ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 96: พยานที่หูหนวกหรือเป็นใบ้
ตัวบทกฎหมาย
พยานที่เป็นคนหูหนวก หรือเป็นใบ้หรือทั้งหูหนวกและเป็นใบ้นั้น อาจถูกถามหรือให้คำตอบโดยวิธีเขียนหนังสือ หรือโดยวิธีอื่นใดที่สมควรได้ และคำเบิกความของบุคคลนั้น ๆ ให้ถือว่าเป็นคำพยานบุคคลตามประมวลกฎหมายนี้
คำแปลภาษาอังกฤษ
พยานที่เป็นคนหูหนวก หรือเป็นใบ้หรือทั้งหูหนวกและเป็นใบ้นั้น อาจถูกถามหรือให้คำตอบโดยวิธีเขียนหนังสือ หรือโดยวิธีอื่นใดที่สมควรได้ และคำเบิกความของบุคคลนั้น ๆ ให้ถือว่าเป็นคำพยานบุคคลตามประมวลกฎหมายนี้
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 96 รับรองว่าความบกพร่องทางการได้ยินหรือการพูดไม่ทำให้บุคคลขาดคุณสมบัติเป็นพยาน โดยให้ใช้วิธีการถามที่ยืดหยุ่นได้ ทั้งการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร เช่น การใช้ล่ามภาษามือ และกำหนดให้คำเบิกความที่ได้มีสถานะเช่นเดียวกับพยานบุคคลทั่วไป มาตรานี้เสริมกับหลักคุณสมบัติในมาตรา 95 ที่พิจารณาความสามารถเข้าใจและตอบคำถามและการรู้เห็นโดยตรง โดยยืนยันว่าวิธีสื่อสารคำตอบปรับให้เหมาะกับพยานได้ ใช้ในคดีแพ่งและใช้ในคดีอาญาผ่านบทที่โยงมาของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาด้วย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากพยานของคุณหูหนวกหรือเป็นใบ้ ควรแจ้งศาลล่วงหน้าเพื่อจัดวิธีที่เหมาะสม เช่น คำถามเป็นลายลักษณ์อักษรหรือล่ามภาษามือที่มีคุณสมบัติ และให้บันทึกคำเบิกความอย่างถูกต้อง อย่าเข้าใจว่าพยานเช่นนั้นเบิกความไม่ได้ มาตรา 96 ให้คำเบิกความมีสถานะเท่ากับพยานอื่นเมื่อจัดวิธีสื่อสารแล้ว ดูข้อมูลเรื่องการสื่อสารในศาลได้ที่ ล่ามในห้องพิจารณาคดีไทย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 81/2531 (1988)
คำเบิกความของพยานที่หูหนวกและเป็นใบ้ให้ถือว่าเป็นคำเบิกความของพยานบุคคล ส่วนวิธีถามหรือตอบอาจกระทำโดยการเขียนหนังสือหรือโดยวิธีอื่นที่สมควรได้ตามมาตรา 96
ศาลฎีกายืนยันว่าตามมาตรา 96 คำเบิกความของประจักษ์พยานที่หูหนวกและเป็นใบ้ถือเป็นคำพยานบุคคลที่รับฟังได้ โดยถามด้วยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2531 ถึง 2531)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 81/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คนหูหนวกหรือเป็นใบ้เป็นพยานในศาลได้หรือไม่
ได้ มาตรา 96 ให้พยานที่หูหนวกหรือเป็นใบ้ถูกถามและตอบได้โดยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร และคำเบิกความถือเป็นคำพยานบุคคลตามปกติ
พยานเช่นนี้ถูกซักถามอย่างไร
โดยการเขียนหนังสือหรือวิธีอื่นที่สมควร เช่น ผ่านล่ามภาษามือ ซึ่งจัดให้สามารถบันทึกคำถามและคำตอบได้อย่างถูกต้อง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 96 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 96. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 96 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/"><p>พยานที่เป็นคนหูหนวก หรือเป็นใบ้หรือทั้งหูหนวกและเป็นใบ้นั้น อาจถูกถามหรือให้คำตอบโดยวิธีเขียนหนังสือ หรือโดยวิธีอื่นใดที่สมควรได้ และคำเบิกความของบุคคลนั้น ๆ ให้ถือว่าเป็นคำพยานบุคคลตามประมวลกฎหมายนี้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 96: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-96/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา