ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 96: พยานที่หูหนวกหรือเป็นใบ้
ตัวบทกฎหมาย
พยานที่เป็นคนหูหนวก หรือเป็นใบ้หรือทั้งหูหนวกและเป็นใบ้นั้น อาจถูกถามหรือให้คำตอบโดยวิธีเขียนหนังสือ หรือโดยวิธีอื่นใดที่สมควรได้ และคำเบิกความของบุคคลนั้น ๆ ให้ถือว่าเป็นคำพยานบุคคลตามประมวลกฎหมายนี้
คำแปลภาษาอังกฤษ
A witness who is deaf, or mute, or both deaf and mute may be questioned or may give answers by means of writing or by any other suitable means, and the testimony of such person shall be deemed the testimony of an oral witness under this Code.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 96 รับรองว่าความบกพร่องทางการได้ยินหรือการพูดไม่ทำให้บุคคลขาดคุณสมบัติเป็นพยาน โดยให้ใช้วิธีการถามที่ยืดหยุ่นได้ ทั้งการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร เช่น การใช้ล่ามภาษามือ และกำหนดให้คำเบิกความที่ได้มีสถานะเช่นเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป มาตรานี้เสริมกับหลักคุณสมบัติในมาตรา 95 ที่พิจารณาความสามารถเข้าใจและตอบคำถามและการรู้เห็นโดยตรง โดยยืนยันว่าวิธีสื่อสารคำตอบปรับให้เหมาะกับพยานได้ ใช้ในคดีแพ่งและใช้ในคดีอาญาผ่านบทที่โยงมาของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาด้วย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากพยานของคุณหูหนวกหรือเป็นใบ้ ควรแจ้งศาลล่วงหน้าเพื่อจัดวิธีที่เหมาะสม เช่น คำถามเป็นลายลักษณ์อักษรหรือล่ามภาษามือที่มีคุณสมบัติ และให้บันทึกคำเบิกความอย่างถูกต้อง อย่าเข้าใจว่าพยานเช่นนั้นเบิกความไม่ได้ มาตรา 96 ให้คำเบิกความมีสถานะเท่ากับพยานอื่นเมื่อจัดวิธีสื่อสารแล้ว ดูข้อมูลเรื่องการสื่อสารในศาลได้ที่ ล่ามในห้องพิจารณาคดีไทย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 81/2531 (1988)
คำเบิกความของพยานที่หูหนวกและเป็นใบ้ให้ถือว่าเป็นคำเบิกความของพยานบุคคล ส่วนวิธีถามหรือตอบอาจกระทำโดยการเขียนหนังสือหรือโดยวิธีอื่นที่สมควรได้ตามมาตรา 96
ศาลฎีกายืนยันว่าตามมาตรา 96 คำเบิกความของประจักษ์พยานที่หูหนวกและเป็นใบ้ถือเป็นคำพยานบุคคลที่รับฟังได้ โดยถามด้วยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2531 ถึง 2531)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 81/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คนหูหนวกหรือเป็นใบ้เป็นพยานในศาลได้หรือไม่
ได้ มาตรา 96 ให้พยานที่หูหนวกหรือเป็นใบ้ถูกถามและตอบได้โดยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร และคำเบิกความถือเป็นคำพยานบุคคลตามปกติ
พยานเช่นนี้ถูกซักถามอย่างไร
โดยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร เช่น ผ่านล่ามภาษามือ ซึ่งจัดให้สามารถบันทึกคำถามและคำตอบได้อย่างถูกต้อง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 96 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 96. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 96 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/"><p>พยานที่เป็นคนหูหนวก หรือเป็นใบ้หรือทั้งหูหนวกและเป็นใบ้นั้น อาจถูกถามหรือให้คำตอบโดยวิธีเขียนหนังสือ หรือโดยวิธีอื่นใดที่สมควรได้ และคำเบิกความของบุคคลนั้น ๆ ให้ถือว่าเป็นคำพยานบุคคลตามประมวลกฎหมายนี้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 96: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา