มาตรา 41: การแยกคดีแพ่งจากคดีอาญา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 888/2490 (1947)

   คำสั่งที่ให้โจทก์แยกฟ้องคดีส่วนแพ่งออกจากคดีส่วนอาญาตามมาตรา 41 เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามมาตรา 196

   ในคดีฉ้อโกงที่อยู่ในอำนาจศาลแขวง ศาลประทับฟ้องส่วนอาญาแต่เห็นว่าคำขอคืนทรัพย์เกินอำนาจจึงให้แยกฟ้องตามมาตรา 41 ศาลถือว่าคำสั่งให้แยกคดีส่วนแพ่งดังกล่าวเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามมาตรา 196

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 34/2536 (1993)

   ในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา ศาลจำต้องถือข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคำพิพากษาคดีส่วนอาญา เมื่อจำเลยคนหนึ่งถึงแก่ความตาย สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไปและศาลจะพิพากษาคดีส่วนอาญาเกี่ยวกับจำเลยผู้นั้นไม่ได้ จึงไม่อาจนำข้อเท็จจริงในคำพิพากษาส่วนอาญาเกี่ยวกับจำเลยอื่นมาฟังในคดีส่วนแพ่งของจำเลยผู้นั้น การเรียกผู้จัดการมรดกเข้ามาเป็นคู่ความแทนเฉพาะคดีส่วนแพ่งจึงไม่เป็นการสะดวกแก่การพิจารณา ศาลย่อมไม่อนุญาต

   จำเลยที่ 4 ถึงแก่ความตาย ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีของจำเลยที่ 4 และสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไป โจทก์ขอให้เรียกผู้จัดการมรดกของจำเลยที่ 4 เข้ามาเป็นคู่ความแทนเฉพาะคดีส่วนแพ่ง หรือหากขัดข้องก็ขอให้แยกฟ้องจำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 และผู้จัดการมรดกของจำเลยที่ 4 เฉพาะส่วนแพ่งเป็นคดีใหม่ตามมาตรา 41 ศาลฎีกาพิพากษายืนตามที่ศาลล่างไม่อนุญาต เพราะเมื่อไม่อาจนำข้อเท็จจริงในคำพิพากษาส่วนอาญาเกี่ยวกับจำเลยอื่นมาฟังในคดีส่วนแพ่งของจำเลยที่ 4 ได้ การเรียกผู้จัดการมรดกเข้ามาเป็นคู่ความแทนจึงไม่เป็นการสะดวกแก่การพิจารณา และคำขอสำรองตามมาตรา 41 ก็ฟังไม่ขึ้น

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา