ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 237: คำแก้อุทธรณ์และห้ามถือว่าขาดนัด
ตัวบทกฎหมาย
จำเลยอุทธรณ์อาจยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลแสดงว่า จำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์
คำแปลภาษาอังกฤษ
จำเลยอุทธรณ์อาจยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลแสดงว่า จำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 237 กำหนดเวลาสิบห้าวันให้จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ และวางหลักว่าการไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์ไม่มีผลเป็นการขาดนัด คำแก้อุทธรณ์ถือเป็นคำคู่ความ ซึ่งมีผลสำคัญคือ คู่ความที่มิได้อุทธรณ์เองก็ยังตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ให้ศาลชั้นอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำแก้อุทธรณ์จึงเป็นเครื่องมือในเนื้อหา มิใช่เพียงแบบพิธี และเชื่อมโยงกับมาตรา 1 (5), 235 และ 240 ทั้งใช้บังคับโดยอนุโลมในคดีส่วนแพ่งของคดีอาญา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
อย่าถือว่าคำแก้อุทธรณ์เป็นเพียงพิธี เพราะคำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ จำเลยอุทธรณ์ที่แพ้ประเด็นใดในศาลล่างหรือที่มิได้อุทธรณ์ ก็ใช้คำแก้อุทธรณ์ตั้งประเด็น เช่น อายุความ ให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติ หากท่านเป็นจำเลยอุทธรณ์ ควรยื่นภายในสิบห้าวันและตั้งประเด็นให้ครบ แม้ไม่ยื่นก็ไม่ถือว่าขาดนัด แต่การนิ่งเฉยอาจทำให้เสียโอกาสให้ศาลทบทวนประเด็นของท่าน หากไม่ได้รับสำเนาอุทธรณ์ ควรยกขึ้นเพราะเป็นข้อบกพร่องที่อาจทำให้ท่านเสียสิทธินี้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10930/2554 (2011)
คำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ คู่ความย่อมตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ขอให้ศาลชั้นอุทธรณ์หยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ตามมาตรา 1 (5), 237 และ 240 แม้จะมิได้อุทธรณ์เองก็ตาม
แม้จำเลยที่ 2 มิได้อุทธรณ์ แต่ยื่นคำแก้อุทธรณ์ว่าคดีโจทก์ขาดอายุความละเมิด 1 ปี ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำแก้อุทธรณ์เป็นคำคู่ความ ประเด็นจึงยังไม่ยุติตามมาตรา 1 (5), 237 และ 240 การที่ศาลอุทธรณ์หยิบยกขึ้นวินิจฉัยจึงชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4413/2565 (2022)
การส่งสำเนาอุทธรณ์เฉพาะฝ่ายหนึ่งโดยไม่ส่งให้อีกฝ่ายที่มีสิทธิแก้อุทธรณ์ ย่อมทำให้ฝ่ายนั้นเสียสิทธิยื่นคำแก้อุทธรณ์ตามมาตรา 237 และทำให้การพิจารณาไม่ชอบ
เมื่อจำเลยอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นสั่งให้ส่งสำเนาอุทธรณ์เฉพาะแก่พนักงานอัยการโจทก์ ไม่ส่งให้ผู้ร้องซึ่งเป็นโจทก์ในคดีส่วนแพ่ง ทำให้ผู้ร้องเสียสิทธิแก้อุทธรณ์ตามมาตรา 237 ประกอบ ป.วิ.อาญา คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ในคดีส่วนแพ่งจึงไม่ชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 14 คดี (พ.ศ. 2477 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5679/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1727/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1098/2505 (1962)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1198/2492 (1949)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2130/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2675/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1848/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8144/2548 (2005)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มีเวลายื่นคำแก้อุทธรณ์เท่าใด
ตามมาตรา 237 จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์
หากไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์จะเป็นอย่างไร
ไม่มีผลเป็นการขาดนัด มาตรา 237 กำหนดว่าห้ามศาลแสดงว่าจำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์
ตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์แม้ไม่ได้อุทธรณ์ได้หรือไม่
ได้ คำแก้อุทธรณ์ถือเป็นคำคู่ความ คู่ความที่มิได้อุทธรณ์ก็ตั้งประเด็นในคำแก้อุทธรณ์ให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยได้ ทำให้ประเด็นนั้นยังไม่ยุติ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 237 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 237. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 237 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/"><p>จำเลยอุทธรณ์อาจยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นได้ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลแสดงว่า จำเลยอุทธรณ์ขาดนัดเพราะไม่ยื่นคำแก้อุทธรณ์</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 237 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-237/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา