ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 169: ออกหมายเรียกหรือหมายจับจำเลย
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อศาลประทับฟ้องแล้ว แต่ยังไม่ได้ตัวจำเลยมา ให้ศาลออกหมายเรียกหรือหมายจับมาแล้วแต่ควรอย่างใดเพื่อพิจารณาต่อไป
คำแปลภาษาอังกฤษ
When the court has accepted the charge but the defendant has not yet been brought before it, the court shall issue a summons or an arrest warrant, whichever is appropriate, in order to proceed with the trial.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้อยู่ในลักษณะว่าด้วยการฟ้องคดีอาญาและการไต่สวนมูลฟ้อง จัดการปัญหาที่จำเลยยังไม่มาศาลหลังจากศาลประทับฟ้องตามมาตรา ๑๖๗ โดยให้ศาลมีดุลพินิจเลือกระหว่างหมายเรียกซึ่งเพียงให้จำเลยมาศาล กับหมายจับซึ่งบังคับให้มา ตามที่เห็นสมควรแก่พฤติการณ์ ศาลฎีกาวางแนวว่าเป็นดุลพินิจที่ใช้ให้เหมาะแก่คดี และในคดีที่ราษฎรเป็นโจทก์ คำสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยผูกกับหน้าที่ของโจทก์ในการนำส่งหมาย มาตรานี้ทำให้การประทับฟ้องนำไปสู่การได้ตัวจำเลยมาพิจารณา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การที่ศาลเลือกออกหมายเรียกหรือหมายจับมีผลต่อจำเลยมาก หมายเรียกคาดหมายให้มาศาลโดยสมัครใจ ส่วนหมายจับให้อำนาจจับกุม ในคดีที่ราษฎรเป็นโจทก์ โจทก์มักถูกสั่งให้นำส่งหมายเรียกภายในกำหนด และการไม่ดำเนินคดีต่ออาจมีผลต่อโจทก์ จำเลยที่ทราบว่าคดีถูกประทับฟ้องควรมาศาลหรือดำเนินการโดยเร็วแทนที่จะเสี่ยงต่อการถูกออกหมายจับ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 612/2526 (1983)
มาตรา 169 ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจได้ตามควรว่ากรณีใดควรออกหมายเรียกและกรณีใดควรออกหมายจับ
ศาลฎีกาอธิบายว่ามาตรา 169 ให้ศาลใช้ดุลพินิจว่าจะออกหมายเรียกหรือหมายจับ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าบุคคลนั้นเป็นจำเลยในคดีอาญาอีกคดีหนึ่งซึ่งศาลได้ออกหมายจับไว้แล้ว การที่ผู้พิพากษาใช้ดุลพินิจออกหมายจับจึงเป็นการใช้ดุลพินิจโดยชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1262/2526 (1983)
เมื่อศาลไต่สวนมูลฟ้องแล้วมีคำสั่งว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้องและออกหมายเรียกจำเลยตามมาตรา 169 พร้อมสั่งให้โจทก์นำส่งหมาย โจทก์มีหน้าที่ดำเนินคดีต่อไปภายในกำหนดเวลาที่ศาลกำหนด
หลังไต่สวนมูลฟ้องและสั่งว่าคดีมีมูล ศาลชั้นต้นประทับฟ้อง ออกหมายเรียกจำเลย และสั่งให้โจทก์นำส่งหมายภายในเจ็ดวัน ศาลฎีกาเห็นว่าคำสั่งออกหมายเรียกเป็นไปตามมาตรา 169 และคำขอท้ายฟ้อง และการสั่งให้โจทก์นำส่งหมายทำให้โจทก์มีหน้าที่ดำเนินคดีต่อไปภายในกำหนดเวลา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13881/2556 (2013)
คำสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยและให้โจทก์นำส่งหมายเป็นไปตามมาตรา 169 ที่นำมาใช้ผ่านกฎหมายวิธีพิจารณาของศาลชำนัญพิเศษ และเป็นการปฏิบัติตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์ด้วย
ในคดีของศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง ศาลสั่งให้ออกหมายเรียกจำเลยทั้งสามและให้โจทก์นำส่ง ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ ประกอบมาตรา 169 และเป็นการปฏิบัติตามคำขอท้ายฟ้องด้วย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2490 ถึง 2556)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1262/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 612/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13881/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 410/2490 (1947)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าประทับฟ้องแล้วแต่ยังไม่ได้ตัวจำเลย ศาลทำอย่างไร
ตามมาตรา 169 ศาลจะออกหมายเรียกหรือหมายจับแล้วแต่ควรอย่างใด เพื่อให้สามารถดำเนินการพิจารณาต่อไปได้
ศาลต้องออกหมายจับเสมอหรือไม่
ไม่ มาตรา 169 ให้ศาลมีดุลพินิจเลือกระหว่างหมายเรียกกับหมายจับตามที่เหมาะสมแก่คดี ไม่จำต้องออกหมายจับในทุกกรณี
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 169 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 169. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 169 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/"><p>เมื่อศาลประทับฟ้องแล้ว แต่ยังไม่ได้ตัวจำเลยมา ให้ศาลออกหมายเรียกหรือหมายจับมาแล้วแต่ควรอย่างใดเพื่อพิจารณาต่อไป</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 169 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-169/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา