ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
239 — การหมายเรียกเอกสารจากผู้ยึดถือ
คนบทกฎหมาย
เอกสารใดซึ่งคู่ความอ้าง แต่มิได้อยู่ในความยึดถือของเขา ถ้าคู่ความนั้นแจ้งถึงลักษณะและที่อยู่ของเอกสารต่อศาล ให้ศาลหมายเรียกบุคคลผู้ยึดถือนำเอกสารนั้นมาส่งศาล
คำแปลภาษาไทย
Where a party cites a document that is not in his possession, if that party informs the court of the nature and location of the document, the court shall issue a summons to the person holding it to bring that document to the court.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 239 กำหนดกลไกบังคับให้มีการส่งเอกสารที่อยู่ในความยึดถือของบุคคลภายนอก ในภาค 5 หมวด 3 พยานเอกสาร คู่ความที่ไม่อาจนำเอกสารมาเองได้เพราะผู้อื่นยึดถือไว้ เพียงระบุลักษณะและที่อยู่ของเอกสาร ศาลก็จะออกหมายเรียกให้ผู้ยึดถือนำมาส่ง บทบัญญัตินี้เสริมหลักการอ้างต้นฉบับตามมาตรา 238 โดยเปิดช่องให้คู่ความได้ต้นฉบับมา และทำงานร่วมกับมาตรา 240 เรื่องการส่งเอกสาร ทั้งนี้ศาลเตือนว่าอำนาจนี้ใช้กับเอกสารที่คู่ความอ้าง มิใช่ให้ศาลเรียกสำนวนคดีอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องมาเอง
ความสำคัญต่อ
หากเอกสารสำคัญอยู่กับธนาคาร หน่วยงานราชการ บริษัท หรือบุคคลอื่น ท่านไม่ต้องไปเอาเอง เพียงระบุเอกสารให้ชัดเจนและขอให้ศาลออกหมายเรียกผู้ยึดถือมาส่ง ความชัดเจนสำคัญมาก ควรระบุลักษณะและที่อยู่ของเอกสารเพื่อให้ออกและบังคับตามหมายได้ เครื่องมือนี้มักชี้ขาดคดีเมื่อฝ่ายตรงข้ามหรือบุคคลภายนอกคุมเอกสารไว้ ทนายความช่วยร่างคำร้องและติดตามการบังคับได้
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 846/2534 (1991)
การที่ศาลชั้นต้นเรียกสำนวนคดีอาญาเรื่องอื่นมาเป็นพยานของศาลในคดีนี้ ไม่ชอบด้วยมาตรา 239 และ 240 แต่เมื่อศาลมิได้ใช้ข้อเท็จจริงจากสำนวนคดีดังกล่าว คำพิพากษาก็ไม่เสียไป
ในคดีพิพาทเรื่องลิขสิทธิ์ ศาลชั้นต้นเรียกสำนวนคดีอาญาเรื่องอื่นมาเป็นพยานของศาล ศาลฎีกาเห็นว่าไม่ชอบด้วยมาตรา 239 และ 240 แต่เนื่องจากศาลล่างมิได้ใช้ข้อเท็จจริงจากสำนวนคดีดังกล่าวเลย คำพิพากษาจึงไม่เสียไป
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
จะนำเอกสารที่ผู้อื่นยึดถือมาเป็นพยานอย่างไร
ตามมาตรา 239 ให้แจ้งลักษณะและที่อยู่ของเอกสารต่อศาล แล้วศาลจะออกหมายเรียกให้ผู้ยึดถือนำเอกสารนั้นมาส่งศาล
ศาลเรียกสำนวนคดีอื่นมาเองได้หรือไม่
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการเรียกเอกสารตามมาตรา 239 เป็นเรื่องเอกสารที่คู่ความอ้าง การที่ศาลเรียกสำนวนคดีอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องมาเองไม่ชอบด้วยมาตรา 239