มาตรา 4 ทวิ — ศาลสำหรับคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์
คนบทกฎหมาย
คำฟ้องเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ หรือสิทธิหรือประโยชน์อันเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ ให้เสนอต่อศาลที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ในเขตศาล ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรหรือไม่ หรือต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล
คำแปลภาษาไทย
A plaint concerning immovable property, or a right or interest concerning immovable property, shall be submitted to the court within whose territorial jurisdiction the immovable property is situated, whether or not the defendant has domicile in the Kingdom, or to the court within whose territorial jurisdiction the defendant has domicile.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 4 ทวิ เป็นบทเฉพาะเรื่องเขตศาลที่ปรับหลักทั่วไปตามมาตรา 4 สำหรับข้อพิพาทที่ผูกกับที่ดินและอสังหาริมทรัพย์อื่น ให้โจทก์เลือกได้ระหว่างศาลที่ทรัพย์ตั้งอยู่กับศาลภูมิลำเนาของจำเลย และใช้ได้ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรหรือไม่ ศาลตีความคำว่าคดีเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์อย่างกว้าง ทั้งการบังคับจำนองและการไถ่ถอนจำนองจึงอยู่ในบทนี้ เพราะสุดท้ายต้องบังคับแก่ตัวทรัพย์ และเป็นบทเฉพาะที่ใช้เหนือมาตรา 4 ทั้งนี้อยู่ภายใต้มาตรา 7
ความสำคัญต่อ
ในคดีอสังหาริมทรัพย์ การเลือกศาลอาจเป็นเรื่องกลยุทธ์ การฟ้องที่ศาลซึ่งที่ดินตั้งอยู่ทำให้ทรัพย์ เอกสาร และการเดินเผชิญสืบอยู่ใกล้ ส่วนการฟ้องที่ภูมิลำเนาของจำเลยอาจสะดวกในการส่งหมาย สำหรับคดีจำนองและที่ดิน ศาลรับรองสิทธิเลือกนี้ จึงควรชั่งน้ำหนักความสะดวกและการบังคับคดีก่อนยื่นฟ้อง
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8036/2561 (2018)
เมื่อคำฟ้องเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ที่ตั้งอยู่ในเขตศาลได้รับไว้โดยชอบตามมาตรา 4 ทวิ แล้ว เขตอำนาจย่อมกำหนดขึ้นตั้งแต่ยื่นฟ้อง การแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องภายหลังโดยเพิ่มข้อหาอื่นไม่ทำให้เขตอำนาจที่มีอยู่แล้วเสียไป
โจทก์ยื่นฟ้องคดีเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ที่ตั้งอยู่ในเขตศาลชั้นต้นก่อน ซึ่งศาลรับไว้โดยชอบตามมาตรา 4 ทวิ ต่อมาแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องเพิ่มข้อหาละเมิดโดยไม่ได้ขอให้บังคับโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ ย่อมไม่กระทบเขตอำนาจที่ศาลมีอยู่แล้ว
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6574/2559 (2016)
คำฟ้องบังคับจำนองที่ดินเป็นคำฟ้องเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา 4 ทวิ เพราะต้องมีการบังคับคดีแก่ตัวทรัพย์ โจทก์จึงฟ้องต่อศาลที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ได้
ที่ดินที่จำนองตั้งอยู่ในเขตศาลชั้นต้น ศาลวินิจฉัยว่าคำฟ้องบังคับจำนองเป็นคดีเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ เพราะต้องบังคับแก่ตัวทรัพย์ โจทก์จึงฟ้องต่อศาลที่ที่ดินตั้งอยู่ได้ตามมาตรา 4 ทวิ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10342/2551 (2008)
มาตรา 4 ทวิ ให้สิทธิโจทก์เลือกศาลในคดีเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ ระหว่างศาลที่ทรัพย์ตั้งอยู่กับศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา การฟ้องต่อศาลภูมิลำเนาของจำเลยแม้มิใช่ศาลที่ทรัพย์ตั้งอยู่ก็ชอบด้วยกฎหมาย
โจทก์ผู้รับจำนองฟ้องให้ผู้รับโอนทรัพย์ไถ่ถอนจำนองตาม ป.พ.พ. มาตรา 737 แม้เป็นคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ ศาลวินิจฉัยว่ามาตรา 4 ทวิ ให้โจทก์เลือกฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาแทนศาลที่ทรัพย์ตั้งอยู่ได้
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
คดีพิพาทเรื่องที่ดินจะฟ้องที่ศาลใด
ตามมาตรา 4 ทวิ คดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ยื่นฟ้องได้ที่ศาลซึ่งทรัพย์ตั้งอยู่หรือที่ศาลซึ่งจำเลยมีภูมิลำเนา โดยโจทก์เลือกได้
คดีบังคับจำนองถือเป็นคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์หรือไม่
ใช่ ศาลถือว่าคดีบังคับจำนองที่ดินเป็นคดีเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา 4 ทวิ เพราะต้องบังคับแก่ตัวทรัพย์ จึงฟ้องที่ศาลซึ่งที่ดินตั้งอยู่ได้