ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 257: ขอบเขต เงื่อนไข และหลักประกันของคำสั่ง
ตัวบทกฎหมาย
ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ ได้ภายในขอบเขตหรือโดยมีเงื่อนไขอย่างใดก็ได้ แล้วแต่จะเห็นสมควรในกรณีที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ (๒) ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้จำเลยทราบในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลย ศาลจะกำหนดวิธีการโฆษณาตามที่เห็นสมควรเพื่อป้องกันการฉ้อฉลก็ได้ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลยที่กฎหมายกำหนดไว้ให้จดทะเบียน หรือมีคำสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ระงับการจดทะเบียน การแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียน หรือการเพิกถอนการจดทะเบียนที่เกี่ยวกับทรัพย์สินดังกล่าวหรือที่เกี่ยวกับการกระทำที่ถูกฟ้องร้อง ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายทราบ และให้บุคคลดังกล่าวบันทึกคำสั่งของศาลไว้ในทะเบียนไม่ว่าในกรณีใด ๆ ก่อนที่ศาลจะออกหมายยึด หมายอายัด หมายห้ามชั่วคราว หมายจับ หรือคำสั่งใด ๆ ศาลจะสั่งให้ผู้ขอนำเงินหรือหาประกันตามจำนวนที่เห็นสมควรมาวางศาลเพื่อการชำระค่าสินไหมทดแทนซึ่งจำเลยอาจได้รับตามมาตรา ๒๖๓ ก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ ได้ภายในขอบเขตหรือโดยมีเงื่อนไขอย่างใดก็ได้ แล้วแต่จะเห็นสมควรในกรณีที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ (๒) ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้จำเลยทราบในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลย ศาลจะกำหนดวิธีการโฆษณาตามที่เห็นสมควรเพื่อป้องกันการฉ้อฉลก็ได้ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลยที่กฎหมายกำหนดไว้ให้จดทะเบียน หรือมีคำสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ระงับการจดทะเบียน การแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียน หรือการเพิกถอนการจดทะเบียนที่เกี่ยวกับทรัพย์สินดังกล่าวหรือที่เกี่ยวกับการกระทำที่ถูกฟ้องร้อง ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายทราบ และให้บุคคลดังกล่าวบันทึกคำสั่งของศาลไว้ในทะเบียนไม่ว่าในกรณีใด ๆ ก่อนที่ศาลจะออกหมายยึด หมายอายัด หมายห้ามชั่วคราว หมายจับ หรือคำสั่งใด ๆ ศาลจะสั่งให้ผู้ขอนำเงินหรือหาประกันตามจำนวนที่เห็นสมควรมาวางศาลเพื่อการชำระค่าสินไหมทดแทนซึ่งจำเลยอาจได้รับตามมาตรา ๒๖๓ ก็ได้
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 257 กำหนดวิธีที่ศาลจะวางขอบเขตและมาตรการป้องกันของวิธีการชั่วคราวเมื่อตัดสินใจอนุญาตตามมาตรา 254 ให้ดุลพินิจศาลอย่างกว้างในการกำหนดขอบเขตและเงื่อนไข ต้องแจ้งจำเลยสำหรับคำสั่งตามมาตรา 254 (2) และแจ้งนายทะเบียนสำหรับคำสั่งเกี่ยวกับทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียน และให้อำนาจศาลกำหนดวิธีโฆษณาเพื่อป้องกันการฉ้อฉล วรรคท้ายเป็นกลไกหลักประกัน คือก่อนออกหมายหรือคำสั่งใด ศาลอาจสั่งให้ผู้ขอวางเงินหรือหาประกันเพื่อค่าสินไหมทดแทนที่จำเลยอาจเรียกได้ตามมาตรา 263 การสั่งวางประกันเป็นดุลพินิจ ไม่ใช่หน้าที่บังคับ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การที่ศาลจะสั่งให้ผู้ขอวางประกันหรือไม่เป็นดุลพินิจ ศาลอาจไม่สั่งวางประกันเมื่อผู้ขอมีสิทธิที่หนักแน่นอยู่แล้ว เช่น เป็นผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ในโฉนด ผู้ขอจึงควรเตรียมพร้อมทั้งสองทาง เพราะการเรียกประกันกระทบเงินที่ต้องใช้เพื่อให้ได้คำสั่ง ส่วนจำเลยพึงทราบว่าเงินหรือประกันที่วางไว้คือหลักที่รองรับการเรียกค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 263 ในภายหลัง หากวิธีการเกี่ยวกับที่ดินหรือกิจการที่ต้องจดทะเบียน การแจ้งนายทะเบียนโดยเร็วเป็นสิ่งจำเป็น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6424/2550 (2007)
การสั่งให้ผู้ขอวางเงินหรือหาประกันตามมาตรา 257 วรรคท้ายเป็นดุลพินิจ เมื่อผู้ขอมีสิทธิหนักแน่น เช่น เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ได้ประโยชน์จากข้อสันนิษฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิครอบครอง ศาลอาจอนุญาตโดยไม่สั่งให้วางประกันได้
โจทก์เป็นผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินจึงได้ประโยชน์จากข้อสันนิษฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิครอบครองตาม ป.พ.พ. มาตรา 1373 ศาลฎีกาเห็นว่าการที่ศาลชั้นต้นอนุญาตตามคำขอโดยไม่สั่งให้โจทก์วางเงินหรือหาประกันตามมาตรา 257 วรรคท้ายนั้นชอบแล้ว เพราะการสั่งวางประกันเป็นดุลพินิจ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 327/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 580/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1116/2503 (1960)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1009/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6424/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2117-2124/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1349/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1574/2519 (1976)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ขอวิธีการชั่วคราวต้องวางเงินหรือหาประกันเสมอหรือไม่?
ไม่เสมอไป ตามมาตรา 257 วรรคท้าย การสั่งให้วางเงินหรือหาประกันเป็นดุลพินิจของศาล ศาลอาจอนุญาตโดยไม่สั่งวางประกันได้ เช่น เมื่อผู้ขอมีสิทธิหนักแน่นอย่างเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์
ทำไมศาลต้องแจ้งคำสั่งชั่วคราวให้นายทะเบียนทราบ?
สำหรับคำสั่งเกี่ยวกับทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียน มาตรา 257 กำหนดให้ศาลแจ้งนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่และให้บันทึกคำสั่งไว้ในทะเบียน เพื่อให้คำสั่งมีผลใช้ยันการดำเนินการทางทะเบียนในภายหลัง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 257 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 257. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-257/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 257 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-257/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-257/"><p>ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ ได้ภายในขอบเขตหรือโดยมีเงื่อนไขอย่างใดก็ได้ แล้วแต่จะเห็นสมควรในกรณีที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตตามคำขอที่ได้ยื่นตามมาตรา ๒๕๔ (๒) ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้จำเลยทราบในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลย ศาลจะกำหนดวิธีการโฆษณาตามที่เห็นสมควรเพื่อป้องกันการฉ้อฉลก็ได้ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำเลยโอน ขาย ยักย้าย หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของจำเลยที่กฎหมายกำหนดไว้ให้จดทะเบียน หรือมีคำสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ระงับการจดทะเบียน การแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียน หรือการเพิกถอนการจดทะเบียนที่เกี่ยวกับทรัพย์สินดังกล่าวหรือที่เกี่ยวกับการกระทำที่ถูกฟ้องร้อง ให้ศาลแจ้งคำสั่งนั้นให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายทราบ และให้บุคคลดังกล่าวบันทึกคำสั่งของศาลไว้ในทะเบียนไม่ว่าในกรณีใด ๆ ก่อนที่ศาลจะออกหมายยึด หมายอายัด หมายห้ามชั่วคราว หมายจับ หรือคำสั่งใด ๆ ศาลจะสั่งให้ผู้ขอนำเงินหรือหาประกันตามจำนวนที่เห็นสมควรมาวางศาลเพื่อการชำระค่าสินไหมทดแทนซึ่งจำเลยอาจได้รับตามมาตรา ๒๖๓ ก็ได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 257 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-257/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา