ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 229: ศาลเป็นผู้สืบพยานในหรือนอกศาล
ตัวบทกฎหมาย
ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะของพยาน
คำแปลภาษาอังกฤษ
ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะของพยาน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 229 วางสองหลักที่เชื่อมโยงกัน คือ ศาลเป็นองค์กรผู้สืบพยานในคดีอาญา และมีความยืดหยุ่นเรื่องสถานที่ จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ตามลักษณะของพยาน อยู่ในภาค 5 หมวดหลักทั่วไป ทางเลือกสืบนอกศาลรองรับการเดินเผชิญสืบวัตถุพยานหรือสถานที่เกิดเหตุ และเชื่อมกับมาตรา 230 เรื่องการส่งประเด็นและเดินเผชิญสืบ กับมาตรา 230/1 เรื่องการเบิกความผ่านจอภาพ บทบัญญัตินี้เน้นลักษณะไต่สวนของไทยที่ผู้พิพากษา มิใช่เพียงคู่ความ เป็นผู้ควบคุมวิธีรับพยาน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ในทางปฏิบัติ นี่คือเหตุที่ผู้พิพากษาไทยอาจออกจากห้องพิจารณาเพื่อตรวจสถานที่ ยานพาหนะ หรือวัตถุ เมื่อภาพถ่ายอย่างเดียวไม่เพียงพอ ยืนยันว่าการรับพยานอยู่ภายใต้การควบคุมของศาล มิใช่เพียงคู่ความนำเสนอ หากคดีของท่านเกี่ยวกับสถานที่หรือวัตถุที่ต้องดูด้วยตนเอง ทนายสามารถขอให้ศาลเดินเผชิญสืบตามมาตรานี้ได้ การเข้าใจว่าผู้พิพากษาเป็นผู้นำการสืบพยานช่วยตั้งความคาดหวังที่สมจริงต่อการพิจารณาในศาลไทย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2539 ถึง 2539)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5033/2539 (1996)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลไทยสืบพยานนอกห้องพิจารณาได้หรือไม่
ได้ มาตรา 229 ให้ศาลสืบพยานในหรือนอกศาลก็ได้ตามความเหมาะสมกับลักษณะของพยาน ซึ่งรองรับการเดินเผชิญสืบสถานที่เกิดเหตุหรือวัตถุพยาน
ใครเป็นผู้ควบคุมการสืบพยานในคดีอาญา
ศาลเป็นผู้ควบคุม ตามมาตรา 229 ศาลเป็นผู้สืบพยานเอง สะท้อนลักษณะไต่สวนของวิธีพิจารณาความอาญาไทยที่ผู้พิพากษาเป็นผู้นำการสืบพยาน
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 229 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 229. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 229 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/"><p>ศาลเป็นผู้สืบพยาน จะสืบในศาลหรือนอกศาลก็ได้ แล้วแต่เห็นควรตามลักษณะของพยาน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 229 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-229/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา