มาตรา 48: การคืนทรัพย์และข้อพิพาทเรื่องเจ้าของ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1336/2564 (2021)

   ผู้ที่อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ของกลางที่แท้จริงต้องดำเนินการตามมาตรา 48 วรรคท้าย โดยฟ้องเป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีอำนาจ มิใช่เข้ามาเป็นคู่ความในคดีอาญา

   ศาลวินิจฉัยว่า ผู้ที่อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ของกลางที่แท้จริงต้องฟ้องเป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีอำนาจตามมาตรา 48 วรรคท้าย เพราะคดีอาญามีคู่ความเพียงสองฝ่ายตามมาตรา 2 (15) ไม่มีคู่ความฝ่ายที่สาม ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอเข้ามาเป็นคู่ความไม่ได้ ที่ศาลล่างยกคำร้องจึงชอบแล้ว

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 64/2531 (1988)

   กรณีศาลสั่งคืนทรัพย์ของกลางแก่เจ้าของ ผู้ที่อ้างว่าเป็นเจ้าของแท้จริงต้องฟ้องเป็นคดีแพ่งตามมาตรา 48 วรรคท้าย จะใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 ซึ่งใช้เฉพาะกรณีริบทรัพย์ไม่ได้

   ศาลวินิจฉัยว่า เมื่อศาลสั่งคืนทรัพย์ของกลางแก่เจ้าของ ผู้ที่เห็นว่าตนเป็นเจ้าของแท้จริงต้องดำเนินการตามมาตรา 48 วรรคท้าย ด้วยการฟ้องเป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีอำนาจ จะยื่นคำร้องขอคืนทรัพย์ในคดีเดิมตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 ไม่ได้ เพราะมิใช่กรณีริบทรัพย์

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 965/2504 (1961)

   เมื่อมีการโต้แย้งเรื่องเจ้าของทรัพย์ของกลาง ผู้ร้องต้องว่ากล่าวเอาเองเป็นคดีแพ่งตามมาตรา 48 มิใช่ให้วินิจฉัยภายในคดีอาญา

   ระหว่างการพิจารณาคดีลักลอบนำสินค้าเข้าโดยไม่เสียภาษี ผู้ร้องขอคืนสินค้าที่อ้างว่าเป็นของตน แต่มีการโต้แย้งเรื่องตัวบุคคลและความเป็นเจ้าของ ศาลวินิจฉัยว่าเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องเจ้าของ ผู้ร้องต้องว่ากล่าวเอาเองเป็นคดีแพ่งตามมาตรา 48 มิใช่ให้วินิจฉัยภายในคดีอาญา

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา