ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 237: คำแก้อุทธรณ์และห้ามถือว่าขาดนัด
ตัวบทกฎหมาย
จำเลยอุทธรณ์อาจยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลแสดงว่า จำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์
คำแปลภาษาอังกฤษ
The appellee may file an answer to the appeal with the court of first instance within fifteen days from the date the copy of the appeal is served. In no case shall the court declare the appellee to be in default for failing to file an answer to the appeal.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 237 กำหนดเวลาสิบห้าวันให้จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ และวางหลักว่าการไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์ไม่มีผลเป็นการขาดนัด คำแก้อุทธรณ์ถือเป็นคำคู่ความ ซึ่งมีผลสำคัญคือ คู่ความที่มิได้อุทธรณ์เองก็ยังตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ให้ศาลชั้นอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำแก้อุทธรณ์จึงเป็นเครื่องมือในเนื้อหา มิใช่เพียงแบบพิธี และเชื่อมโยงกับมาตรา 1 (5), 235 และ 240 ทั้งใช้บังคับโดยอนุโลมในคดีส่วนแพ่งของคดีอาญา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
อย่าถือว่าคำแก้อุทธรณ์เป็นเพียงพิธี เพราะคำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ จำเลยอุทธรณ์ที่แพ้ประเด็นใดในศาลล่างหรือที่มิได้อุทธรณ์ ก็ใช้คำแก้อุทธรณ์ตั้งประเด็น เช่น อายุความ ให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติ หากท่านเป็นจำเลยอุทธรณ์ ควรยื่นภายในสิบห้าวันและตั้งประเด็นให้ครบ แม้ไม่ยื่นก็ไม่ถือว่าขาดนัด แต่การนิ่งเฉยอาจทำให้เสียโอกาสให้ศาลทบทวนประเด็นของท่าน หากไม่ได้รับสำเนาอุทธรณ์ ควรยกขึ้นเพราะเป็นข้อบกพร่องที่อาจทำให้ท่านเสียสิทธินี้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10930/2554 (2011)
คำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ คู่ความย่อมตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ขอให้ศาลชั้นอุทธรณ์หยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ตามมาตรา 1 (5), 237 และ 240 แม้จะมิได้อุทธรณ์เองก็ตาม
แม้จำเลยที่ 2 มิได้อุทธรณ์ แต่ยื่นคำแก้อุทธรณ์ว่าคดีโจทก์ขาดอายุความละเมิด 1 ปี ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ ประเด็นจึงยังไม่ยุติตามมาตรา 1 (5), 237 และ 240 การที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกขึ้นวินิจฉัยจึงชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4413/2565 (2022)
การส่งสำเนาอุทธรณ์เฉพาะฝ่ายหนึ่งโดยไม่ส่งให้อีกฝ่ายที่มีสิทธิแก้อุทธรณ์ ย่อมทำให้ฝ่ายนั้นเสียสิทธิยื่นคำแก้อุทธรณ์ตามมาตรา 237 และทำให้การพิจารณาไม่ชอบ
เมื่อจำเลยอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำเนาอุทธรณ์เฉพาะแก่พนักงานอัยการโจทก์ ไม่ส่งให้ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีส่วนแพ่ง ทำให้ผู้ร้องเสียสิทธิแก้อุทธรณ์ตามมาตรา 237 ประกอบ ป.วิ.อาญา คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในคดีส่วนแพ่งจึงไม่ชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 14 คดี (พ.ศ. 2477 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5679/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1727/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1098/2505 (1962)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1198/2492 (1949)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2130/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2675/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1848/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8144/2548 (2005)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มีเวลายื่นคำแก้อุทธรณ์เท่าใด
ตามมาตรา 237 จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์
หากไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์จะเป็นอย่างไร
ไม่มีผลเป็นการขาดนัด มาตรา 237 กำหนดว่าห้ามศาลแสดงว่าจำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์
ตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์แม้ไม่ได้อุทธรณ์ได้หรือไม่
ได้ คำแก้อุทธรณ์ถือเป็นคำคู่ความ คู่ความที่มิได้อุทธรณ์ก็ตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 237 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 237. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 237 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/"><p>จำเลยอุทธรณ์อาจยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลแสดงว่า จำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 237 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา