มาตรา 10: เหตุสุดวิสัย: ยื่นคำร้องต่อศาลที่ตนอยู่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1374/2546 (2003)

   เมื่อคู่ความไม่อาจกลับไปยื่นฟ้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจได้ทันและยื่นต่อศาลจังหวัดอื่น การที่ผู้พิพากษาสั่งรับคำร้องและให้ส่งศาลที่มีเขตอำนาจโดยด่วน ย่อมถือได้ว่าเป็นการยอมรับตามมาตรา 10 ว่าโจทก์ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาได้โดยเหตุสุดวิสัย

   โจทก์ไม่อาจกลับไปยื่นฟ้องต่อศาลจังหวัดอุดรธานีได้ทันจึงขอยื่นที่ศาลจังหวัดขอนแก่น ผู้พิพากษาศาลจังหวัดขอนแก่นสั่งรับคำร้องและให้ส่งศาลจังหวัดอุดรธานีโดยด่วน ศาลวินิจฉัยว่าเท่ากับยอมรับตามมาตรา 10 ว่าโจทก์ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาที่ศาลซึ่งมีเขตอำนาจได้โดยเหตุสุดวิสัย และถือว่าศาลจังหวัดขอนแก่นได้รับคำฟ้องแล้ว การส่งไปให้ศาลอุดรธานีภายหลังเป็นขั้นตอนของศาลไม่เกี่ยวกับคู่ความ

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1643/2545 (2002)

   คู่ความที่ไม่อาจไปถึงศาลซึ่งมีเขตอำนาจได้เพราะอุปสรรคที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ อาจยื่นคำร้องที่จำเป็น เช่นคำร้องขอเลื่อนคดี ต่อศาลชั้นต้นที่ตนอยู่ในขณะนั้นได้ และเป็นอำนาจของศาลนั้นที่จะสั่งคำร้องตามมาตรา 10

   ทนายโจทก์ซึ่งรถเสียกะทันหันและอยู่ไกลร้านซ่อมรถ ได้ไปที่ศาลจังหวัดฝางเพื่อยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี ศาลวินิจฉัยว่าเป็นกรณีที่โจทก์ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาที่ศาลซึ่งมีเขตอำนาจได้โดยเหตุสุดวิสัย จึงยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดฝางได้ตามมาตรา 10 และเป็นอำนาจของศาลจังหวัดฝางที่จะพิจารณาสั่งคำร้องนั้น

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5581/2550 (2007)

   มาตรา 10 ให้คู่ความยื่นคำคู่ความต่อศาลที่ตนอยู่ในขณะนั้นได้เมื่อมีเหตุสุดวิสัยขัดขวางมิให้ยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจ แต่อุปสรรคนั้นต้องมิใช่ความบกพร่องของคู่ความเอง เมื่อศาลชั้นต้นอนุญาตให้ขยายระยะเวลายื่นอุทธรณ์แล้วถึง 3 ครั้ง รวมเป็นเวลาเกือบ 4 เดือน แต่ทนายความกลับเดินทางไปยื่นอุทธรณ์ในวันสุดท้ายของกำหนด ย่อมมิได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในฐานที่เป็นทนายความ ข้ออ้างว่ารถยนต์เสียระหว่างทางและการจราจรติดขัดจึงเกิดจากความบกพร่องของทนายความเอง มิใช่เหตุสุดวิสัย

   ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ขยายระยะเวลายื่นอุทธรณ์ 3 ครั้ง นับแต่วันมีคำพิพากษาถึงวันครบกำหนดเป็นเวลาเกือบ 4 เดือน แต่ทนายโจทก์เดินทางไปยื่นอุทธรณ์ในวันสุดท้าย รถยนต์เสียระหว่างทางและการจราจรติดขัด จึงยื่นคำร้องขออนุญาตยื่นอุทธรณ์ต่อศาลแพ่งซึ่งตนอยู่ในขณะนั้นตามมาตรา 10 ศาลชั้นต้นยกคำร้อง ไม่รับอุทธรณ์ และยกคำร้องอื่น ๆ ศาลอุทธรณ์ยกคำร้องอุทธรณ์คำสั่ง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อมีเวลาจัดเตรียมเอกสารและเขียนอุทธรณ์เกือบ 4 เดือน การเดินทางไปยื่นในวันสุดท้ายแสดงว่าทนายโจทก์มิได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในฐานที่เป็นทนายความ ข้ออ้างดังกล่าวจึงเกิดจากความบกพร่องของทนายโจทก์เอง ไม่อาจเป็นเหตุสุดวิสัยตามมาตรา 10 ได้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา