ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 26: การจดข้อคัดค้านคำสั่งของศาล
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าศาลได้ตั้งข้อถาม หรือออกคำสั่งหรือชี้ขาดเกี่ยวด้วยการดำเนินคดีเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีเรื่องนั้นคัดค้านข้อถามหรือคำสั่ง หรือคำชี้ขาดนั้นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลจดข้อถามหรือคำสั่งหรือคำชี้ขาดที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงไว้ในรายงาน แต่ส่วนเหตุผลที่ผู้คัดค้านยกขึ้นอ้างอิงนั้น ให้ศาลใช้ดุลพินิจจดลงไว้ในรายงาน หรือกำหนดให้คู่ความฝ่ายที่คัดค้านยื่นคำแถลงเป็นหนังสือเพื่อรวมไว้ในสำนวน
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the court has put a question, or made an order or ruling relating to the conduct of a case, and a party to that case objects to the question, order, or ruling as being unlawful, then, before the court proceeds further with the case, the court shall record in the report the question, order, or ruling objected to and the nature of the objection. As for the grounds relied upon by the objecting party, the court shall, in its discretion, either record them in the report or require the objecting party to submit a written statement to be included in the case file.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 26 กำหนดวิธีที่คู่ความจะสงวนสิทธิคัดค้านข้อถาม คำสั่ง หรือคำชี้ขาดในการดำเนินคดี โดยให้ศาลจดข้อที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงในรายงานก่อนดำเนินการต่อ และให้ดุลพินิจศาลว่าจะจดเหตุผลของคู่ความไว้ในรายงานหรือให้ยื่นคำแถลงเป็นหนังสือแยกต่างหาก ข้อนี้ก่อให้เกิดหลักฐานในสำนวนที่คู่ความจะใช้อ้างต่อไป และสัมพันธ์ใกล้ชิดกับมาตรา 226 ซึ่งกำหนดเงื่อนไขการอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาว่าต้องได้โต้แย้งคัดค้านไว้โดยชอบในเวลานั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้มักถูกมองข้าม แต่มีผลชี้ขาดในชั้นอุทธรณ์ หากไม่เห็นด้วยกับคำสั่งระหว่างพิจารณา โดยทั่วไปต้องโต้แย้งคัดค้านไว้ในรายงานในเวลานั้น การเพียงจดข้อโต้แย้งไว้ในคำร้องมักไม่เพียงพอ และอาจทำให้เสียสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้นในภายหลัง จึงควรให้ข้อคัดค้านและเหตุผลปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาหรือคำแถลงเป็นหนังสือที่ยื่นไว้จริง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6975/2549 (2006)
การเพียงจดแจ้งข้อโต้แย้งคัดค้านไว้ในคำร้อง ไม่ถือว่าได้โต้แย้งคัดค้านคำสั่งศาลตามมาตรา 26 และมาตรา 226 เมื่อไม่ได้คัดค้านโดยชอบ คู่ความจึงไม่มีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำสั่งนั้น
เนื่องจากทนายจำเลยเพียงจดแจ้งข้อโต้แย้งคัดค้านไว้ในคำร้อง ศาลวินิจฉัยว่าไม่ถือว่าได้โต้แย้งคัดค้านคำสั่งศาลชั้นต้นตามมาตรา 26 และมาตรา 226 จึงถือว่าไม่ประสงค์จะโต้แย้งคำสั่งอนุญาตให้แก้ไขคำฟ้อง จำเลยไม่มีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำสั่งนั้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยในส่วนนี้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2490 ถึง 2551)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14835/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6975/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4880-4881/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1488/2525 (1982)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 959/2520 (1977)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3452/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4002/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7333/2544 (2001)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
จะคัดค้านคำสั่งศาลระหว่างพิจารณาได้อย่างไร
ตามมาตรา 26 ให้คัดค้านข้อถาม คำสั่ง หรือคำชี้ขาดว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย และศาลจะจดข้อที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านไว้ในรายงานก่อนดำเนินการต่อ เพื่อสงวนสิทธิในการอุทธรณ์ต่อไป
การจดข้อคัดค้านไว้ในคำร้องเพียงพอหรือไม่
มักไม่เพียงพอ มีคำวินิจฉัยว่าการเพียงจดข้อโต้แย้งไว้ในคำร้องไม่ถือว่าได้คัดค้านคำสั่งตามมาตรา 26 และมาตรา 226 ซึ่งอาจทำให้เสียสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้น
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 26 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 26. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 26 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/"><p>ถ้าศาลได้ตั้งข้อถาม หรือออกคำสั่งหรือชี้ขาดเกี่ยวด้วยการดำเนินคดีเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีเรื่องนั้นคัดค้านข้อถามหรือคำสั่ง หรือคำชี้ขาดนั้นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลจดข้อถามหรือคำสั่งหรือคำชี้ขาดที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงไว้ในรายงาน แต่ส่วนเหตุผลที่ผู้คัดค้านยกขึ้นอ้างอิงนั้น ให้ศาลใช้ดุลพินิจจดลงไว้ในรายงาน หรือกำหนดให้คู่ความฝ่ายที่คัดค้านยื่นคำแถลงเป็นหนังสือเพื่อรวมไว้ในสำนวน</p><footer>Civil Procedure Code, s. 26 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา