ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
130 — เริ่มการสอบสวนโดยไม่ชักช้า
คนบทกฎหมาย
ให้เริ่มการสอบสวนโดยมิชักช้า จะทำการในที่ใด เวลาใด แล้วแต่จะเห็นสมควร โดยผู้ต้องหาไม่จำต้องอยู่ด้วย
คำแปลภาษาไทย
The investigation shall begin without delay. It may be conducted at any place and at any time as the investigating officer sees fit, and the accused need not be present.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
บทบัญญัตินี้อยู่ในหมวด 1 การสอบสวนสามัญ วางหลักปฏิบัติของการสอบสวน คือต้องเริ่มโดยไม่ชักช้า และพนักงานสอบสวนมีความยืดหยุ่นเรื่องสถานที่และเวลา ที่สำคัญคือผู้ต้องหาไม่จำต้องอยู่ด้วย ทำให้ตรวจสถานที่เกิดเหตุและรวบรวมพยานหลักฐานได้แต่เนิ่น ๆ ก่อนทราบตัวหรือจับผู้ต้องสงสัย บทนี้ทำงานร่วมกับมาตรา 131 (หน้าที่รวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิด) และบทว่าด้วยอำนาจในมาตรา 121 และ 128 แนวคำพิพากษายืนยันว่าเมื่อมีการแจ้งเหตุ พนักงานสอบสวนเริ่มสอบสวนได้ทันที เช่น ออกไปตรวจสถานที่เกิดเหตุ
ความสำคัญต่อ
มาตรานี้อธิบายว่าเหตุใดตำรวจจึงดำเนินการที่เกิดเหตุและรวบรวมพยานหลักฐานได้ก่อนทราบตัวผู้ต้องสงสัย และเหตุใดการที่ผู้ต้องหาไม่อยู่ด้วยในขั้นต้นจึงไม่ทำให้การสอบสวนเสียไปในตัวเอง สำหรับจำเลย ประเด็นมิใช่ว่าการรวบรวมพยานหลักฐานแต่เนิ่นไม่ชอบ แต่ความชอบขึ้นอยู่กับเขตอำนาจและอำนาจของเจ้าพนักงานตามบทมาตราแวดล้อม หากเชื่อว่าพยานหลักฐานถูกรวบรวมโดยไม่ชอบ ควรตรวจสอบกับทนาย
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 29/2564 (2021)
เมื่อมีการแจ้งเหตุต่อพนักงานสอบสวน พนักงานสอบสวนย่อมเริ่มการสอบสวนได้ทันทีตามมาตรา 130 เช่น ออกไปตรวจสถานที่เกิดเหตุและรวบรวมพยานหลักฐาน เมื่อได้ดำเนินการเช่นนั้น ย่อมมีการสอบสวนโดยชอบและอัยการมีอำนาจฟ้องตามมาตรา 120
ผู้เสียหายโทรศัพท์แจ้งเหตุต่อพนักงานสอบสวน เท่ากับมีการกล่าวโทษที่ทำให้พนักงานสอบสวนทราบว่ามีการกระทำผิด ศาลฎีกาเห็นว่าพนักงานสอบสวนเริ่มการสอบสวนได้ทันทีตามมาตรา 130 และเมื่อออกไปตรวจสถานที่เกิดเหตุและรวบรวมพยานหลักฐาน ย่อมมีการสอบสวนโดยชอบ อัยการจึงมีอำนาจฟ้องตามมาตรา 120
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13537/2553 (2010)
พนักงานสอบสวนที่ได้รับแต่งตั้งเป็นพนักงานสืบสวนสอบสวนผู้รับผิดชอบ ย่อมมีอำนาจสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิดตามมาตรา 121, 130 และ 131 เพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา
ในคดีลักลอบหนีศุลกากรและฟอกเงิน ศาลฎีกาเห็นว่าเมื่อได้รับแต่งตั้งเป็นพนักงานสืบสวนสอบสวนผู้รับผิดชอบ เจ้าพนักงานย่อมมีอำนาจสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิดตามมาตรา 121, 130 และ 131 รวมทั้งยึดหรืออายัดเงินในบัญชีเพื่อพิสูจน์ความผิดที่กล่าวหา
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ผู้ต้องหาต้องอยู่ด้วยขณะสอบสวนหรือไม่
ไม่ ตามมาตรา 130 ผู้ต้องหาไม่จำต้องอยู่ด้วย และการสอบสวนทำได้ในที่ใดเวลาใดตามที่พนักงานสอบสวนเห็นสมควร
การสอบสวนเริ่มได้เมื่อใด
โดยไม่ชักช้า มาตรา 130 กำหนดให้เริ่มการสอบสวนโดยไม่ชักช้า เมื่อมีการแจ้งเหตุ พนักงานสอบสวนดำเนินการได้ทันที เช่น ออกไปตรวจสถานที่เกิดเหตุ