มาตรา 1349 — ทางจำเป็น
ตัวบทกฎหมาย
ที่ดินแปลงใดมีที่ดินแปลงอื่นล้อมอยู่จนไม่มีทางออกถึงทางสาธารณะได้ไซร้ ท่านว่าเจ้าของที่ดินแปลงนั้นจะผ่านที่ดินซึ่งล้อมอยู่ไปสู่ทางสาธารณะได้ ที่และวิธีทำทางผ่านนั้นต้องเลือกให้พอควรแก่ความจำเป็นของผู้มีสิทธิจะผ่าน กับทั้งให้คำนึงถึงที่ดินที่ล้อมอยู่ให้เสียหายแต่น้อยที่สุดที่จะเป็นได้ ผู้มีสิทธิจะผ่านต้องใช้ค่าทดแทนให้แก่เจ้าของที่ดินที่ล้อมอยู่เพื่อความเสียหายอันเกิดแต่เหตุที่มีทางผ่านนั้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
When a piece of land is so surrounded by other land that it has no access to a public way, the owner of such land may pass over the surrounding land to reach the public way. The place and manner of the passage shall be chosen so as to suit the necessity of the person entitled to pass while causing as little damage as possible to the surrounding land. The person entitled to pass shall pay compensation to the owner of the surrounding land for any damage caused by the passage.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
ทางจำเป็นตามมาตรา 1349 เกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายเมื่อที่ดินถูกล้อมจนไม่มีทางออก ต่างจากภาระจำยอมที่ต้องตกลงกัน แต่ต้องตกลงเรื่องตำแหน่ง ความกว้าง และค่าทดแทน หรือให้ศาลกำหนด ข้อควรระวัง: (1) ถ้าการล้อมเกิดจากการแบ่งแยกที่ดินเอง ต้องใช้มาตรา 1350 (2) ค่าทดแทนจ่ายครั้งเดียว ไม่ใช่รายปี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
- 220/2567 (2024) ★ ทางจำเป็นตามมาตรา 1349 ต้องตีความโดยเคร่งครัด — แม่น้ำเจ้าพระยายังคงเป็นทางสาธารณะแม้สัญจรไม่สะดวก
- 8245/2559 (2016) ★ ทางจำเป็นสำหรับที่ดินตาบอด
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา