ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 214: ข้อความที่ต้องมีในคำพิพากษาศาลอุทธรณ์
ตัวบทกฎหมาย
นอกจากมีข้อความซึ่งต้องมีในคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ต้องปรากฏข้อความดังต่อไปนี้ด้วย
(๑) นามหรือตำแหน่งของผู้อุทธรณ์
(๒) ข้อความว่า ยืน ยก แก้หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
นอกจากมีข้อความซึ่งต้องมีในคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ต้องปรากฏข้อความดังต่อไปนี้ด้วย (๑) นามหรือตำแหน่งของผู้อุทธรณ์ (๒) ข้อความว่า ยืน ยก แก้หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 214 กำหนดรูปแบบเนื้อหาของคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยนำข้อกำหนดของคำพิพากษาศาลชั้นต้นมาใช้ ซึ่งตามมาตรา 186 รวมถึงเหตุผลแห่งคำวินิจฉัยและบทกฎหมายที่ยกขึ้นปรับ และเพิ่มสองรายการเฉพาะชั้นอุทธรณ์ คือชื่อหรือตำแหน่งผู้อุทธรณ์ และข้อความชัดเจนว่ายืน ยก แก้ หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำพิพากษาที่ขาดข้อความที่ต้องมีอาจถูกโต้แย้งว่าไม่ชอบ แต่ศาลฎีกาถือว่าข้อบกพร่องเล็กน้อยหรือไม่เป็นสาระไม่ทำให้เสียไป เช่นการอ้างปีของพระราชบัญญัติผิด หรือไม่ระบุวรรคที่ชัดเจน ไม่ทำให้คำพิพากษาไม่ชอบหากไม่กระทบผล ในขณะที่การไม่ให้เหตุผลตามที่กฎหมายกำหนดอาจทำให้คำพิพากษาบกพร่อง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ มาตรานี้เป็นรายการตรวจสอบที่ใช้ทดสอบคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ได้ กล่าวคือควรระบุชื่อผู้อุทธรณ์ชัดเจน และระบุอย่างชัดแจ้งว่ายืน ยก แก้ หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น พร้อมเหตุผลและบทกฎหมายที่คำพิพากษาต้องมี หากคำพิพากษาไม่ชัดเจนเรื่องผลหรือไม่ให้เหตุผลในประเด็นที่ท่านยกขึ้น อาจเป็นเหตุโต้แย้งในชั้นฎีกาได้ แต่พึงทราบว่าข้อบกพร่องที่ไม่เป็นสาระ เช่นอ้างปีพระราชบัญญัติผิด มักไม่ทำให้คำพิพากษาถูกกลับ หากไม่แน่ใจว่าคำพิพากษาให้เหตุผลโดยชอบหรือไม่ ควรปรึกษาทนายความไทย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6387/2540 (1997)
เมื่อศาลล่างระบุอ้างบทมาตราที่เป็นบทความผิดและบทกำหนดโทษที่ยกขึ้นปรับแก่คดี คำพิพากษาชอบด้วยมาตรา 186 (7) ประกอบมาตรา 214 การไม่ระบุว่าเป็นความผิดตามวรรคใดเป็นเพียงความไม่สมบูรณ์ชัดเจน ไม่ทำให้คำพิพากษาไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ระบุบทมาตราตามพระราชบัญญัติป่าไม้ที่เป็นบทความผิดและบทกำหนดโทษ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าชอบด้วยมาตรา 186 (7) ประกอบมาตรา 214 การไม่ระบุวรรคเป็นเพียงความไม่สมบูรณ์ชัดเจน มิใช่ข้อบกพร่องที่ทำให้คำพิพากษาไม่ชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5924/2556 (2013)
การที่คำพิพากษาศาลอุทธรณ์อ้างปีของพระราชบัญญัติที่ถูกยกเลิกแล้ว ไม่ทำให้คำพิพากษาไม่ชอบด้วยมาตรา 186 ประกอบมาตรา 214 และ 215 เมื่อปีที่คลาดเคลื่อนมิใช่ข้อสำคัญและไม่เปลี่ยนผลคำพิพากษา
โจทก์อ้างว่าศาลอุทธรณ์ยกฟ้องโดยอิงปีของพระราชบัญญัติเช็คที่ถูกยกเลิกแล้ว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำวินิจฉัยชอบแล้ว และการอ้างปีผิดมิใช่ข้อสำคัญที่กระทบผล คำพิพากษาจึงไม่ไม่ชอบด้วยมาตรา 186 ประกอบมาตรา 214 และ 215
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1099/2539 (1996)
คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่แก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นย่อมชอบด้วยมาตรา ๑๘๖ (๖) เมื่อการแก้นั้นเป็นการใช้ดุลพินิจฟังข้อเท็จจริงและแสดงเหตุที่ไม่เห็นด้วยกับอุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์แล้ว ไม่จำต้องแสดงเหตุผลโดยพิสดารในคดีที่จำเลยให้การรับสารภาพและคู่ความไม่สืบพยาน ส่วนข้อที่ยกขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์แต่มิได้บรรยายมาในคำฟ้อง เช่น ข้อที่ว่าจำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อนจึงรอการลงโทษไม่ได้นั้น เป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้น ทั้งในคดีอาญายังเป็นผลร้ายแก่จำเลยที่ไม่มีโอกาสต่อสู้ ศาลอุทธรณ์ไม่วินิจฉัยให้จึงชอบแล้ว
จำเลยให้การรับสารภาพในคดียาเสพติด โดยโจทก์และจำเลยไม่สืบพยาน ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกแต่ให้รอการลงโทษ โจทก์อุทธรณ์ขอให้ไม่รอการลงโทษ ศาลอุทธรณ์ภาค ๒ พิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยไปรายงานตัวต่อจ่าศาลจังหวัดอุทัยธานีเดือนละครั้งภายในกำหนด ๑ ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์ฎีกาว่าคำพิพากษาที่แก้นั้นมิได้แสดงเหตุผล จึงไม่ชอบด้วยมาตรา ๒๑๕, ๒๑๔ และ ๑๘๖ (๖) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการแก้ดังกล่าวเป็นการใช้ดุลพินิจฟังข้อเท็จจริงและแสดงเหตุที่ไม่เห็นด้วยกับอุทธรณ์ของโจทก์แล้ว คำพิพากษาจึงชอบด้วยมาตรา ๑๘๖ (๖) ทั้งข้อที่โจทก์อ้างว่าจำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อนนั้น โจทก์มิได้บรรยายมาในคำฟ้อง จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้นและเป็นผลร้ายแก่จำเลย ศาลอุทธรณ์ไม่วินิจฉัยจึงชอบแล้ว พิพากษายกฎีกาโจทก์ ทั้งนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยโดยอาศัยมาตรา ๑๘๖ (๖) ส่วนมาตรา ๒๑๔ และ ๒๑๕ เป็นข้ออ้างของผู้ฎีกา มิใช่เหตุแห่งคำวินิจฉัย
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2491 ถึง 2556)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6387/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3112/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 688/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 749/2491 (1948)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5924/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1099/2539 (1996)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ต้องมีอะไรบ้าง
ตามมาตรา 214 ต้องมีข้อความทุกอย่างที่ต้องมีในคำพิพากษาศาลชั้นต้น เพิ่มด้วยชื่อหรือตำแหน่งผู้อุทธรณ์ และข้อความว่ายืน ยก แก้ หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ข้อผิดพลาดเล็กน้อยทำให้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เสียไปหรือไม่
ไม่เสมอไป ศาลฎีกาถือว่าข้อบกพร่องที่ไม่เป็นสาระ เช่นอ้างปีพระราชบัญญัติผิด ไม่ทำให้เสียไปหากไม่กระทบผล แต่การไม่ให้เหตุผลตามที่กฎหมายกำหนดอาจทำให้คำพิพากษาบกพร่อง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 214 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 214. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-214/ (accessed 21 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 214 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-214/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-214/"><p>นอกจากมีข้อความซึ่งต้องมีในคำพิพากษาศาลชั้นต้น คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ต้องปรากฏข้อความดังต่อไปนี้ด้วย (๑) นามหรือตำแหน่งของผู้อุทธรณ์ (๒) ข้อความว่า ยืน ยก แก้หรือกลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 214 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-214/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา