Child Maintenance Runs From Birth, Not From the Judgment ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรนับแต่วันเกิด มิใช่นับแต่วันมีคำพิพากษา
⚖️ Key Takeaway ⚖️ ประเด็นสำคัญ
Since the amendment to section 1557 in force on 8 March 2008, a judgment declaring paternity makes the child legitimate retroactively to the date of birth, so maintenance is claimable from birth and may be sought in the same action as the paternity declaration. Joint liability under section 1564 does not require the parents to contribute in equal shares: section 1598/38 requires the court to weigh the ability of the payer, the station of the recipient and the circumstances of the case. Because the level of maintenance is a question of public order, the Supreme Court may fix it of its own motion even where the party has not appealed on that point, and doing so is not a judgment beyond what was claimed.
นับแต่การแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551 คำพิพากษาว่าเป็นบุตรทำให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด บุตรย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด และฟ้องรวมมาในคดีเดียวกับการขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ ความรับผิดร่วมกันตามมาตรา 1564 มิได้หมายความว่าบิดามารดาต้องจ่ายเป็นจำนวนเท่ากัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี และเนื่องจากการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควรแม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ
Executive Summary บทสรุปผู้บริหาร
Facts of the Case ข้อเท็จจริง
Court's Holding (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
Since the amendment to section 1557 in force on 8 March 2008, a judgment declaring paternity makes the child legitimate retroactively to the date of birth, so maintenance is claimable from birth and may be sought in the same action as the paternity declaration. Joint liability under section 1564 does not require the parents to contribute in equal shares: section 1598/38 requires the court to weigh the ability of the payer, the station of the recipient and the circumstances of the case. Because the level of maintenance is a question of public order, the Supreme Court may fix it of its own motion even where the party has not appealed on that point, and doing so is not a judgment beyond what was claimed.
นับแต่การแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551 คำพิพากษาว่าเป็นบุตรทำให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด บุตรย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด และฟ้องรวมมาในคดีเดียวกับการขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ ความรับผิดร่วมกันตามมาตรา 1564 มิได้หมายความว่าบิดามารดาต้องจ่ายเป็นจำนวนเท่ากัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี และเนื่องจากการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควรแม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ
Legal Analysis การวิเคราะห์ทางกฎหมาย
Two courts, two different errors, and only one of them corrected on the merits. The Court of Appeal Region 1 was right that maintenance ran from the date of birth, and the Supreme Court upheld that: the amendment to section 1557 in force on 8 March 2008 replaced the old rule, under which legitimacy took effect only from the date the judgment became final, with retroactivity to birth. The defendant's argument that maintenance should run only from the final judgment was rejected.
Where the Court of Appeal went wrong was the arithmetic. Reasoning that section 1564 makes both parents jointly liable and that joint debtors bear equal shares, it halved the award to 685,000 baht. The Supreme Court held that joint liability does not mean identical contributions, because section 1598/38 directs the court to the ability of the person who must pay, the station of the child who receives, and the circumstances of the case, and section 1598/39 lets the court vary the amount later. It restored 1,370,000 baht.
A procedural point worth more than the money. The Court fixed the quantum although the child had not appealed on it, because the level of maintenance is a question of public order, and said expressly that this is not deciding beyond what was asked.
The limitation defence was never decided by the Supreme Court, and it is easy to misread this case as holding that it was. The defendant pleaded section 193/33(4) at first instance and lost there. On appeal he tried to substitute section 1547. The court of first instance refused to admit that ground because it had not been properly raised below, and he never challenged that refusal, so the limitation issue became final on the trial court's ruling. The Supreme Court observed only that although prescription is a matter of public order, a defendant must still plead it at first instance. It did not rule on whether section 1547 bars such a claim.
ประเด็นอายุความ จำเลยให้การว่าคดีขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าไม่ขาดอายุความ เพราะมิใช่การเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูที่มีการกำหนดจ่ายเป็นระยะเวลา จำเลยกลับอุทธรณ์ว่าขาดอายุความตามมาตรา 1547 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ประเด็นนี้เพราะเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น จำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ประเด็นอายุความจึงยุติตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ผลย้อนหลังของมาตรา 1557 เดิมการเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลนับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ต่อมามีการแก้ไขโดยมีผลนับแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด เด็กจึงมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด
จำนวนค่าอุปการะเลี้ยงดู ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ลดจาก 1,370,000 บาท เหลือ 685,000 บาท โดยเห็นว่าลูกหนี้ร่วมต้องรับผิดเป็นส่วนเท่ากัน ศาลฎีกาเห็นว่าไม่จำเป็นเสมอไป เพราะมาตรา 1598/38 ให้คำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี จึงคงค่าอุปการะเลี้ยงดู 1,370,000 บาท
Full Court Decision คำพิพากษาฉบับเต็ม
The following is the full text of Supreme Court Decision No. 7345/2560. Source: deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th
English translation is being prepared and will be available soon.
เดิม ป.พ.พ. มาตรา 1557 บัญญัติให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผล... (3) นับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร แต่ต่อมาได้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตราดังกล่าว นับแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด บทบัญญัติดังกล่าวมีผลให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด ย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูได้นับแต่วันคลอดและสามารถฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรรวมกันมาเป็นคดีเดียวกับการฟ้องขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ทีเดียว เมื่อโจทก์ฟ้องคดีภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แก้ไขเพิ่มเติม การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 กำหนดให้จำเลยจ่ายค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันที่โจทก์เกิดจนถึงวันฟ้องจึงชอบแล้ว หาใช่นับแต่เมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดตามที่จำเลยฎีกาไม่
แม้บทบัญญัติแห่ง ป.พ.พ. มาตรา 1564 จะกำหนดให้บิดามารดามีหน้าที่ร่วมกันอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรในระหว่างเป็นผู้เยาว์อันมีลักษณะเป็นลูกหนี้ร่วมกัน และในระหว่างลูกหนี้ร่วมกันย่อมจะต้องรับผิดเป็นส่วนเท่ากันก็ตาม แต่ไม่จำเป็นเสมอไปว่าบิดามารดาต้องให้ค่าอุปการะเลี้ยงดูแก่บุตรเป็นจำนวนเท่า ๆ กันตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 มีคำพิพากษาปรับแก้ให้เท่ากัน โดยลดค่าอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ จากที่ศาลชั้นต้นพิพากษากำหนดให้รวม 1,370,000 บาท เหลือ 685,000 บาท เพราะการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดู ป.พ.พ. มาตรา 1598/38 กำหนดให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี ทั้งมาตรา 1598/39 ศาลจะสั่งแก้ไขค่าอุปการะเลี้ยงดูเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังก็ได้ แม้โจทก์มิได้ฎีกาคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ในปัญหาข้อนี้ แต่การกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควร แม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ ค่าอุปการะเลี้ยงดูตามที่ศาลชั้นต้นกำหนด 1,370,000 บาท จึงชอบแล้ว
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560
เด็กชาย ก. โดยนางสาว น.
มารดาผู้แทนโดยชอบธรรม โจทก์
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ป.พ.พ. ม. 193/33 (4) , ม. 1547 , ม. 1557 , ม. 1564 , ม. 1598/38 , ม. 1598/39 แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
คู่ความ: เด็กชาย ก. โดยนางสาว น. มารดาผู้แทนโดยชอบธรรม โจทก์ นาย พ. จำเลย ป.พ.พ. ม. 193/33 (4) , ม. 1547 , ม. 1557 , ม. 1564 , ม. 1598/38 , ม. 1598/39
ศาล: ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดปทุมธานี - นายธัญเดช อิ่มวิทยา ศาลอุทธรณ์ภาค 1 - นายณรงค์ศักดิ์ อัจฉภาณุวัฒน์
องค์คณะ: (สู่บุญ วุฒิวงศ์-พิศล พิรุณ-นวลน้อย ผลทวี)
ที่มา: คำพิพากษาย่อของกองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา ตามที่ปรากฏในฐานข้อมูลคำพิพากษาของเรา มิใช่คำพิพากษาฉบับเต็ม
Code Sections Referenced มาตราที่อ้างอิง
💡 What This Means for You 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ
Read this case beside Decision 3290/2545, because together they show the law changing. In 2002, 3290/2545 ordered maintenance running from the date the judgment became final, which was correct under section 1557 as it then stood. This 2017 decision applies the amended section, in force 8 March 2008, under which legitimation dates back to the child's birth. If you are reading older English guidance that says maintenance starts at judgment, it is quoting a rule that stopped being law in 2008.
What it is worth in practice. A father declared to be the legal parent is exposed to maintenance for every year since the birth, not from the date he lost the case. The sum restored here was 1,370,000 baht, against a claim of 1,720,000 baht.
For the paying parent. Do not assume a court will simply split the figure in half because both parents owe the duty. Section 1598/38 is an ability-and-circumstances test, and the Supreme Court corrected an equal split imposed for its own sake, of its own motion.
If you intend to raise limitation, raise it at first instance. The defendant here lost the point not on its merits but because he tried to change the section he relied on after the trial was over.
อ่านคดีนี้คู่กับคำพิพากษาฎีกาที่ 3290/2545 คดีปี 2545 กำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ซึ่งถูกต้องตามมาตรา 1557 ในขณะนั้น ส่วนคดีนี้ใช้มาตราที่แก้ไขแล้วซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551
ผลในทางปฏิบัติ บิดาที่ศาลพิพากษาว่าเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมาย ต้องรับผิดค่าอุปการะเลี้ยงดูย้อนหลังนับแต่วันที่บุตรเกิด มิใช่นับแต่วันแพ้คดี
สำหรับฝ่ายที่ต้องจ่าย อย่าเข้าใจว่าศาลจะแบ่งครึ่งเสมอ และหากประสงค์จะยกอายุความต้องยกต่อสู้ตั้งแต่ศาลชั้นต้น
📖 Further Reading on ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline
Disclaimer: The English translations provided on this website are unofficial and for informational purposes only. The authoritative text of Thai statutes is in the Thai language as published in the Royal Thai Government Gazette (Ratchakitchanubeksa). This content does not constitute legal advice. For specific legal questions, consult a qualified Thai attorney.
Copyright © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. The Thai statutory text (ตัวบทกฎหมาย) and the original Thai-language Supreme Court (Dika) decisions are in the public domain as published in the Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา) pursuant to Section 7 of the Copyright Act B.E. 2537 (1994). All other content, including English translations, Supreme Court (Dika) decision summaries, legal annotations, cross-references, commentary, and editorial analysis, is the copyrighted intellectual property of ThaiLawOnline and its editors, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) and Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Unauthorized reproduction or distribution is prohibited.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต