ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 222/43: การขอเฉลี่ยทรัพย์จากการบังคับคดีในคดีอื่น
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินอย่างใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์ในคดีแบบกลุ่มมีอำนาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้น เพื่อให้ศาลมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แก่ทนายความฝ่ายโจทก์ โจทก์ และสมาชิกกลุ่มตามมาตรา ๓๒๖ ตามจำนวนที่มีสิทธิได้รับ
ในกรณีที่จำนวนเงินที่สมาชิกกลุ่มได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามมาตรา ๒๒๒/๔๒ ยังไม่เป็นที่ยุติ ให้ศาลที่ได้รับคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ตามวรรคหนึ่งรอการมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์ไว้ก่อน และเมื่อได้ข้อยุติในจำนวนเงินดังกล่าวแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์แจ้งให้ศาลนั้นทราบ
เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีนั้นส่งเงินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีแบบกลุ่มเพื่อจ่ายให้แก่ผู้มีสิทธิตามมาตรา ๒๒๒/๔๔
คำแปลภาษาอังกฤษ
เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินอย่างใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์ในคดีแบบกลุ่มมีอำนาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้น เพื่อให้ศาลมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แก่ทนายความฝ่ายโจทก์ โจทก์ และสมาชิกกลุ่มตามมาตรา ๓๒๖ ตามจำนวนที่มีสิทธิได้รับ
ในกรณีที่จำนวนเงินที่สมาชิกกลุ่มได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามมาตรา ๒๒๒/๔๒ ยังไม่เป็นที่ยุติ ให้ศาลที่ได้รับคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ตามวรรคหนึ่งรอการมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์ไว้ก่อน และเมื่อได้ข้อยุติในจำนวนเงินดังกล่าวแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์แจ้งให้ศาลนั้นทราบ
เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีนั้นส่งเงินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีแบบกลุ่มเพื่อจ่ายให้แก่ผู้มีสิทธิตามมาตรา ๒๒๒/๔๔
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้ขยายกลไกการเฉลี่ยทรัพย์ตามมาตรา 326 มาสู่บริบทคดีแบบกลุ่ม และให้ทนายความฝ่ายโจทก์มีอำนาจร้องขอได้ เมื่อทรัพย์สินของจำเลยรายเดียวกันถูกบังคับคดีในคดีอื่น ฝ่ายคดีแบบกลุ่มสามารถขอเฉลี่ยตามส่วนได้ แทนที่จะเสียเปรียบเจ้าหนี้รายที่ยึดก่อน วรรคสองแก้ปัญหาเรื่องจังหวะเวลาที่เป็นลักษณะเฉพาะของคดีแบบกลุ่ม เพราะจำนวนคำขอรายบุคคลของสมาชิกยุติผ่านกระบวนการตามมาตรา 222/42 ศาลที่เฉลี่ยทรัพย์จึงต้องรอจนจำนวนยุติแล้วจึงดำเนินการตามที่ทนายความแจ้ง วรรคท้ายให้ส่งเงินผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีแบบกลุ่มเพื่อจ่ายตามลำดับในมาตรา 222/44
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เพื่อให้คดีแบบกลุ่มได้รับเงินจริง ทนายความฝ่ายโจทก์ต้องติดตามว่าทรัพย์สินของจำเลยถูกบังคับคดีในคดีอื่นหรือไม่ และยื่นคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ให้ทันเวลา มิฉะนั้นกลุ่มอาจถูกตัดสิทธิโดยเจ้าหนี้ที่เร็วกว่า การรอตามวรรคสองหมายความว่าตารางการตรวจสอบคำขอของกลุ่มมีผลโดยตรงต่อเวลาที่เงินจะไหล การรักษากำหนดจำนวนของสมาชิกให้ทันจึงสำคัญ
คำถามที่พบบ่อย
คดีแบบกลุ่มขอส่วนแบ่งจากทรัพย์สินของจำเลยที่ถูกยึดในคดีอื่นได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 222/43 ทนายความฝ่ายโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อขอเฉลี่ยทรัพย์ตามมาตรา 326 ให้แก่ทนายความ โจทก์ และสมาชิกกลุ่มได้
หากจำนวนคำขอของสมาชิกยังไม่ยุติจะเป็นอย่างไร
ศาลที่รับคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ต้องรอการมีคำสั่งไว้ก่อนจนกว่าจำนวนคำขอของสมาชิกจะยุติตามมาตรา 222/42 จากนั้นทนายความฝ่ายโจทก์จึงแจ้งให้ศาลทราบเพื่อดำเนินการต่อ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 222/43 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/43. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-43/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 222/43 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-43/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-43/"><p>เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินอย่างใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์ในคดีแบบกลุ่มมีอำนาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้น เพื่อให้ศาลมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แก่ทนายความฝ่ายโจทก์ โจทก์ และสมาชิกกลุ่มตามมาตรา ๓๒๖ ตามจำนวนที่มีสิทธิได้รับ ในกรณีที่จำนวนเงินที่สมาชิกกลุ่มได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามมาตรา ๒๒๒/๔๒ ยังไม่เป็นที่ยุติ ให้ศาลที่ได้รับคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ตามวรรคหนึ่งรอการมีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์ไว้ก่อน และเมื่อได้ข้อยุติในจำนวนเงินดังกล่าวแล้ว ให้ทนายความฝ่ายโจทก์แจ้งให้ศาลนั้นทราบ เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้เฉลี่ยทรัพย์แล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีนั้นส่งเงินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีแบบกลุ่มเพื่อจ่ายให้แก่ผู้มีสิทธิตามมาตรา ๒๒๒/๔๔</p><footer>Civil Procedure Code, s. 222/43 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-43/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา