มาตรา 4 จัตวา — ศาลสำหรับคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
คนบทกฎหมาย
คำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ให้เสนอต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลในขณะถึงแก่ความตายในกรณีที่เจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลที่ทรัพย์มรดกอยู่ในเขตศาล
คำแปลภาษาไทย
A petition for the appointment of an estate administrator shall be submitted to the court within whose territorial jurisdiction the deceased had domicile at the time of death. Where the deceased had no domicile in the Kingdom, it shall be submitted to the court within whose territorial jurisdiction the estate property is located.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 4 จัตวา เป็นบทเฉพาะเรื่องเขตศาลสำหรับคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก โดยกำหนดเขตศาลตามภูมิลำเนาของเจ้ามรดกในขณะถึงแก่ความตาย มิใช่ตามที่ตั้งของทรัพย์รายใดรายหนึ่ง หากเจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาในไทย ให้ใช้ศาลที่ทรัพย์มรดกตั้งอยู่ เนื่องจากเขตศาลผูกกับภูมิลำเนาของเจ้ามรดก จึงนำคำร้องขอจัดการมรดกของผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ที่อื่นมารวมกับอีกกองมรดกเพียงเพราะทรัพย์หรือทายาทเกี่ยวข้องกันไม่ได้ และใช้ควบคู่กับบทเรื่องผู้จัดการมรดกใน ป.พ.พ. เช่น มาตรา 1713 และ 1718
ความสำคัญต่อ
การเลือกศาลให้ถูกต้องเป็นด่านแรกของคดีจัดการมรดก การยื่นผิดศาลทำให้ถูกยกคำร้องและล่าช้าในขณะที่ทายาทรอจัดการบัญชีธนาคาร ที่ดิน และทรัพย์อื่น หากครอบครัวมีเจ้ามรดกหลายราย แต่ละกองมรดกอาจต้องยื่นต่อศาลตามภูมิลำเนาสุดท้ายของผู้นั้น มิใช่รวมกัน สำหรับชาวต่างชาติที่มีทรัพย์หรือทายาทในไทยเรื่องนี้อาจซับซ้อน
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11216/2558 (2015)
ตามมาตรา 4 จัตวา วรรคหนึ่ง ศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลในขณะถึงแก่ความตายเป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตอำนาจของศาลจังหวัดเพชรบุรีในขณะถึงแก่ความตาย ศาลวินิจฉัยว่าตามมาตรา 4 จัตวา วรรคหนึ่ง ศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาในขณะถึงแก่ความตายมีอำนาจพิจารณาคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ศาลชั้นต้นจึงรับคำร้องไว้โดยชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 850/2551 (2008)
คำร้องขอจัดการมรดกของเจ้ามรดกที่มีภูมิลำเนาอยู่ที่อื่นไม่อยู่ในเขตอำนาจศาลตามมาตรา 4 จัตวา และการที่เกี่ยวข้องกับอีกกองมรดกที่ศาลนั้นพิจารณาอยู่ ไม่ทำให้อยู่ในเขตอำนาจเมื่อคำร้องหลักถูกยกไปแล้ว
ผู้ร้องขอจัดการมรดกของผู้ตายซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ศาลวินิจฉัยว่าคำร้องดังกล่าวไม่อยู่ในเขตอำนาจศาลชั้นต้นตามมาตรา 4 จัตวา และการอ้างว่าเกี่ยวข้องกับอีกกองมรดกไม่ทำให้รับไว้พิจารณาได้เมื่อคำร้องหลักถูกยก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 661/2550 (2007)
วัดอาจเป็นภูมิลำเนาแห่งหนึ่งของพระภิกษุได้ พนักงานอัยการจึงร้องขอต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาในขณะถึงแก่ความตายตามมาตรา 4 จัตวา วรรคหนึ่ง เพื่อตั้งผู้จัดการมรดกได้
พระภิกษุมีวัดเป็นภูมิลำเนาแห่งหนึ่งและมีทรัพย์มรดกที่มีเหตุขัดข้องในการจัดการ ศาลวินิจฉัยว่าพนักงานอัยการร้องขอต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาในขณะถึงแก่ความตายตามมาตรา 4 จัตวา วรรคหนึ่ง เพื่อตั้งผู้จัดการมรดกที่เหมาะสมได้
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกยื่นที่ศาลใด
ตามมาตรา 4 จัตวา ยื่นต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในขณะถึงแก่ความตาย หากเจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาในไทย ให้ยื่นต่อศาลที่ทรัพย์มรดกตั้งอยู่
จะรวมคำร้องของเจ้ามรดกหลายรายไว้ที่ศาลเดียวได้หรือไม่
ไม่ได้เพียงเพราะทรัพย์หรือทายาทเกี่ยวข้องกัน มาตรา 4 จัตวา ผูกเขตศาลกับภูมิลำเนาของเจ้ามรดกแต่ละราย คำร้องของเจ้ามรดกที่มีภูมิลำเนาอยู่ที่อื่นโดยทั่วไปจึงนำมารวมกับอีกกองมรดกไม่ได้