Seizing land worth far more than a small debt is excessive without first tracing assets คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2081/2569
⚖️ Key Takeaway ⚖️ ประเด็นสำคัญ
The Supreme Court Consumer Case Division affirmed the revocation of the seizure: section 300 bars seizure beyond what enforcement needs, and a creditor who has not used the tools in sections 277, 282 and 283 to trace other assets, with plenty of enforcement time left, cannot claim the land was the only asset available; it also relieved the creditor of the fee for seizure without sale, which Amendment No. 33 B.E. 2568, in force from 10 September 2025, no longer imposes.
โจทก์จึงไม่อาจอ้างได้ว่าที่ดินที่ยึดนี้เป็นทรัพย์ชิ้นเดียวของจำเลยที่ 3 ที่จะสามารถบังคับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและมีเหตุสมควรที่จะยึดได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงหรือไม่ขัดต่อบทบัญญัติมาตรา 300
Executive Summary บทสรุปผู้บริหาร
A judgment creditor owed a small sum must search for other assets with the court's tracing powers before seizing land worth many times the debt.
Facts of the Case ข้อเท็จจริง
In a consumer case the third defendant was liable as guarantor for 30,000 baht, and the judgment creditor had 15 rai of his land, appraised at 600,000 baht and already mortgaged to a bank for a credit line of 780,000 baht with no default, seized on 7 August 2023 after searching only the land registers.
Court's Holding (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
The Supreme Court Consumer Case Division affirmed the revocation of the seizure: section 300 bars seizure beyond what enforcement needs, and a creditor who has not used the tools in sections 277, 282 and 283 to trace other assets, with plenty of enforcement time left, cannot claim the land was the only asset available; it also relieved the creditor of the fee for seizure without sale, which Amendment No. 33 B.E. 2568, in force from 10 September 2025, no longer imposes.
โจทก์จึงไม่อาจอ้างได้ว่าที่ดินที่ยึดนี้เป็นทรัพย์ชิ้นเดียวของจำเลยที่ 3 ที่จะสามารถบังคับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและมีเหตุสมควรที่จะยึดได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงหรือไม่ขัดต่อบทบัญญัติมาตรา 300
Court decision text ข้อความคำพิพากษาภาษาไทย
Recorded decision text.
Supporting source: deka.in.th (secondary reproduction)
ข้อความคำพิพากษาที่บันทึกไว้ในฐานข้อมูลนี้
เอกสารอ้างอิงประกอบ: deka.in.th (แหล่งเผยแพร่ซ้ำ)
จำเลยที่ 3 ยื่นคำร้องว่า จำเลยที่ 3 ต้องรับผิดชำระหนี้ตามคำพิพากษาเพียง 30,000 บาท แต่โจทก์นำยึดที่ดินโฉนดเลขที่ 13296 ของจำเลยที่ 3 โดยตีราคาประเมินขณะยึด 600,000 บาท เป็นการยึดทรัพย์เกินกว่าความจำเป็นแก่การบังคับคดี ทั้งที่จำเลยที่ 3 ยังมีทรัพย์สินอื่นพอที่จะชำระหนี้ได้ ขอให้งดการบังคับคดีและเพิกถอนการยึดทรัพย์ดังกล่าว
โจทก์ยื่นคำคัดค้าน ขอให้ยกคำร้องของจำเลยที่ 3
ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้ว มีคำสั่งให้เพิกถอนการบังคับคดียึดที่ดินโฉนดเลขที่ 13296 ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ แจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์ภาค 3 แผนกคดีผู้บริโภค พิพากษายืน แต่ให้โจทก์ชำระค่าธรรมเนียมการยึดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายในอัตราร้อยละ 2 ของราคาทรัพย์ที่ยึด ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
โจทก์ฎีกา โดยศาลฎีกาแผนกคดีผู้บริโภคอนุญาตให้ฎีกา
ศาลฎีกาแผนกคดีผู้บริโภควินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่ยุติฟังได้ว่า เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2566 เจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดิน 15 ไร่ ตามโฉนดเลขที่ 13296 ของจำเลยที่ 3 ซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษา 30,000 บาท ร่วมกับจำเลยที่ 1 และที่ 2 มีราคาประเมินที่ดินทั้งแปลง 600,000 บาท แต่จำเลยที่ 3 จำนองเป็นประกันหนี้ต่อธนาคาร พ. วงเงิน 780,000 บาท ไว้ตั้งแต่วันที่ 26 มกราคม 2564 โดยยังมิได้ผิดนัดผิดสัญญาต่อธนาคารดังกล่าว
คดีมีปัญหาข้อกฎหมายที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า การยึดที่ดินโฉนดเลขที่ 13296 ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 300 มีเจตนารมณ์ที่จะป้องกันไม่ให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาต้องได้รับความเสียหายจากการที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและเจ้าพนักงานบังคับคดีใช้อำนาจยึดทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเกินความจำเป็นและเกินกว่าสัดส่วนแห่งหนี้ที่จะพึงต้องถูกบังคับให้ชำระ และเพื่อให้บรรลุเจตนารมณ์ดังกล่าว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาคบังคับคดี จึงได้กำหนดวิธีการและเครื่องมือให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและเจ้าพนักงานบังคับคดีสำหรับใช้ในการสืบและค้นหาทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่อยู่หรือไม่อยู่ในความครอบครองของลูกหนี้ตามคำพิพากษา ดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 277 ที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีอำนาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องเพื่อให้ศาลไต่สวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา มาตรา 282 ที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานบังคับคดีค้นสถานที่ใด ๆ ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาครอบครองอยู่เพื่อพบทรัพย์สินที่เป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษา และมาตรา 283 ที่ให้อำนาจเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องขอให้ศาลออกหมายค้นเพื่อพบทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่อยู่ในสถานที่ที่บุคคลอื่นครอบครองอยู่ เมื่อโจทก์ยอมรับว่าโจทก์เพียงแต่สืบหาทรัพย์ของจำเลยที่ 3 ตามทะเบียนที่ดิน โดยไม่ปรากฏว่าโจทก์ได้ใช้วิธีการและเครื่องมือดังกล่าวมาก่อนด้วย ทั้งที่ระยะเวลาสำหรับการบังคับคดียังเหลืออีกมาก โจทก์จึงไม่อาจอ้างได้ว่าที่ดินที่ยึดนี้เป็นทรัพย์ชิ้นเดียวของจำเลยที่ 3 ที่จะสามารถบังคับชำระหนี้ตามคำพิพากษาและมีเหตุสมควรที่จะยึดได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงหรือไม่ขัดต่อบทบัญญัติมาตรา 300 ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยมานั้นชอบแล้ว ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกาที่โจทก์อ้างมีข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญไม่ตรงกับคดีนี้ ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
อนึ่ง ระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2568 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 10 กันยายน 2568 โดยมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวให้ยกเลิกตาราง 5 ค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดี ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 22) พ.ศ. 2548 และให้ใช้ตาราง 5 ค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีท้ายพระราชบัญญัตินี้แทน โดยตาราง 5 ค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีท้ายพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2568 มิได้บัญญัติความรับผิดค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีในกรณียึดทรัพย์สินซึ่งไม่ใช่ตัวเงินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายไว้ดังเช่นกฎหมายเดิม โจทก์จึงไม่มีความรับผิดต้องชำระค่าธรรมเนียมดังกล่าวตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 อีก ปัญหานี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้เองตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142 (5) ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 7
พิพากษายืน แต่โจทก์ไม่ต้องชำระค่าธรรมเนียมการยึดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 และให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาแทนจำเลยที่ 3 กำหนดค่าทนายความ 5,000 บาท และค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี 3,000 บาท
Code Sections Referenced มาตราที่อ้างอิง
Disclaimer: The English translations provided on this website are unofficial and for informational purposes only. The authoritative text of Thai statutes is in the Thai language as published in the Royal Thai Government Gazette (Ratchakitchanubeksa). This content does not constitute legal advice. For specific legal questions, consult a qualified Thai attorney.
Copyright © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. The Thai statutory text (ตัวบทกฎหมาย) and the original Thai-language Supreme Court (Dika) decisions are in the public domain as published in the Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา) pursuant to Section 7 of the Copyright Act B.E. 2537 (1994). All other content, including English translations, Supreme Court (Dika) decision summaries, legal annotations, cross-references, commentary, and editorial analysis, is the copyrighted intellectual property of ThaiLawOnline and its editors, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) and Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Unauthorized reproduction or distribution is prohibited.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต