ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 230/1: การเบิกความผ่านการประชุมทางจอภาพ
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจนำพยานมาเบิกความในศาลได้
เมื่อคู่ความร้องขอหรือศาลเห็นสมควร
ศาลอาจอนุญาตให้พยานดังกล่าวเบิกความที่ศาลอื่นหรือสถานที่ทำการของทางราชการหรือสถานที่แห่งอื่นนอกศาลนั้น
โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพได้ ทั้งนี้
ภายใต้การควบคุมของศาลที่มีเขตอำนาจเหนือท้องที่นั้นตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา
โดยได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่ของศาลฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว
ให้ใช้บังคับได้การเบิกความตามวรรคหนึ่งให้ถือเสมือนว่าพยานเบิกความในห้องพิจารณาของศาล
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where there is a necessity such that a witness cannot be brought to testify in court, upon a party's request or when the court sees fit, the court may permit that witness to testify at another court, at a government office, or at another place outside the court, by providing for the transmission of image and sound in the manner of a video conference. This shall be under the control of the court having jurisdiction over that locality, in accordance with the rules and procedures prescribed in the regulations of the President of the Supreme Court, which, having been approved by the plenary session of the Supreme Court and published in the Government Gazette, shall be enforceable. Testimony under paragraph one shall be deemed as if the witness testified in the courtroom of the court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 230/1 อนุญาตให้เบิกความทางไกลผ่านการถ่ายทอดภาพและเสียงสด เมื่อพยานไม่อาจมาศาลได้จริง อยู่ในภาค 5 หมวดหลักทั่วไป เป็นการปรับปรุงวิธีสืบพยานให้ทันสมัยควบคู่กับการส่งประเด็นตามมาตรา 230 และการสืบนอกศาลตามมาตรา 229 การถ่ายทอดอยู่ภายใต้การควบคุมของศาลที่มีเขตอำนาจเหนือท้องที่ที่พยานอยู่ และเป็นไปตามข้อบังคับของประธานศาลฎีกาที่ผ่านที่ประชุมใหญ่และประกาศในราชกิจจานุเบกษา วรรคท้ายให้ถือว่าการเบิกความผ่านจอภาพเสมือนเบิกความในห้องพิจารณา จึงมีสถานะเท่ากันและถูกถามค้านได้ตามปกติ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้มีประโยชน์เมื่อพยานอยู่ต่างประเทศ เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล หรือไม่อาจเดินทางมาศาลได้ เนื่องจากถือว่าเบิกความในศาล คู่ความยังคงมีสิทธิถามค้านสดผ่านจอภาพ หากคดีของท่านขึ้นอยู่กับพยานที่มาไม่ได้ ควรขอให้ศาลจัดการเบิกความผ่านจอภาพตามมาตรานี้แทนที่จะเสียพยานไป มักดีกว่าการส่งประเด็นเพราะผู้พิพากษาและคู่ความทั้งสองฝ่ายได้ฟังพยานโดยตรง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1967/2566 (2023)
เมื่อการฟังพยานเป็นเพียงเพื่อความกระจ่างในประเด็น มิใช่การสืบพยานเพิ่มเติม ศาลไม่จำต้องจัดให้เบิกความผ่านการประชุมทางจอภาพตามมาตรา 230/1
ศาลวินิจฉัยว่าการฟังพยานที่อยู่ต่างประเทศเพื่อความกระจ่างเรื่องการถอนฟ้อง มิใช่การสืบพยานเพิ่มเติมตามมาตรา 208 (1) จึงไม่จำต้องสืบพยานผ่านการประชุมทางจอภาพตามมาตรา 230/1 ดังที่จำเลยฎีกา
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2566 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1967/2566 (2023)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
พยานเบิกความผ่านวิดีโอในคดีอาญาไทยได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 230/1 เมื่อพยานมาศาลไม่ได้ ศาลอาจอนุญาตให้เบิกความผ่านการประชุมทางจอภาพจากศาลอื่น สถานที่ราชการ หรือสถานที่อื่นได้ และถือเสมือนเบิกความในห้องพิจารณา
การเบิกความผ่านจอภาพมีน้ำหนักเท่าการเบิกความในศาลหรือไม่
มี วรรคท้ายมาตรา 230/1 ให้ถือเสมือนพยานเบิกความในห้องพิจารณา จึงมีสถานะเท่ากันและยังถูกถามค้านได้ตามปกติ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 230/1 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 230/1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-230-1/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 230/1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-230-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-230-1/"><p>ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจนำพยานมาเบิกความในศาลได้ เมื่อคู่ความร้องขอหรือศาลเห็นสมควร ศาลอาจอนุญาตให้พยานดังกล่าวเบิกความที่ศาลอื่นหรือสถานที่ทำการของทางราชการหรือสถานที่แห่งอื่นนอกศาลนั้น โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพได้ ทั้งนี้ ภายใต้การควบคุมของศาลที่มีเขตอำนาจเหนือท้องที่นั้นตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา โดยได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่ของศาลฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้การเบิกความตามวรรคหนึ่งให้ถือเสมือนว่าพยานเบิกความในห้องพิจารณาของศาล</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 230/1 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-230-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา