ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 26: การจดข้อคัดค้านคำสั่งของศาล
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าศาลได้ตั้งข้อถาม หรือออกคำสั่งหรือชี้ขาดเกี่ยวด้วยการดำเนินคดีเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีเรื่องนั้นคัดค้านข้อถามหรือคำสั่ง หรือคำชี้ขาดนั้นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลจดข้อถามหรือคำสั่งหรือคำชี้ขาดที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงไว้ในรายงาน แต่ส่วนเหตุผลที่ผู้คัดค้านยกขึ้นอ้างอิงนั้น ให้ศาลใช้ดุลพินิจจดลงไว้ในรายงาน หรือกำหนดให้คู่ความฝ่ายที่คัดค้านยื่นคำแถลงเป็นหนังสือเพื่อรวมไว้ในสำนวน
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าศาลได้ตั้งข้อถาม หรือออกคำสั่งหรือชี้ขาดเกี่ยวด้วยการดำเนินคดีเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีเรื่องนั้นคัดค้านข้อถามหรือคำสั่ง หรือคำชี้ขาดนั้นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลจดข้อถามหรือคำสั่งหรือคำชี้ขาดที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงไว้ในรายงาน แต่ส่วนเหตุผลที่ผู้คัดค้านยกขึ้นอ้างอิงนั้น ให้ศาลใช้ดุลพินิจจดลงไว้ในรายงาน หรือกำหนดให้คู่ความฝ่ายที่คัดค้านยื่นคำแถลงเป็นหนังสือเพื่อรวมไว้ในสำนวน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 26 กำหนดวิธีที่คู่ความจะสงวนสิทธิคัดค้านข้อถาม คำสั่ง หรือคำชี้ขาดในการดำเนินคดี โดยให้ศาลจดข้อที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงในรายงานก่อนดำเนินการต่อ และให้ดุลพินิจศาลว่าจะจดเหตุผลของคู่ความไว้ในรายงานหรือให้ยื่นคำแถลงเป็นหนังสือแยกต่างหาก ข้อนี้ก่อให้เกิดหลักฐานในสำนวนที่คู่ความจะใช้อ้างต่อไป และสัมพันธ์ใกล้ชิดกับมาตรา 226 ซึ่งกำหนดเงื่อนไขการอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาว่าต้องได้โต้แย้งคัดค้านไว้โดยชอบในเวลานั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้มักถูกมองข้าม แต่มีผลชี้ขาดในชั้นอุทธรณ์ หากไม่เห็นด้วยกับคำสั่งระหว่างพิจารณา โดยทั่วไปต้องโต้แย้งคัดค้านไว้ในรายงานในเวลานั้น การเพียงจดข้อโต้แย้งไว้ในคำร้องมักไม่เพียงพอ และอาจทำให้เสียสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้นในภายหลัง จึงควรให้ข้อคัดค้านและเหตุผลปรากฏในรายงานกระบวนพิจารณาหรือคำแถลงเป็นหนังสือที่ยื่นไว้จริง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6975/2549 (2006)
การเพียงจดแจ้งข้อโต้แย้งคัดค้านไว้ในคำร้อง ไม่ถือว่าได้โต้แย้งคัดค้านคำสั่งศาลตามมาตรา 26 และมาตรา 226 เมื่อไม่ได้คัดค้านโดยชอบ คู่ความจึงไม่มีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำสั่งนั้น
เนื่องจากทนายจำเลยเพียงจดแจ้งข้อโต้แย้งคัดค้านไว้ในคำร้อง ศาลวินิจฉัยว่าไม่ถือว่าได้โต้แย้งคัดค้านคำสั่งศาลชั้นต้นตามมาตรา 26 และมาตรา 226 จึงถือว่าไม่ประสงค์จะโต้แย้งคำสั่งอนุญาตให้แก้ไขคำฟ้อง จำเลยไม่มีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำสั่งนั้น ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยในส่วนนี้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2490 ถึง 2551)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14835/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6975/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4880-4881/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1488/2525 (1982)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 959/2520 (1977)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3452/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4002/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7333/2544 (2001)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
จะคัดค้านคำสั่งศาลระหว่างพิจารณาได้อย่างไร
ตามมาตรา 26 ให้คัดค้านข้อถาม คำสั่ง หรือคำชี้ขาดว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย และศาลจะจดข้อที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านไว้ในรายงานก่อนดำเนินการต่อ เพื่อสงวนสิทธิในการอุทธรณ์ต่อไป
การจดข้อคัดค้านไว้ในคำร้องเพียงพอหรือไม่
มักไม่เพียงพอ มีคำวินิจฉัยว่าการเพียงจดข้อโต้แย้งไว้ในคำร้องไม่ถือว่าได้คัดค้านคำสั่งตามมาตรา 26 และมาตรา 226 ซึ่งอาจทำให้เสียสิทธิอุทธรณ์คำสั่งนั้น
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 26 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 26. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 26 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/"><p>ถ้าศาลได้ตั้งข้อถาม หรือออกคำสั่งหรือชี้ขาดเกี่ยวด้วยการดำเนินคดีเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีเรื่องนั้นคัดค้านข้อถามหรือคำสั่ง หรือคำชี้ขาดนั้นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไปให้ศาลจดข้อถามหรือคำสั่งหรือคำชี้ขาดที่ถูกคัดค้านและสภาพแห่งการคัดค้านลงไว้ในรายงาน แต่ส่วนเหตุผลที่ผู้คัดค้านยกขึ้นอ้างอิงนั้น ให้ศาลใช้ดุลพินิจจดลงไว้ในรายงาน หรือกำหนดให้คู่ความฝ่ายที่คัดค้านยื่นคำแถลงเป็นหนังสือเพื่อรวมไว้ในสำนวน</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 26 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-26/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา