ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 229: ศาลเป็นผู้สืบพยานในหรือนอกศาล
ตัวบทกฎหมาย
ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะของพยาน
คำแปลภาษาอังกฤษ
The court is the one who takes the evidence. It may take the evidence inside or outside the court, as it sees fit according to the nature of the evidence.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 229 วางสองหลักที่เชื่อมโยงกัน คือ ศาลเป็นองค์กรผู้สืบพยานในคดีอาญา และมีความยืดหยุ่นเรื่องสถานที่ จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ตามลักษณะของพยาน อยู่ในภาค 5 หมวดหลักทั่วไป ทางเลือกสืบนอกศาลรองรับการเดินเผชิญสืบวัตถุพยานหรือสถานที่เกิดเหตุ และเชื่อมกับมาตรา 230 เรื่องการส่งประเด็นและเดินเผชิญสืบ กับมาตรา 230/1 เรื่องการเบิกความผ่านจอภาพ บทบัญญัตินี้เน้นลักษณะไต่สวนของไทยที่ผู้พิพากษา มิใช่เพียงคู่ความ เป็นผู้ควบคุมวิธีรับพยาน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ในทางปฏิบัติ นี่คือเหตุที่ผู้พิพากษาไทยอาจออกจากห้องพิจารณาเพื่อตรวจสถานที่ ยานพาหนะ หรือวัตถุ เมื่อภาพถ่ายอย่างเดียวไม่เพียงพอ ยืนยันว่าการรับพยานอยู่ภายใต้การควบคุมของศาล มิใช่เพียงคู่ความนำเสนอ หากคดีของท่านเกี่ยวกับสถานที่หรือวัตถุที่ต้องดูด้วยตนเอง ทนายสามารถขอให้ศาลเดินเผชิญสืบตามมาตรานี้ได้ การเข้าใจว่าผู้พิพากษาเป็นผู้นำการสืบพยานช่วยตั้งความคาดหวังที่สมจริงต่อการพิจารณาในศาลไทย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2539 ถึง 2539)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5033/2539 (1996)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลไทยสืบพยานนอกห้องพิจารณาได้หรือไม่
ได้ มาตรา 229 ให้ศาลสืบพยานในหรือนอกศาลก็ได้ตามความเหมาะสมกับลักษณะของพยาน ซึ่งรองรับการเดินเผชิญสืบสถานที่เกิดเหตุหรือวัตถุพยาน
ใครเป็นผู้ควบคุมการสืบพยานในคดีอาญา
ศาลเป็นผู้ควบคุม ตามมาตรา 229 ศาลเป็นผู้สืบพยานเอง สะท้อนลักษณะไต่สวนของวิธีพิจารณาความอาญาไทยที่ผู้พิพากษาเป็นผู้นำการสืบพยาน
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 229 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 229. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 229 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/"><p>ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะของพยาน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 229 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา