำนวนเงินที่พิพาท และเพราะการไม่อนุญาตทำให้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดทันที จึงควรประเมินโอกาสกับทนายความไทยก่อนตัดสินใจ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1,890 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 44/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1323/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5300/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2496/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2026/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1930/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1180/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5133/2562 (2019)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.วิ.อาญา มาตรา 15 314
- ป.อ. มาตรา 78 187
- ป.อ. มาตรา 91 156
- มาตรา 142 117
- มาตรา 248 117
- ป.อ. มาตรา 83 110
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
อะไรทำให้ศาลฎีกาอนุญาตให้ฎีกา
ตามมาตรา 249 ศาลฎีกาอนุญาตเฉพาะเมื่อฎีกามีปัญหาสำคัญที่ควรวินิจฉัย เช่น ความสงบเรียบร้อย ขัดกับแนวคำพิพากษา ยังไม่มีแนวคำพิพากษา หรือขัดกับคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลอื่น
ทุนทรัพย์สูงพอที่จะได้รับอนุญาตฎีกาหรือไม่
ไม่พอ มาตรา 249 เน้นความสำคัญของปัญหาข้อกฎหมาย ไม่ใช่จำนวนทุนทรัพย์ ลำพังทุนทรัพย์จึงไม่ทำให้ได้รับอนุญาตฎีกา
ถ้าศาลฎีกาไม่อนุญาตให้ฎีกาจะเป็นอย่างไร
คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดนับแต่วันที่ได้อ่าน คดีจึงยุติเพียงนั้น
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 249 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 249. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-249/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 249 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-249/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-249/"><p>ให้ศาลฎีกาพิจารณาอนุญาตให้ฎีกาตามมาตรา ๒๔๗ ได้ เมื่อเห็นว่าปัญหาตามฎีกานั้นเป็นปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรวินิจฉัย ปัญหาสำคัญตามวรรคหนึ่ง ให้รวมถึงกรณีดังต่อไปนี้ (๑) ปัญหาที่เกี่ยวพันกับประโยชน์สาธารณะ หรือความสงบเรียบร้อยของประชาชน (๒) เมื่อคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญขัดกันหรือขัดกับแนวบรรทัดฐานของคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลฎีกา (๓) คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยข้อกฎหมายที่สำคัญซึ่งยังไม่มีแนวคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลฎีกามาก่อน (๔) เมื่อคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ขัดกับคำพิพากษาหรือคำสั่งอันถึงที่สุดของศาลอื่น (๕) เพื่อเป็นการพัฒนาการตีความกฎหมาย (๖) ปัญหาสำคัญอื่นตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกา ข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาตามวรรคสอง (๖) เมื่อได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ ในกรณีที่ศาลฎีกามีคำสั่งไม่อนุญาตให้ฎีกา ให้คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดตั้งแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น</p><footer>Civil Procedure Code, s. 249 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-249/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา