ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 8: การรวมพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกันในสองศาล
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าคดีสองเรื่องซึ่งมีประเด็นอย่างเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องใกล้ชิดกัน อยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้นที่มีเขตอำนาจสองศาลต่างกัน และศาลทั้งสองนั้นได้ยกคำร้องทั้งหลายที่ได้ยื่นต่อศาลขอให้คดีทั้งสองได้พิจารณาพิพากษารวมในศาลเดียวกันนั้นเสีย ตราบใดที่ศาลใดศาลหนึ่งยังมิได้พิพากษาคดีนั้น ๆ คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ เพื่อขอให้มีคำสั่งให้ศาลใดศาลหนึ่งจำหน่ายคดีซึ่งอยู่ในระหว่างพิจารณานั้นออกเสียจากสารบบความ หรือให้โอนคดีไปยังอีกศาลหนึ่งก็ได้ แล้วแต่กรณีคำสั่งใด ๆ ของอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์เช่นว่านี้ให้เป็นที่สุด
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าคดีสองเรื่องซึ่งมีประเด็นอย่างเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องใกล้ชิดกัน อยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้นที่มีเขตอำนาจสองศาลต่างกัน และศาลทั้งสองนั้นได้ยกคำร้องทั้งหลายที่ได้ยื่นต่อศาลขอให้คดีทั้งสองได้พิจารณาพิพากษารวมในศาลเดียวกันนั้นเสีย ตราบใดที่ศาลใดศาลหนึ่งยังมิได้พิพากษาคดีนั้น ๆ คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ เพื่อขอให้มีคำสั่งให้ศาลใดศาลหนึ่งจำหน่ายคดีซึ่งอยู่ในระหว่างพิจารณานั้นออกเสียจากสารบบความ หรือให้โอนคดีไปยังอีกศาลหนึ่งก็ได้ แล้วแต่กรณีคำสั่งใด ๆ ของอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์เช่นว่านี้ให้เป็นที่สุด
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 8 วางกลไกป้องกันมิให้ศาลชั้นต้นสองศาลพิจารณาคดีที่มีประเด็นอย่างเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องใกล้ชิดกันแยกจากกัน ซึ่งเสี่ยงต่อความซ้ำซ้อนและคำพิพากษาที่ขัดกัน ใช้ได้เฉพาะเมื่อวิธีปกติล้มเหลว คือเมื่อทั้งสองศาลยกคำร้องขอให้รวมพิจารณาแล้ว ตราบที่ยังไม่มีศาลใดพิพากษา คู่ความอาจขอต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ให้ศาลหนึ่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความหรือโอนไปยังอีกศาลหนึ่ง และคำสั่งนั้นเป็นที่สุด บทนี้ใช้คู่กับมาตรา 9 ซึ่งกล่าวถึงกรณีที่คดีหนึ่งได้พิพากษาและมีอุทธรณ์แล้ว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านหรือคู่ความอีกฝ่ายดำเนินคดีที่มีประเด็นซ้อนกันในสองศาล มาตรานี้เป็นเครื่องมือบังคับให้รวมกันเพื่อเลี่ยงผลที่ขัดกัน แต่ต้องเรียงลำดับให้ถูก คือต้องยื่นคำร้องขอรวมพิจารณาตามปกติในทั้งสองศาลก่อน เมื่อทั้งสองศาลยกคำร้องแล้วจึงไปที่อธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ได้ กำหนดเวลาก็สำคัญ เพราะต้องยื่นก่อนที่ศาลใดจะพิพากษา การประสานคดีที่ซ้อนกันควรวางแผนแต่เนิ่น ๆ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2531 ถึง 2532)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1330/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 463/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คดีที่เกี่ยวข้องกันสองเรื่องในต่างศาลจะรวมกันได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 8 หากทั้งสองศาลยกคำร้องขอให้รวมพิจารณา และยังไม่มีศาลใดพิพากษา คู่ความอาจขอต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ให้ศาลหนึ่งจำหน่ายคดีหรือโอนคดี
ก่อนขอต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ตามมาตรา 8 ต้องมีอะไรเกิดขึ้นก่อน
ทั้งสองศาลต้องยกคำร้องขอให้รวมพิจารณาก่อน และยังไม่มีศาลใดพิพากษา จึงจะยื่นคำขอได้ และคำสั่งของอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นที่สุด
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 8 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 8. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-8/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 8 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-8/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-8/"><p>ถ้าคดีสองเรื่องซึ่งมีประเด็นอย่างเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องใกล้ชิดกัน อยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้นที่มีเขตอำนาจสองศาลต่างกัน และศาลทั้งสองนั้นได้ยกคำร้องทั้งหลายที่ได้ยื่นต่อศาลขอให้คดีทั้งสองได้พิจารณาพิพากษารวมในศาลเดียวกันนั้นเสีย ตราบใดที่ศาลใดศาลหนึ่งยังมิได้พิพากษาคดีนั้น ๆ คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่ออธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ เพื่อขอให้มีคำสั่งให้ศาลใดศาลหนึ่งจำหน่ายคดีซึ่งอยู่ในระหว่างพิจารณานั้นออกเสียจากสารบบความ หรือให้โอนคดีไปยังอีกศาลหนึ่งก็ได้ แล้วแต่กรณีคำสั่งใด ๆ ของอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์เช่นว่านี้ให้เป็นที่สุด</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 8 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-8/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา