ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 57: ต้องมีหมายศาลจึงจับ ขัง ค้นได้
ตัวบทกฎหมาย
ภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติในมาตรา ๗๘ มาตรา ๗๙ มาตรา ๘๐ มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๔
แห่งประมวลกฎหมายนี้ จะจับ ขัง จำคุก หรือค้นในที่รโหฐานหาตัวคนหรือสิ่งของต้องมีคำสั่งหรือหมายของศาลสำหรับการนั้น
บุคคลซึ่งต้องขังหรือจำคุกตามหมายศาล
จะปล่อยไปได้ก็เมื่อมีหมายปล่อยของศาล
คำแปลภาษาอังกฤษ
Subject to the provisions of Section 78, Section 79, Section 80, Section 92 and Section 94 of this Code, to arrest, detain, imprison, or search a private place in order to find a person or thing, there must be an order or warrant of the court for that purpose. A person who is detained or imprisoned under a court warrant may be released only when there is a release warrant of the court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้เป็นหลักประกันพื้นฐานในภาคทั่วไปว่าด้วยคำสั่งและหมายอาญา กล่าวคือ มาตรการบังคับที่กระทบเสรีภาพและความเป็นอยู่ส่วนตัวต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน โดยกำหนดข้อยกเว้นให้กระทำได้โดยไม่ต้องมีหมายตามมาตรา ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๙๒ และ ๙๔ เช่น การจับซึ่งหน้าและการค้นในกรณีจำเป็นเร่งด่วน วรรคท้ายกำหนดให้การปล่อยผู้ที่ถูกขังตามหมายศาลต้องมีหมายปล่อยของศาล เพื่อคงอำนาจควบคุมตัวไว้ในมือของศาล บทบัญญัติเหล่านี้จึงวางดุลยภาพระหว่างการบังคับใช้กฎหมายกับการคุ้มครองมิให้มีการจับ ขัง หรือค้นโดยมิชอบ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้เป็นหลักคุ้มครองสำคัญที่ใช้อ้างได้ หากท่านถูกจับ หรือบ้านหรือสถานที่ของท่านถูกค้นโดยไม่มีหมายและไม่เข้าข้อยกเว้นที่ระบุไว้ ประเด็นชี้ขาดมักอยู่ที่ว่าเจ้าพนักงานอ้างข้อยกเว้นที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ จึงควรจดบันทึกเหตุการณ์ (เวลา สถานที่ มีการแสดงหมายหรือไม่) โดยเร็ว หากเห็นว่าการจับหรือค้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย ควรปรึกษาทนายความไทยทันที เพราะการโต้แย้งความชอบด้วยกฎหมายของการควบคุมตัวมีกรอบเวลา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 741/2522 (1979)
การจับกุมในเวลากลางคืนภายในที่รโหฐานโดยไม่มีหมายจับและหมายค้น จะชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ต้องพิจารณาตามหลักการต้องมีหมายในมาตรา ๕๗ และ ๘๑
โจทก์อ้างว่าการที่ตนถูกจับในเวลากลางคืนภายในบริเวณสถานที่ประกอบการค้าซึ่งตนเช่าอยู่ โดยไม่มีหมายจับและหมายค้น ไม่ชอบด้วยมาตรา ๕๗ และ ๘๑ ศาลฎีกาพิจารณาเป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ต้องวินิจฉัยตามบทบัญญัติเรื่องหมายดังกล่าวประกอบข้อเท็จจริงในสำนวน
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2484 ถึง 2562)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4566/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5988/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3797/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3797-3798/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 741/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 926/2484 (1941)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 928/2507 (1964)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ตำรวจจับหรือค้นบ้านได้โดยไม่มีหมายหรือไม่
โดยหลักไม่ได้ มาตรา ๕๗ กำหนดให้ต้องมีคำสั่งหรือหมายของศาล เว้นแต่กรณีตามมาตรา ๗๘ ๗๙ ๘๐ ๙๒ และ ๙๔ เช่น การจับซึ่งหน้าหรือการค้นในกรณีเร่งด่วน
ผู้ที่ถูกขังตามหมายศาลจะได้รับการปล่อยตัวอย่างไร
ตามมาตรา ๕๗ ผู้ที่ถูกขังหรือจำคุกตามหมายศาลจะปล่อยได้ก็ต่อเมื่อศาลออกหมายปล่อย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 57 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 57. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-57/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 57 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-57/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-57/"><p>ภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติในมาตรา ๗๘ มาตรา ๗๙ มาตรา ๘๐ มาตรา ๙๒ และมาตรา ๙๔ แห่งประมวลกฎหมายนี้ จะจับ ขัง จำคุก หรือค้นในที่รโหฐานหาตัวคนหรือสิ่งของต้องมีคำสั่งหรือหมายของศาลสำหรับการนั้น บุคคลซึ่งต้องขังหรือจำคุกตามหมายศาล จะปล่อยไปได้ก็เมื่อมีหมายปล่อยของศาล</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 57 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-57/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา