ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มาตรา 222/22: จำเลยขาดนัดในคดีแบบกลุ่ม

ตัวบทกฎหมาย

ในกรณีที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณาศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณามิได้ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานโจทก์ไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานหลักฐานอื่นมาสืบได้เองตามที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕
นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม

คำแปลภาษาอังกฤษ

In the case where the defendant defaults in filing an answer or defaults in appearance, the court may not render a judgment or an order deciding in favour of the plaintiff merely by reason of the defendant's default in filing an answer or default in appearance. The court shall take the plaintiff's evidence ex parte, and the court may itself call other evidence to be taken as it sees necessary for the benefit of justice.

ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕

นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

บทบัญญัตินี้ปรับหลักการพิจารณาโดยขาดนัดทั่วไปสำหรับคดีแบบกลุ่มเพื่อคุ้มครองสมาชิกกลุ่มที่ไม่ได้อยู่ในคดี ในคดีทั่วไปการที่จำเลยขาดนัดอาจทำให้โจทก์ได้เปรียบ แต่มาตรานี้ห้ามศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะเพียงเพราะจำเลยขาดนัด โจทก์ยังต้องสืบพยานพิสูจน์คดีไปฝ่ายเดียว และให้ศาลมีอำนาจไต่สวนเรียกพยานเพิ่มเติมเพื่อความยุติธรรม ความเข้มงวดนี้สะท้อนว่าคำพิพากษาในคดีกลุ่มผูกพันคนจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ต่อหน้าศาล วรรคสองให้กรณีโจทก์ขาดนัดหรือทั้งสองฝ่ายขาดนัดบังคับตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ และวรรคสามให้นำบทบัญญัติการพิจารณาโดยขาดนัดทั่วไปมาใช้โดยอนุโลม

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

สำหรับโจทก์ อย่าคิดว่าจำเลยที่นิ่งเฉยหรือไม่มาศาลจะทำให้ชนะคดีแบบกลุ่มได้ง่าย ท่านยังต้องนำสืบพยานให้เห็นจริง เพราะศาลพิพากษาให้ท่านชนะเพราะการขาดนัดอย่างเดียวไม่ได้ และอาจเรียกพยานของศาลเองด้วย สำหรับจำเลย การเพิกเฉยต่อคดีแบบกลุ่มเป็นเรื่องอันตราย แต่ก็ไม่ได้ประกันว่าโจทก์จะชนะ การขอคำปรึกษาที่ถูกต้องจึงดีกว่าการไม่มาศาล เนื่องจากการขาดนัดอาจทำให้เข้าสู่กลไกจำหน่ายคดีตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ หากโจทก์พลาดด้วย ทั้งสองฝ่ายควรติดตามกำหนดการมาศาลและการนำสืบอย่างใกล้ชิด

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าจำเลยขาดนัด โจทก์ชนะคดีแบบกลุ่มโดยอัตโนมัติหรือไม่

ไม่ ตามมาตรา ๒๒๒/๒๒ ศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะเพียงเพราะจำเลยไม่ยื่นคำให้การหรือไม่มาศาลไม่ได้ โจทก์ยังต้องสืบพยานพิสูจน์คดีไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานเพิ่มเติมเองได้

ทำไมหลักการขาดนัดในคดีแบบกลุ่มจึงเข้มงวดกว่า

เพราะคำพิพากษาในคดีกลุ่มผูกพันสมาชิกจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในคดี มาตรา ๒๒๒/๒๒ จึงกำหนดให้ศาลต้องพิสูจน์พยานของโจทก์แม้จำเลยขาดนัด แทนที่จะพิพากษาให้ชนะโดยขาดนัดทันที

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 222/22 (ประเทศไทย)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/22. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 222/22
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/"><p>ในกรณีที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณาศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณามิได้ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานโจทก์ไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานหลักฐานอื่นมาสืบได้เองตามที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕ นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 222/22 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง