ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
16 — อำนาจตามกฎหมายจัดตั้งองค์กร
คนบทกฎหมาย
อำนาจศาล อำนาจผู้พิพากษา อำนาจพนักงานอัยการและอำนาจพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจในการที่จะปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ต้องเป็นไปตามกฎหมายและข้อบังคับทั้งหลายอันว่าด้วยการจัดตั้งศาลยุติธรรมและระบุอำนาจและหน้าที่ของผู้พิพากษา หรือซึ่งว่าด้วยอำนาจและหน้าที่ของพนักงานอัยการหรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจนั้น ๆ
คำแปลภาษาไทย
The powers of the court, the powers of a judge, the powers of a public prosecutor, and the powers of an administrative or police official in carrying out the provisions of this Code shall be governed by the laws and all regulations concerning the establishment of the courts of justice and specifying the powers and duties of judges, or concerning the powers and duties of public prosecutors or of administrative or police officials, as the case may be.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 16 เปิดเรื่องหลักทั่วไปว่าด้วยอำนาจโดยชี้ออกไปภายนอกว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญากำหนดว่าจะทำขั้นตอนใดได้ แต่ผู้ใดจะเป็นผู้ทำและอยู่ในขอบเขตใด เป็นไปตามกฎหมายจัดตั้งศาล องค์กรอัยการ และฝ่ายปกครองหรือตำรวจ มาตรานี้เป็นบทอ้างอิงมิใช่บทให้อำนาจใหม่ เจ้าพนักงานจึงกระทำได้โดยชอบเฉพาะภายในอำนาจที่กฎหมายเฉพาะเหล่านั้นให้ไว้ หลักนี้เป็นฐานของบทบัญญัติต่อ ๆ ไปเรื่องเขตอำนาจสอบสวน การจับ และการฟ้อง และอธิบายว่าเหตุใดผู้ที่มิได้ดำรงตำแหน่งโดยชอบจึงใช้อำนาจเหล่านี้ไม่ได้
ความสำคัญต่อ
ผลในทางปฏิบัติของมาตรา 16 คือเรื่องเขตอำนาจ หากผู้กระทำไม่มีอำนาจตามกฎหมายจัดตั้งที่เกี่ยวข้อง การกระทำนั้นอาจถูกโต้แย้งได้ ศาลฎีกาเคยใช้มาตรานี้ตรวจสอบว่าภารกิจหนึ่งอยู่ในอำนาจขององค์กรใดหรือไม่ เช่น วินิจฉัยว่าการชันสูตรพลิกศพตามประมวลกฎหมายนี้ไม่ใช่การฟ้องผู้กระทำผิด จึงไม่ตกไปอยู่ในอำนาจศาลทหารเพียงเพราะผู้เกี่ยวข้องเป็นทหาร หากท่านสงสัยว่าเจ้าพนักงานกระทำนอกเหนืออำนาจโดยชอบ ทนายความไทยที่มีใบอนุญาตช่วยประเมินได้ว่าจะกระทบต่อคดีของท่านหรือไม่
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 21697/2556 (2013)
ตามมาตรา 16 อำนาจของเจ้าพนักงานในการปฏิบัติตามประมวลกฎหมายนี้เป็นไปตามกฎหมายจัดตั้งองค์กร การชันสูตรพลิกศพตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามิใช่การฟ้องผู้ทำให้ตาย จึงไม่ตกอยู่ในอำนาจศาลทหารเพียงเพราะผู้นั้นเป็นทหารประจำการ
แม้ผู้ทำให้ตายจะเป็นทหารประจำการที่ต้องถูกฟ้องต่อศาลทหาร ศาลก็อ้างมาตรา 16 และวินิจฉัยว่าการไต่สวนและทำคำสั่งชันสูตรพลิกศพตามประมวลกฎหมายนี้เป็นคนละเรื่องกับการฟ้องคดีต่อผู้กระทำ การชันสูตรพลิกศพจึงยังอยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรม
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2803/2554 (2011)
มาตรา 16 กำหนดว่า อำนาจของเจ้าพนักงานตำรวจในการปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาต้องเป็นไปตามกฎหมายและข้อบังคับอันว่าด้วยอำนาจและหน้าที่ของเจ้าพนักงานตำรวจนั้น ๆ
ในการวินิจฉัยข้อโต้แย้งเรื่องการส่งตัวจำเลยระหว่างหน่วยตำรวจ ศาลนำมาตรา 16 มาใช้ยืนยันว่าอำนาจตำรวจตามประมวลกฎหมายนี้วัดจากกฎหมายที่กำหนดอำนาจและหน้าที่ของตน เมื่อพิจารณาข้อเท็จจริงแล้ว การส่งตัวไปยังพนักงานสอบสวนที่รับผิดชอบอยู่ในขอบอำนาจ การสอบสวนจึงชอบด้วยกฎหมาย
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
อำนาจของผู้พิพากษา อัยการ และตำรวจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาจากที่ใด
มาตรา 16 กำหนดว่ามาจากกฎหมายและข้อบังคับที่จัดตั้งศาลและกำหนดอำนาจหน้าที่ของผู้พิพากษา อัยการ และพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจไว้โดยเฉพาะ
เจ้าพนักงานใช้อำนาจตามประมวลกฎหมายนี้ได้หรือไม่ ถ้ากฎหมายที่กำกับตนไม่ได้ให้อำนาจไว้
ไม่ได้ มาตรา 16 ทำให้อำนาจขึ้นอยู่กับกฎหมายจัดตั้ง หากกฎหมายเหล่านั้นไม่ได้ให้อำนาจไว้ การกระทำตามประมวลกฎหมายนี้อาจถูกโต้แย้งว่าเกินอำนาจได้