La pension alimentaire court à compter de la naissance et non du jugement ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรนับแต่วันเกิด มิใช่นับแต่วันมีคำพิพากษา
⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ
Depuis la modification de l'article 1557 entrée en vigueur le 8 mars 2008, un jugement déclarant la paternité rend l'enfant légitime rétroactivement à la date de naissance, de sorte que les aliments sont réclamables dès la naissance et peuvent être demandés dans la même action que la déclaration de paternité. La responsabilité solidaire en vertu de article 1564 does not require the parents to contribute in equal shares: section 1598/38 requires the court to weigh the ability of the payer, the station of the recipient and the circumstances of the case. Because the level of maintenance is a question of public order, the Supreme Court may fix it of its own motion even where the party has not appealed on that point, and doing so is not a judgment beyond what was claimed. Section 1598/39 lets the court increase or reduce the maintenance later. Limitation is a different matter: although limitation in a civil case is a question of law concerning public order, the defendant must still raise it as an issue in the court of first instance. A defendant who pleads limitation under one provision, here section 193/33 (4) for maintenance payable periodically, and then argues a different provision on appeal, here section 1547, is raising a ground not properly taken below, and the appellate court is right to refuse to hear it.
นับแต่การแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551 คำพิพากษาว่าเป็นบุตรทำให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด บุตรย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด และฟ้องรวมมาในคดีเดียวกับการขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ ความรับผิดร่วมกันตามมาตรา 1564 มิได้หมายความว่าบิดามารดาต้องจ่ายเป็นจำนวนเท่ากัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี และเนื่องจากการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควรแม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ ทั้งมาตรา 1598/39 ให้ศาลสั่งแก้ไขค่าอุปการะเลี้ยงดูเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังได้ ส่วนอายุความนั้น แม้อายุความในคดีแพ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน แต่จำเลยต้องยกขึ้นต่อสู้เป็นประเด็นตั้งแต่ในศาลชั้นต้น การที่จำเลยให้การว่าขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) แล้วกลับอุทธรณ์อ้างมาตรา 1547 ย่อมเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น ศาลไม่รับวินิจฉัยจึงชอบแล้ว
Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร
Les faits de l'affaire ข้อเท็จจริง
Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
Since the amendment to section 1557 in force on 8 March 2008, a judgment declaring paternity makes the child legitimate retroactively to the date of birth, so maintenance is claimable from birth and may be sought in the same action as the paternity declaration. Joint liability under section 1564 does not require the parents to contribute in equal shares: section 1598/38 requires the court to weigh the ability of the payer, the station of the recipient and the circumstances of the case. Because the level of maintenance is a question of public order, the Supreme Court may fix it of its own motion even where the party has not appealed on that point, and doing so is not a judgment beyond what was claimed. Section 1598/39 lets the court increase or reduce the maintenance later. Limitation is a different matter: although limitation in a civil case is a question of law concerning public order, the defendant must still raise it as an issue in the court of first instance. A defendant who pleads limitation under one provision, here section 193/33 (4) for maintenance payable periodically, and then argues a different provision on appeal, here section 1547, is raising a ground not properly taken below, and the appellate court is right to refuse to hear it.
นับแต่การแก้ไขมาตรา 1557 ซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551 คำพิพากษาว่าเป็นบุตรทำให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด บุตรย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด และฟ้องรวมมาในคดีเดียวกับการขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ ความรับผิดร่วมกันตามมาตรา 1564 มิได้หมายความว่าบิดามารดาต้องจ่ายเป็นจำนวนเท่ากัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี และเนื่องจากการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควรแม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ ทั้งมาตรา 1598/39 ให้ศาลสั่งแก้ไขค่าอุปการะเลี้ยงดูเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังได้ ส่วนอายุความนั้น แม้อายุความในคดีแพ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน แต่จำเลยต้องยกขึ้นต่อสู้เป็นประเด็นตั้งแต่ในศาลชั้นต้น การที่จำเลยให้การว่าขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) แล้วกลับอุทธรณ์อ้างมาตรา 1547 ย่อมเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น ศาลไม่รับวินิจฉัยจึงชอบแล้ว
Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย
Deux juridictions, deux erreurs différentes, et une seule d'entre elles corrigée sur le fond. La Cour d'appel de la Région 1 a eu raison de juger que la pension alimentaire était due à compter de la date de naissance, ce que la Cour suprême a confirmé : la modification de l'article 1557 entrée en vigueur le 8 mars 2008 a remplacé l'ancienne règle, selon laquelle la filiation légitime ne produisait d'effets qu'à compter de la date à laquelle le jugement est devenu définitif, par une rétroactivité au jour de la naissance. L'argument du défendeur selon lequel la pension alimentaire ne devait courir qu'à compter du jugement définitif a été rejeté.
Là où la Cour d'appel a commis une erreur, c'est dans le calcul arithmétique. En raisonnant selon l'article 1564 qui rend les deux parents solidairement responsables et en considérant que les débiteurs solidaires supportent des parts égales, elle a réduit de moitié l'indemnité pour la fixer à 685 000 bahts. La Cour suprême a jugé que la responsabilité solidaire ne signifie pas des contributions identiques, car l'article 1598/38 enjoint au tribunal de tenir compte de la capacité de la personne qui doit payer, du train de vie de l'enfant qui reçoit, et des circonstances de l'affaire, et l'article 1598/39 permet au tribunal de modifier le montant ultérieurement. Elle a rétabli l'indemnité à 1 370 000 bahts.
Un point de procédure qui vaut plus que l'argent. La Cour a fixé le montant bien que l'enfant ne l'eût pas contesté, car le niveau de la pension alimentaire est une question d'ordre public, et a déclaré expressément qu'il ne s'agit pas de statuer au-delà des demandes.
La fin de non-recevoir tirée de la prescription n'a jamais été tranchée par la Cour suprême, et il est facile de mal interpréter cette affaire comme ayant statué en ce sens. Le défendeur a invoqué l'article 193/33(4) en première instance et y a succombé. En appel, il a tenté de le remplacer par l'article 1547. Le tribunal de première instance a refusé d'admettre ce moyen au motif qu'il n'avait pas été soulevé adéquatement en instance inférieure, et il n'a jamais contesté ce refus; la question de la prescription est donc devenue définitive par la décision du tribunal de première instance. La Cour suprême a seulement observé que, bien que la prescription soit d'ordre public, un défendeur doit tout de même l'invoquer en première instance. Elle ne s'est pas prononcée sur la question de savoir si l'article 1547 interdit une telle réclamation.
ประเด็นอายุความ จำเลยให้การว่าคดีขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าไม่ขาดอายุความ เพราะมิใช่การเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูที่มีการกำหนดจ่ายเป็นระยะเวลา จำเลยกลับอุทธรณ์ว่าขาดอายุความตามมาตรา 1547 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ประเด็นนี้เพราะเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น จำเลยมิได้โต้แย้งคำสั่งดังกล่าว ประเด็นอายุความจึงยุติตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ผลย้อนหลังของมาตรา 1557 เดิมการเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลนับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ต่อมามีการแก้ไขโดยมีผลนับแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด เด็กจึงมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด
จำนวนค่าอุปการะเลี้ยงดู ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ลดจาก 1,370,000 บาท เหลือ 685,000 บาท โดยเห็นว่าลูกหนี้ร่วมต้องรับผิดเป็นส่วนเท่ากัน ศาลฎีกาเห็นว่าไม่จำเป็นเสมอไป เพราะมาตรา 1598/38 ให้คำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี จึงคงค่าอุปการะเลี้ยงดู 1,370,000 บาท
Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม
Ce qui suit est le texte intégral de la décision de la Cour suprême n° 7345/2560. Source : deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th
Une traduction anglaise est en cours de préparation et sera bientôt disponible.
เดิม ป.พ.พ. มาตรา 1557 บัญญัติให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผล... (3) นับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร แต่ต่อมาได้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตราดังกล่าว นับแต่วันที่ 8 มีนาคม 2551 ให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด บทบัญญัติดังกล่าวมีผลให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิด ย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูได้นับแต่วันคลอดและสามารถฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรรวมกันมาเป็นคดีเดียวกับการฟ้องขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้ทีเดียว เมื่อโจทก์ฟ้องคดีภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แก้ไขเพิ่มเติม การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 กำหนดให้จำเลยจ่ายค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันที่โจทก์เกิดจนถึงวันฟ้องจึงชอบแล้ว หาใช่นับแต่เมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดตามที่จำเลยฎีกาไม่
แม้บทบัญญัติแห่ง ป.พ.พ. มาตรา 1564 จะกำหนดให้บิดามารดามีหน้าที่ร่วมกันอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรในระหว่างเป็นผู้เยาว์อันมีลักษณะเป็นลูกหนี้ร่วมกัน และในระหว่างลูกหนี้ร่วมกันย่อมจะต้องรับผิดเป็นส่วนเท่ากันก็ตาม แต่ไม่จำเป็นเสมอไปว่าบิดามารดาต้องให้ค่าอุปการะเลี้ยงดูแก่บุตรเป็นจำนวนเท่า ๆ กันตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 มีคำพิพากษาปรับแก้ให้เท่ากัน โดยลดค่าอุปการะเลี้ยงดูโจทก์ จากที่ศาลชั้นต้นพิพากษากำหนดให้รวม 1,370,000 บาท เหลือ 685,000 บาท เพราะการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดู ป.พ.พ. มาตรา 1598/38 กำหนดให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี ทั้งมาตรา 1598/39 ศาลจะสั่งแก้ไขค่าอุปการะเลี้ยงดูเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังก็ได้ แม้โจทก์มิได้ฎีกาคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 ในปัญหาข้อนี้ แต่การกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจกำหนดได้ตามที่เห็นควร แม้คู่ความมิได้ขอ และมิใช่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ ค่าอุปการะเลี้ยงดูตามที่ศาลชั้นต้นกำหนด 1,370,000 บาท จึงชอบแล้ว
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7345/2560
เด็กชาย ก. โดยนางสาว น.
มารดาผู้แทนโดยชอบธรรม โจทก์
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ป.พ.พ. ม. 193/33 (4) , ม. 1547 , ม. 1557 , ม. 1564 , ม. 1598/38 , ม. 1598/39 แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
คู่ความ: เด็กชาย ก. โดยนางสาว น. มารดาผู้แทนโดยชอบธรรม โจทก์ นาย พ. จำเลย ป.พ.พ. ม. 193/33 (4) , ม. 1547 , ม. 1557 , ม. 1564 , ม. 1598/38 , ม. 1598/39
ศาล: ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดปทุมธานี - นายธัญเดช อิ่มวิทยา ศาลอุทธรณ์ภาค 1 - นายณรงค์ศักดิ์ อัจฉภาณุวัฒน์
องค์คณะ: (สู่บุญ วุฒิวงศ์-พิศล พิรุณ-นวลน้อย ผลทวี)
ที่มา: คำพิพากษาย่อของกองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา ตามที่ปรากฏในฐานข้อมูลคำพิพากษาของเรา มิใช่คำพิพากษาฉบับเต็ม
Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง
💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ
Lisez cette affaire à côté de la décision 3290/2545, car ensemble elles montrent l'évolution de la loi. En 2002, l'arrêt 3290/2545 a ordonné le paiement d'une pension alimentaire à compter de la date à laquelle le jugement est devenu définitif, ce qui était correct en vertu de l'article 1557 tel qu'il était rédigé alors. Cette décision de 2017 applique l'article modifié, en vigueur le 8 mars 2008, en vertu duquel légitimation remonte à la naissance de l'enfant. Si vous lisez des conseils en anglais plus anciens qui indiquent que la pension alimentaire commence au prononcé du jugement, ils citent une règle qui a cessé d'être en vigueur en 2008.
Ce que cela vaut dans la pratique. Un père reconnu comme parent légal est exposé à une obligation alimentaire pour chaque année depuis la naissance, et non à compter de la date où il a perdu son procès. La somme restituée ici était de 1 370 000 bahts, pour une demande initiale de 1 720 000 bahts.
Pour le parent payeur. Ne présumez pas d'un tribunal volonté divisez simplement le montant en deux car les deux parents ont cette obligation. L'article 1598/38 est un test fondé sur la capacité et les circonstances, et la Cour suprême a corrigé un partage égal imposé pour lui-même, d'office.
Si vous avez l'intention de soulever la prescription, soulevez-la en première instance. Le défendeur a perdu sa cause ici non pas sur le fond, mais parce qu'il a tenté de changer l'article sur lequel il s'appuyait après la fin du procès.
อ่านคดีนี้คู่กับคำพิพากษาฎีกาที่ 3290/2545 คดีปี 2545 กำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด ซึ่งถูกต้องตามมาตรา 1557 ในขณะนั้น ส่วนคดีนี้ใช้มาตราที่แก้ไขแล้วซึ่งมีผลวันที่ 8 มีนาคม 2551
ผลในทางปฏิบัติ บิดาที่ศาลพิพากษาว่าเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมาย ต้องรับผิดค่าอุปการะเลี้ยงดูย้อนหลังนับแต่วันที่บุตรเกิด มิใช่นับแต่วันแพ้คดี
สำหรับฝ่ายที่ต้องจ่าย อย่าเข้าใจว่าศาลจะแบ่งครึ่งเสมอ และหากประสงค์จะยกอายุความต้องยกต่อสู้ตั้งแต่ศาลชั้นต้น
Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย
Can child maintenance be claimed all the way back to the child's birth in Thailand? เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรย้อนหลังไปถึงวันที่บุตรเกิดได้หรือไม่
Yes, in cases brought after 8 March 2008. Section 1557 used to make a child legitimate only from the date the paternity judgment became final. As amended with effect from that date it operates from the child's birth, so the child is legitimate retroactively and maintenance can be claimed from birth, in the same action as the claim to be recognised as the child. In Decision 7345/2560 the Supreme Court upheld an award running from birth to the date of filing.
ได้ สำหรับคดีที่ฟ้องหลังวันที่ 8 มีนาคม 2551 เดิมมาตรา 1557 ให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลนับแต่วันมีคำพิพากษาถึงที่สุด แต่เมื่อแก้ไขแล้วให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด เด็กจึงมีฐานะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนหลังไปนับแต่วันคลอด ย่อมมีสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนับแต่วันคลอด และฟ้องรวมมาเป็นคดีเดียวกับการฟ้องขอให้รับเด็กเป็นบุตรได้
Must both parents pay the same amount of child maintenance? บิดาและมารดาต้องจ่ายค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเป็นจำนวนเท่ากันหรือไม่
No. Section 1564 makes the parents responsible together, but the Supreme Court held that this does not mean equal contributions. Section 1598/38 requires the court to weigh the ability of the person who must pay, the station of the person who receives and the circumstances of the case, and Section 1598/39 lets the court raise or lower the figure later. The Court of Appeal Region 1 had halved the award to 685,000 baht on an equal shares view; the Supreme Court restored the full 1,370,000 baht, holding that it may fix the level of its own motion because it is a question of public order.
ไม่จำเป็น มาตรา 1564 ให้บิดามารดามีหน้าที่ร่วมกันอุปการะเลี้ยงดูบุตร แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามิได้หมายความว่าต้องจ่ายเป็นจำนวนเท่า ๆ กัน เพราะมาตรา 1598/38 ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งคดี ทั้งมาตรา 1598/39 ให้ศาลสั่งแก้ไขเพิ่มขึ้นหรือลดลงในภายหลังได้ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ลดลงเหลือ 685,000 บาท แต่ศาลฎีกาให้คงตามศาลชั้นต้น 1,370,000 บาท
Can the father defeat the claim by arguing it is out of time? บิดาจะยกอายุความขึ้นต่อสู้ให้คดีตกไปได้หรือไม่
Not by changing provisions on appeal. In Decision 7345/2560 the father pleaded limitation under Section 193/33 (4), the five year period for maintenance payable at intervals, and the first court held it did not apply because this maintenance was not fixed to be paid periodically. He then argued Section 1547 on appeal instead, and the court refused to hear a ground not raised below. Limitation is a matter of public order, but it still has to be pleaded as an issue in the court of first instance.
ไม่อาจทำได้โดยเปลี่ยนมาตราในชั้นอุทธรณ์ คดีนี้จำเลยให้การว่าขาดอายุความตามมาตรา 193/33 (4) ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าไม่ขาดอายุความเพราะมิใช่ค่าอุปการะเลี้ยงดูที่กำหนดจ่ายเป็นระยะเวลา จำเลยกลับอุทธรณ์อ้างมาตรา 1547 ศาลไม่รับวินิจฉัยเพราะเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบในศาลชั้นต้น อายุความเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย แต่ก็ต้องยกขึ้นต่อสู้เป็นประเด็นตั้งแต่ศาลชั้นต้น
📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline
Clause de non-responsabilité: Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.
Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sébastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต