ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 125: หน้าที่จัดให้มีคำร้องทุกข์
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อพนักงานสอบสวน หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ ได้กระทำการสืบสวนหรือสอบสวนไปทั้งหมดหรือแต่ส่วนหนึ่งส่วนใดตามคำขอร้องให้ช่วยเหลือ ให้ตกเป็นหน้าที่ของพนักงานนั้นจัดการให้มีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ ตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๒๓ และ ๑๒๔
คำแปลภาษาอังกฤษ
When an investigating officer, or an administrative or police officer, has carried out an investigation or inquiry, in whole or in part, pursuant to a request for assistance, it shall become the duty of that officer to arrange for a complaint to be lodged in accordance with the regulations, as provided in Sections 123 and 124.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัติในหมวดหลักทั่วไปนี้อุดช่องว่างที่มาตรา 122 ทิ้งไว้ คือเมื่อเจ้าพนักงานเลือกดำเนินการตามคำขอความช่วยเหลือแทนที่จะปฏิเสธ ก็ต้องจัดให้มีคำร้องทุกข์ที่ชอบตามมาตรา 123 และ 124 เพื่อให้เอกสารสอดคล้องกับการสอบสวน ซึ่งสำคัญเป็นพิเศษสำหรับความผิดต่อส่วนตัวที่คำร้องทุกข์ที่ชอบเป็นเงื่อนไขก่อนการฟ้อง อย่างไรก็ดี ศาลวางหลักว่าสำหรับความผิดอาญาแผ่นดิน การไม่จัดให้มีคำร้องทุกข์ตามมาตรา 123 ถึง 125 ไม่ทำให้การสอบสวนที่ชอบแล้วเสียไป
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้เสียหาย มาตรานี้เป็นหลักประกัน คือเมื่อตำรวจดำเนินการตามคำขอ ควรจัดให้มีคำร้องทุกข์ที่ชอบในสำนวน ซึ่งสำคัญที่สุดในความผิดต่อส่วนตัวที่การไม่มีคำร้องทุกข์อาจทำให้การฟ้องสิ้นสุด ส่วนจำเลยพึงทราบว่าศาลแยกประเภทความผิด คือในความผิดอาญาแผ่นดิน การไม่มีคำร้องทุกข์ที่เป็นทางการไม่ทำให้การสอบสวนที่ชอบเสียไป
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2176/2534 (1991)
สำหรับความผิดที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนแม้ไม่มีคำร้องทุกข์ หากต่อมาไม่จัดให้มีการร้องทุกข์ตามระเบียบตามมาตรา 123, 124, 125 ก็ไม่มีกฎหมายให้การสอบสวนที่ชอบเสียไป อัยการยังคงมีอำนาจฟ้อง
ศาลฎีกาเห็นว่าคดีที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การสอบสวนชอบด้วยกฎหมายแม้ไม่มีคำร้องทุกข์ การไม่จัดให้มีการร้องทุกข์ตามระเบียบตามมาตรา 123, 124, 125 ไม่ทำให้การสอบสวนที่ชอบเสียไป พนักงานอัยการจึงมีอำนาจฟ้อง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13537/2553 (2010)
เจ้าพนักงานตำรวจที่สืบสวนคดีอาญาและทราบรายละเอียดว่าผู้ใดเป็นผู้ต้องสงสัย ย่อมมีอำนาจกล่าวโทษได้ตามมาตรา 2 (8), 17, 18, 125 และ 127 และเมื่อได้รับแต่งตั้งเป็นพนักงานสืบสวนสอบสวนผู้รับผิดชอบ ย่อมมีอำนาจสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐาน
ในคดีลักลอบหนีศุลกากรและฟอกเงิน ศาลฎีกาเห็นว่าเจ้าพนักงานตำรวจมีอำนาจกล่าวโทษตามมาตรา 2 (8), 17, 18, 125 และ 127 เมื่อสืบสวนพบว่าโจทก์เป็นผู้ต้องสงสัย และเมื่อได้รับแต่งตั้งเป็นพนักงานสืบสวนสอบสวนผู้รับผิดชอบ ย่อมมีอำนาจสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิดตามมาตรา 121, 130 และ 131
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2499 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2176/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4826/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 656/2499 (1956)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เจ้าพนักงานต้องทำอะไรหลังดำเนินการตามคำขอความช่วยเหลือ
ตามมาตรา 125 เมื่อเจ้าพนักงานได้สืบสวนหรือสอบสวนไปทั้งหมดหรือบางส่วนตามคำขอความช่วยเหลือแล้ว มีหน้าที่จัดให้มีคำร้องทุกข์ตามระเบียบตามมาตรา 123 และ 124
การไม่มีคำร้องทุกข์ทำให้การสอบสวนเสียไปหรือไม่
สำหรับความผิดอาญาแผ่นดิน ไม่ ศาลวางหลักว่าการไม่จัดให้มีคำร้องทุกข์ตามมาตรา 123 ถึง 125 ไม่ทำให้การสอบสวนที่ชอบแล้วเสียไป
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 125 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 125. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-125/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 125 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-125/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-125/"><p>เมื่อพนักงานสอบสวน หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ ได้กระทำการสืบสวนหรือสอบสวนไปทั้งหมดหรือแต่ส่วนหนึ่งส่วนใดตามคำขอร้องให้ช่วยเหลือ ให้ตกเป็นหน้าที่ของพนักงานนั้นจัดการให้มีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ ตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๒๓ และ ๑๒๔</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 125 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-125/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา