ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 222/22: จำเลยขาดนัดในคดีแบบกลุ่ม
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณาศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณามิได้ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานโจทก์ไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานหลักฐานอื่นมาสืบได้เองตามที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕
นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในกรณีที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณาศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณามิได้ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานโจทก์ไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานหลักฐานอื่นมาสืบได้เองตามที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕
นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้ปรับหลักการพิจารณาโดยขาดนัดทั่วไปสำหรับคดีแบบกลุ่มเพื่อคุ้มครองสมาชิกกลุ่มที่ไม่ได้อยู่ในคดี ในคดีทั่วไปการที่จำเลยขาดนัดอาจทำให้โจทก์ได้เปรียบ แต่มาตรานี้ห้ามศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะเพียงเพราะจำเลยขาดนัด โจทก์ยังต้องสืบพยานพิสูจน์คดีไปฝ่ายเดียว และให้ศาลมีอำนาจไต่สวนเรียกพยานเพิ่มเติมเพื่อความยุติธรรม ความเข้มงวดนี้สะท้อนว่าคำพิพากษาในคดีกลุ่มผูกพันคนจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ต่อหน้าศาล วรรคสองให้กรณีโจทก์ขาดนัดหรือทั้งสองฝ่ายขาดนัดบังคับตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ และวรรคสามให้นำบทบัญญัติการพิจารณาโดยขาดนัดทั่วไปมาใช้โดยอนุโลม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับโจทก์ อย่าคิดว่าจำเลยที่นิ่งเฉยหรือไม่มาศาลจะทำให้ชนะคดีแบบกลุ่มได้ง่าย ท่านยังต้องนำสืบพยานให้เห็นจริง เพราะศาลพิพากษาให้ท่านชนะเพราะการขาดนัดอย่างเดียวไม่ได้ และอาจเรียกพยานของศาลเองด้วย สำหรับจำเลย การเพิกเฉยต่อคดีแบบกลุ่มเป็นเรื่องอันตราย แต่ก็ไม่ได้ประกันว่าโจทก์จะชนะ การขอคำปรึกษาที่ถูกต้องจึงดีกว่าการไม่มาศาล เนื่องจากการขาดนัดอาจทำให้เข้าสู่กลไกจำหน่ายคดีตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ หากโจทก์พลาดด้วย ทั้งสองฝ่ายควรติดตามกำหนดการมาศาลและการนำสืบอย่างใกล้ชิด
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าจำเลยขาดนัด โจทก์ชนะคดีแบบกลุ่มโดยอัตโนมัติหรือไม่
ไม่ ตามมาตรา ๒๒๒/๒๒ ศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะเพียงเพราะจำเลยไม่ยื่นคำให้การหรือไม่มาศาลไม่ได้ โจทก์ยังต้องสืบพยานพิสูจน์คดีไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานเพิ่มเติมเองได้
ทำไมหลักการขาดนัดในคดีแบบกลุ่มจึงเข้มงวดกว่า
เพราะคำพิพากษาในคดีกลุ่มผูกพันสมาชิกจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในคดี มาตรา ๒๒๒/๒๒ จึงกำหนดให้ศาลต้องพิสูจน์พยานของโจทก์แม้จำเลยขาดนัด แทนที่จะพิพากษาให้ชนะโดยขาดนัดทันที
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 222/22 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/22. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 222/22 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/"><p>ในกรณีที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณาศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณามิได้ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานโจทก์ไปฝ่ายเดียว และศาลอาจเรียกพยานหลักฐานอื่นมาสืบได้เองตามที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ถ้าโจทก์ไม่นำพยานหลักฐานมาสืบตามความในวรรคหนึ่งภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด หรือในกรณีที่คู่ความทั้งสองฝ่ายหรือโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้บังคับตามบทบัญญัติมาตรา ๒๒๒/๒๕ นอกจากที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 222/22 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-22/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา