ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 169: ออกหมายเรียกหรือหมายจับจำเลย
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อศาลประทับฟ้องแล้ว แต่ยังไม่ได้ตัวจำเลยมา ให้ศาลออกหมายเรียกหรือหมายจับมาแล้วแต่ควรอย่างใดเพื่อพิจารณาต่อไป
คำแปลภาษาอังกฤษ
When the court has accepted the charge but the defendant has not yet been brought before it, the court shall issue a summons or an arrest warrant, whichever is appropriate, in order to proceed with the trial.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้อยู่ในลักษณะว่าด้วยการฟ้องคดีอาญาและการไต่สวนมูลฟ้อง จัดการปัญหาที่จำเลยยังไม่มาศาลหลังจากศาลประทับฟ้องตามมาตรา ๑๖๗ โดยให้ศาลมีดุลพินิจเลือกระหว่างหมายเรียกซึ่งเพียงให้จำเลยมาศาล กับหมายจับซึ่งบังคับให้มา ตามที่เห็นสมควรแก่พฤติการณ์ ศาลฎีกาวางแนวว่าเป็นดุลพินิจที่ใช้ให้เหมาะแก่คดี และในคดีที่ราษฎรเป็นโจทก์ คำสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยผูกกับหน้าที่ของโจทก์ในการนำส่งหมาย มาตรานี้ทำให้การประทับฟ้องนำไปสู่การได้ตัวจำเลยมาพิจารณา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การที่ศาลเลือกออกหมายเรียกหรือหมายจับมีผลต่อจำเลยมาก หมายเรียกคาดหมายให้มาศาลโดยสมัครใจ ส่วนหมายจับให้อำนาจจับกุม ในคดีที่ราษฎรเป็นโจทก์ โจทก์มักถูกสั่งให้นำส่งหมายเรียกภายในกำหนด และการไม่ดำเนินคดีต่ออาจมีผลต่อโจทก์ จำเลยที่ทราบว่าคดีถูกประทับฟ้องควรมาศาลหรือดำเนินการโดยเร็วแทนที่จะเสี่ยงต่อการถูกออกหมายจับ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 612/2526 (1983)
มาตรา 169 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจได้ตามควรว่ากรณีใดควรออกหมายเรียกและกรณีใดควรออกหมายจับ
ศาลฎีกาอธิบายว่ามาตรา 169 ให้ศาลใช้ดุลพินิจว่าจะออกหมายเรียกหรือหมายจับ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าบุคคลนั้นเป็นจำเลยในคดีอาญาอีกคดีหนึ่งซึ่งศาลได้ออกหมายจับไว้แล้ว การที่ผู้พิพากษาใช้ดุลพินิจออกหมายจับจึงเป็นการใช้ดุลพินิจโดยชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1262/2526 (1983)
เมื่อศาลไต่สวนมูลฟ้องแล้วมีคำสั่งว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องและออกหมายเรียกจำเลยตามมาตรา 169 พร้อมสั่งให้โจทก์นำส่งหมาย โจทก์มีหน้าที่ดำเนินคดีต่อไปภายในกำหนดเวลาที่ศาลกำหนด
หลังไต่สวนมูลฟ้องและสั่งว่าคดีมีมูล ศาลชั้นต้นประทับฟ้อง ออกหมายเรียกจำเลย และสั่งให้โจทก์นำส่งหมายภายในเจ็ดวัน ศาลฎีกาเห็นว่าคำสั่งออกหมายเรียกเป็นไปตามมาตรา 169 และคำขอท้ายฟ้อง และการสั่งให้โจทก์นำส่งหมายทำให้โจทก์มีหน้าที่ดำเนินคดีต่อไปภายในกำหนดเวลา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13881/2556 (2013)
คำสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยและให้โจทก์นำส่งหมายเป็นไปตามมาตรา 169 ที่นำมาใช้ผ่านกฎหมายวิธีพิจารณาของศาลชำนัญพิเศษ และเป็นการปฏิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ด้วย
ในคดีของศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง ศาลสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยทั้งสามและให้โจทก์นำส่ง ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ ประกอบมาตรา 169 และเป็นการปฏิบัติตามคำขอท้ายฟ้องด้วย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2490 ถึง 2556)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1262/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 612/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13881/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 410/2490 (1947)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าประทับฟ้องแล้วแต่ยังไม่ได้ตัวจำเลย ศาลทำอย่างไร
ตามมาตรา 169 ศาลจะออกหมายเรียกหรือหมายจับแล้วแต่ควรอย่างใด เพื่อให้สามารถดำเนินการพิจารณาต่อไปได้
ศาลต้องออกหมายจับเสมอหรือไม่
ไม่ มาตรา 169 ให้ศาลมีดุลพินิจเลือกระหว่างหมายเรียกกับหมายจับตามที่เหมาะสมแก่คดี ไม่จำต้องออกหมายจับในทุกกรณี
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 169 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 169. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/ (accessed 21 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 169 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/"><p>เมื่อศาลประทับฟ้องแล้ว แต่ยังไม่ได้ตัวจำเลยมา ให้ศาลออกหมายเรียกหรือหมายจับมาแล้วแต่ควรอย่างใดเพื่อพิจารณาต่อไป</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 169 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา