มาตรา 1547: การที่บิดารับรองบุตร, สามช่องทาง
ตัวบทกฎหมาย
เด็กเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกัน จะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายต่อเมื่อบิดามารดาได้สมรสกันในภายหลังหรือบิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตรหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A child born of the parents who are not married to each other is legitimate by the subsequent marriage of the parents, or by the registration made on application by the father, or by a judgment of the Court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1547 เป็นเส้นทางจากการเป็นบุตรนอกสมรสตามมาตรา 1546 สู่ความสัมพันธ์บิดามารดา-บุตรเต็มทางกฎหมาย ช่องทางที่ 1 (สมรส) เป็นอัตโนมัติ, การจดทะเบียนสมรสกับมารดารับรองบุตรย้อนหลังตั้งแต่วันเกิด ช่องทางที่ 2 (จดทะเบียนรับรองโดยความยินยอม) ทำที่อำเภอ แต่ต้องได้รับความยินยอมของทั้งเด็กและมารดาเด็กตามมาตรา 1548 และมาตรานั้นไม่ได้กำหนดเกณฑ์อายุใดที่ยกเว้นความยินยอมของเด็ก ถ้าเด็กและมารดาเด็กไม่ได้มาให้ความยินยอมต่อหน้านายทะเบียน นายทะเบียนต้องแจ้งการขอจดทะเบียนไปยังทั้งสอง และถ้าไม่คัดค้านหรือไม่ให้ความยินยอมภายในหกสิบวันนับแต่ได้รับแจ้ง (ขยายเป็นหนึ่งร้อยแปดสิบวันถ้าอยู่นอกประเทศไทย) กฎหมายสันนิษฐานว่าไม่ให้ความยินยอม ซึ่งเป็นข้อสันนิษฐานในทางลบ การนิ่งเฉยจึงไม่ช่วยผู้ขอจดทะเบียน ถ้าเด็กหรือมารดาเด็กคัดค้านว่าผู้ขอไม่ใช่บิดา หรือไม่ให้ความยินยอม หรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ การจดทะเบียนต้องมีคำพิพากษาของศาล ในทางปฏิบัติจึงหมายความว่า บิดาของเด็กเล็กซึ่งยังไม่อาจให้ความยินยอมได้ด้วยตนเอง ตามปกติต้องใช้ช่องทางที่ 3 ไม่ใช่ช่องทางที่ 2 ช่องทางที่ 3 (คำสั่งศาล) ใช้กับกรณีที่ปฏิเสธความยินยอมหรือให้ความยินยอมไม่ได้, มักต้องมีหลักฐาน DNA และผลประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ บิดาต่างชาติใช้การรับรองบุตรเพื่อรับอำนาจปกครองร่วม สิทธิรับมรดกของบุตร และโอกาสสปอนเซอร์วีซ่า
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: การจดทะเบียนรับรองบุตรตามมาตรา 1548 ต้องได้รับความยินยอมของทั้งมารดาเด็กและเด็ก และมาตรานั้นไม่ได้กำหนดเกณฑ์อายุใดที่ยกเว้นความยินยอมของเด็ก ถ้าทั้งสองไม่ได้มาให้ความยินยอมต่อหน้านายทะเบียน นายทะเบียนต้องแจ้งไป และการนิ่งเฉยเกินหกสิบวัน (หนึ่งร้อยแปดสิบวันถ้าอยู่นอกประเทศไทย) กฎหมายสันนิษฐานว่าไม่ให้ความยินยอม ถ้าเด็กหรือมารดาเด็กคัดค้าน ไม่ให้ความยินยอม หรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ การจดทะเบียนต้องมีคำพิพากษาของศาล บิดาของเด็กเล็กจึงตามปกติต้องใช้ช่องทางศาล ไม่ใช่ช่องทางอำเภอ ส่วนการพิพาทเรื่องความเป็นบิดาต้องใช้หลักฐาน DNA สำหรับประชาชน: ช่องทางอำเภอใช้ได้เฉพาะเมื่อทั้งมารดาและบุตรให้ความยินยอมจริง หากบุตรยังเล็กเกินกว่าจะให้ความยินยอมได้ หรือมารดาปฏิเสธ ต้องฟ้องศาล
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1547 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ขยายช่องทางการสมรสภายหลังให้ครอบคลุมคู่รักเพศเดียวกัน บุตรที่เกิดจากคู่รักเพศเดียวกันสามารถทำให้ชอบด้วยกฎหมายได้เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรส
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 452/2553 (2010)
มาตรา 1547 บัญญัติว่า เด็กเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกันจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายต่อเมื่อบิดามารดาได้สมรสกันในภายหลัง หรือบิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตร หรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร ดังนั้น พฤติการณ์รับรองว่าผู้เยาว์เป็นบุตร เช่น การให้ผู้เยาว์ใช้ชื่อสกุลของตน และการอุปการะเลี้ยงดูผู้เยาว์อย่างบิดากับบุตร จึงไม่ใช่เหตุที่กฎหมายรับรอง และไม่ทำให้ผู้เยาว์เป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายได้ ผู้ที่กระทำเพียงเท่านั้นย่อมไม่ใช่บิดาโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้เยาว์
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยส่งมอบบุตรผู้เยาว์คืนและห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับผู้เยาว์อีกต่อไป จำเลยอ้างพฤติการณ์ที่ได้รับรองผู้เยาว์เป็นบุตร คือการให้ผู้เยาว์ใช้ชื่อสกุลของจำเลยและการที่จำเลยอุปการะเลี้ยงดูผู้เยาว์อย่างบิดากับบุตร ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามาตรา 1547 รับรองเหตุที่ทำให้เด็กซึ่งเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกันเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายไว้เพียงสามประการ คือบิดามารดาได้สมรสกันในภายหลัง บิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตร หรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร พฤติการณ์รับรองไม่อยู่ในสามประการนั้น เมื่อไม่ปรากฏเหตุใดเลย จำเลยจึงไม่ใช่บิดาโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้เยาว์ คำพิพากษานี้วินิจฉัยว่าสิ่งใดไม่ทำให้เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย มิได้วินิจฉัยว่าความเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลตั้งแต่เมื่อใด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3019/2541 (1998)
บุตรจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาได้ก็ต่อเมื่อดำเนินการตามมาตรา 1547 ทางใดทางหนึ่ง คือบิดามารดาสมรสกันในภายหลัง บิดาจดทะเบียนว่าเป็นบุตร หรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร เมื่อไม่มีการดำเนินการดังกล่าว บุตรนั้นมิใช่บุตรชอบด้วยกฎหมาย และมาตรา 1562 ซึ่งเป็นบทจำกัดสิทธิและต้องตีความโดยเคร่งครัด ย่อมไม่ห้ามมิให้ฟ้องบิดา
โจทก์เป็นบุตรที่จำเลยรับรองแล้วและใช้นามสกุลจำเลย แต่จำเลยกับมารดาโจทก์มิได้จดทะเบียนสมรสกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์จะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายได้ก็ต่อเมื่อดำเนินการตามมาตรา 1547 เท่านั้น เมื่อไม่ปรากฏว่าได้ดำเนินการดังกล่าว โจทก์จึงมิใช่บุตรชอบด้วยกฎหมายของจำเลย และมาตรา 1562 ที่ห้ามฟ้องบุพการีเป็นบทจำกัดสิทธิต้องตีความโดยเคร่งครัด จึงห้ามเฉพาะบุตรชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ศาลฎีกาพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ดำเนินกระบวนพิจารณาและพิพากษาใหม่
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 19 คดี (พ.ศ. 2514 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3772/2565 (2022) ฟ้องพิสูจน์บุตร คดีก่อนเลิกโดยการตกลงไม่ใช่การวินิจฉัยชี้ขาด ไม่ใช่ฟ้องซ้ำ
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5660/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12502/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3602/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1572/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10220/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6981/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3019/2541 (1998)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากแต่งงานกับพ่อหรือแม่ของบุตรหลังจากบุตรเกิดแล้ว บุตรจะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของทั้งสองฝ่ายโดยอัตโนมัติหรือไม่?
ใช่ ตามมาตรา 1547(1) เมื่อบิดามารดาที่ไม่ได้สมรสกันจดทะเบียนสมรสในภายหลัง บุตรจะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของทั้งสองฝ่ายนับตั้งแต่วันที่สมรส บุตรได้รับสิทธิมรดกจากพ่อแม่ทั้งสองและมีสิทธิได้รับการอุปการะเลี้ยงดูจากทั้งสองฝ่าย
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1547 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1547. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1547/ (accessed 17 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1547 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1547/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1547/"><p>เด็กเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกัน จะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายต่อเมื่อบิดามารดาได้สมรสกันในภายหลังหรือบิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตรหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1547 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1547/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา