ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 50: การลงลายมือชื่อในรายงานและเอกสาร
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าคู่ความฝ่ายใด หรือบุคคลใดจะต้องลงลายมือชื่อในรายงานใดเพื่อแสดงรับรู้รายงานนั้น หรือจะต้องลงลายมือชื่อในเอกสารใดเพื่อรับรองการอ่านหรือการส่งเอกสารเช่นว่านั้น
(๑) การลงลายมือ พิมพ์นิ้วมือ แกงได หรือเครื่องหมายอย่างอื่นที่ได้ทำต่อหน้าศาลนั้น ไม่จำต้องมีลายมือชื่อของพยานสองคนรับรอง
(๒) ถ้าคู่ความหรือบุคคลที่จะต้องลงลายมือชื่อในรายงานดังกล่าวแล้ว ลงลายมือชื่อไม่ได้ หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ ให้ศาลทำรายงานจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นนั้นไว้แทนการลงลายมือชื่อ
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าคู่ความฝ่ายใด หรือบุคคลใดจะต้องลงลายมือชื่อในรายงานใดเพื่อแสดงรับรู้รายงานนั้น หรือจะต้องลงลายมือชื่อในเอกสารใดเพื่อรับรองการอ่านหรือการส่งเอกสารเช่นว่านั้น (๑) การลงลายมือ พิมพ์นิ้วมือ แกงได หรือเครื่องหมายอย่างอื่นที่ได้ทำต่อหน้าศาลนั้น ไม่จำต้องมีลายมือชื่อของพยานสองคนรับรอง (๒) ถ้าคู่ความหรือบุคคลที่จะต้องลงลายมือชื่อในรายงานดังกล่าวแล้ว ลงลายมือชื่อไม่ได้ หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ ให้ศาลทำรายงานจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นนั้นไว้แทนการลงลายมือชื่อ
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 50 วางหลักปฏิบัติสองข้อเรื่องการลงลายมือชื่อในรายงานและเอกสารของศาลที่คู่ความหรือบุคคลต้องลงชื่อเพื่อรับรอง ข้อแรก การลงลายมือชื่อ พิมพ์นิ้วมือ แกงได หรือเครื่องหมายอื่นที่ทำต่อหน้าศาล ไม่ต้องมีพยานสองคนรับรอง เป็นการลดพิธีการตามปกติสำหรับลายมือชื่อที่ทำต่อหน้าศาล ข้อสอง หากผู้นั้นลงลายมือชื่อไม่ได้หรือไม่ยอมลง ให้ศาลจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อไว้แทน รายงานจึงยังใช้ได้แม้ไม่มีลายมือชื่อ บทนี้เสริมมาตรา 48 และ 49 เรื่องการจดรายงานและพยานหลักฐาน กล่าวคือ รายงานยังคงมีผลแม้คู่ความไม่ยอมลงชื่อ หากศาลจดเหตุไว้ ศาลตีความอนุมาตรา (2) อย่างกว้าง โดยถือว่าคู่ความที่แถลงต่อศาลแล้วออกจากห้องพิจารณาไปโดยไม่รออ่านและลงชื่อในรายงาน เป็นการไม่ยอมลงลายมือชื่อ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การไม่ยอมลงชื่อในรายงานกระบวนพิจารณาไม่ได้ลบล้างรายงานนั้น ศาลเพียงจดเหตุที่ท่านไม่ลงชื่อ และรายงานยังคงมีผล การเดินออกหรือปฏิเสธไม่ลงชื่อจึงไม่ใช่วิธีปฏิเสธสิ่งที่เกิดขึ้นในนัดพิจารณา เช่นเดียวกัน การออกไปก่อนอ่านและลงชื่อในรายงานอาจถือเป็นการไม่ยอมลงลายมือชื่อ หากท่านไม่เห็นด้วยกับข้อความในรายงาน ทางที่ถูกคือขอแก้ไขตามมาตรา 49 มิใช่การไม่ยอมลงชื่อ ลายมือชื่อ พิมพ์นิ้วมือ หรือเครื่องหมายที่ทำต่อหน้าศาลใช้ได้โดยไม่ต้องมีพยานเพิ่ม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6958/2557 (2014)
ตามมาตรา 50 (2) คู่ความไม่จำต้องอยู่รับฟังการอ่านรายงาน เมื่อคู่ความแถลงต่อศาลแล้วออกจากห้องพิจารณาไปโดยไม่รอลงชื่อ ถือว่าเป็นการไม่ยอมลงลายมือชื่อ และศาลจดแจ้งเหตุไว้แทนการลงลายมือชื่อ
ปัญหาข้อหนึ่งคือ รายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ 20 กันยายน 2553 ที่จำเลยทั้งสามไม่เคยลงลายมือชื่อ จะรับฟังได้หรือไม่ว่าจำเลยทั้งสามร่วมกันซื้อสุกรจากโจทก์และเป็นหนี้ 514,000 บาท ศาลฎีกาเห็นว่ามาตรา 50 (2) ไม่ได้กำหนดว่าคู่ความที่ต้องลงลายมือชื่อจะต้องอยู่รับฟังการอ่านรายงาน เมื่อจำเลยทั้งสามแถลงต่อศาลแล้วออกจากห้องพิจารณาไปโดยไม่รอฟังการอ่านและลงชื่อ ก็ถือว่าจำเลยทั้งสามไม่ยอมลงลายมือชื่อในรายงานตามความหมายของมาตรา 50
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4753/2565 (2022)
เมื่อคู่ความไม่ลงชื่อในรายงานกระบวนพิจารณา แต่ศาลจดแจ้งเหตุที่ไม่ลงลายมือชื่อไว้ตามมาตรา 50 (2) ย่อมถือว่าคู่ความนั้นทราบเรื่องที่จดไว้ เช่น การที่มีการนำเงินมาวางศาลให้มารับ
ศาลชั้นต้นจดในรายงานกระบวนพิจารณาวันที่ 3 สิงหาคม 2559 ว่าจำเลยนำเงินมาวางศาลและให้โจทก์ติดต่อรับเงิน แม้โจทก์ไม่ลงชื่อในรายงาน แต่ศาลได้จดแจ้งเหตุที่โจทก์ไม่ลงลายมือชื่อไว้ตามมาตรา 50 (2) ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 ทั้งต่อมาโจทก์ยังระบุถึงการวางเงินในอุทธรณ์ จึงต้องถือว่าโจทก์ทราบว่าจำเลยนำเงินมาวางศาลและมีสิทธิขอรับเงินได้ตั้งแต่วันดังกล่าว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2512 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4753/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5315/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6958/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3562/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 538/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 113/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9840-9841/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1692-1693/2512 (1969)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าเราไม่ยอมลงชื่อในรายงานกระบวนพิจารณาจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 50 (2) หากท่านลงลายมือชื่อไม่ได้หรือไม่ยอมลง ศาลจะจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อไว้แทน รายงานยังคงมีผล การไม่ยอมลงชื่อไม่ได้ทำให้รายงานเสียไป
ลายมือชื่อที่ทำต่อหน้าศาลต้องมีพยานสองคนหรือไม่
ไม่ต้อง ตามมาตรา 50 (1) การลงลายมือชื่อ พิมพ์นิ้วมือ แกงได หรือเครื่องหมายอื่นที่ทำต่อหน้าศาล ไม่จำต้องมีลายมือชื่อของพยานสองคนรับรอง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 50 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 50. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-50/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 50 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-50/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-50/"><p>ถ้าคู่ความฝ่ายใด หรือบุคคลใดจะต้องลงลายมือชื่อในรายงานใดเพื่อแสดงรับรู้รายงานนั้น หรือจะต้องลงลายมือชื่อในเอกสารใดเพื่อรับรองการอ่านหรือการส่งเอกสารเช่นว่านั้น (๑) การลงลายมือ พิมพ์นิ้วมือ แกงได หรือเครื่องหมายอย่างอื่นที่ได้ทำต่อหน้าศาลนั้น ไม่จำต้องมีลายมือชื่อของพยานสองคนรับรอง (๒) ถ้าคู่ความหรือบุคคลที่จะต้องลงลายมือชื่อในรายงานดังกล่าวแล้ว ลงลายมือชื่อไม่ได้ หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ ให้ศาลทำรายงานจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นนั้นไว้แทนการลงลายมือชื่อ</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 50 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-50/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา