แลนด์มาร์ค คำพิพากษาสำคัญ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ป.พ.พ. คำตัดสินที่ 220/2567 คำพิพากษาที่ 220/2567 2024 (พ.ศ. 2567)

ทางสัญจรที่จำเป็น (มาตรา 1349) ต้องตีความอย่างเคร่งครัด — แม่น้ำที่สามารถเดินเรือได้ยังคงถือเป็นทางสาธารณะ ทางที่จำเป็นตามมาตรา 1349 ไก่ตีความโดยเคร่งครัด — และเจ้าพระยาควบคุมทางสาธารณะแม้สัญจรไม่สะดวก

ส่วนต่างๆ ของ CCC: ไทม์ ป.พ.พ.:

⚖️ ข้อสรุปสำคัญ ⚖️ประเด็นสำคัญ

ซีซีซี §1349 (หนทางแห่งความจำเป็น) จำกัดสิทธิ์การเป็นเจ้าของของเจ้าของที่ดินรายอื่น และจึงต้องตีความอย่างเคร่งครัด ที่ดินที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลแต่ติดกับแม่น้ำที่สามารถเดินเรือได้ (ในที่นี้คือแม่น้ำเจ้าพระยา) ไม่มีสิทธิ์อ้างทางสัญจรผ่านที่ดินของเพื่อนบ้าน เพราะแม่น้ำยังคงถือเป็นทางสาธารณะแม้จะไม่สะดวกเท่าทางถนนก็ตาม ความนิยมในการขนส่งทางถนนในปัจจุบันไม่ได้ลบล้างสถานะทางกฎหมายของทางน้ำในฐานะทางสัญจรสาธารณะ.

ทางจำเป็นตามป.พ.พ. มาตรา 1349 เป็นส่วนจำกัดหรือลิดรอนอำนาจแห่งคุณสมบัติของที่ดินของผู้อื่นเพื่อให้แปลความโดยเคร่งครัดในเจ้าพระยาซึ่งยังคงอยู่ตามปกติของที่ดินของโจทก์เปิดเผยสภาพเป็นทางสาธารณะการสัญจรจรจะไม่สะดวกในการทำความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมืองเช่นเดียวกับการสัญจรจรทางบกก็ไม่ทำให้สิ้นสภาพเป็นสาธารณะทางไปทางพิพาทในที่ดินของจำเลยทั้งสี่เป็นผลเป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินของโจทก์

บทสรุปสำหรับผู้บริหาร บทสรุป

โจทก์ฟ้องร้องเพื่อขอให้ศาลประกาศใช้ทางสัญจรจำเป็น (มาตรา 1349 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง) บนที่ดินข้างเคียงของจำเลย โดยอ้างว่าถนนที่ผ่านที่ดินนั้นเป็นเส้นทางเดียวที่สะดวกที่สุดไปยังที่ดินของตน ศาลฎีกาปฏิเสธคำร้อง เนื่องจากที่ดินของโจทก์ติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำจึงยังคงเป็นทางสาธารณะที่โจทก์สามารถใช้ได้ แม้ว่าการเดินทางทางน้ำจะไม่สะดวกเท่ากับการขับรถก็ตาม มาตรา 1349 กำหนดภาระผูกพันที่แท้จริงต่อกรรมสิทธิ์ของผู้อื่น และต้องนำมาใช้โดยเคร่งครัดเท่านั้น ความสะดวกสบายในการเลือกใช้เส้นทางไม่สามารถยกระดับความต้องการใช้เส้นทางให้กลายเป็นทางสัญจรจำเป็นตามกฎหมายได้.
โจทก์การพิจารณาคดีว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 2549 ของจำเลยทั้งสี่เป็นทางที่จำเป็นในที่ดินของโจทก์ในช่องทางออกทางกองทัพผ่านที่ดินจำเลยเป็นเส้นทางสู่ที่สุดศาลฎีกาปฏิเสธเนื่องจากที่ดินของโจทก์ในแม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งยังคงเป็นสภาพเป็นทางสาธารณะในการสัญจรทางน้ำจะไม่สะดวกเท่ากับทางบก ไม่ทำให้เสื่อมสภาพเป็นทางสาธารณะ มาตรา 1349 ลิดรอนตรวจสอบคุณสมบัติของท้องถิ่นโดยเคร่งครัด สิ่งที่สำคัญที่สุดคือไม่จำเป็นต้องมีทางใดทางหนึ่ง

คำตัดสินของศาล (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

มาตรา 1349 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ทางสัญจรจำเป็น) จำกัดสิทธิการเป็นเจ้าของของเจ้าของที่ดินรายอื่น ดังนั้นจึงต้องตีความอย่างเคร่งครัด ที่ดินที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลแต่ติดกับแม่น้ำที่สามารถเดินเรือได้ (ในที่นี้คือแม่น้ำเจ้าพระยา) ไม่มีสิทธิ์อ้างทางสัญจรจำเป็นบนที่ดินของเพื่อนบ้าน เพราะแม่น้ำยังคงถือเป็นทางสาธารณะแม้จะไม่สะดวกเท่าทางถนนก็ตาม ความนิยมในการขนส่งทางถนนในปัจจุบันไม่ได้ลบล้างสถานะทางกฎหมายของทางน้ำในฐานะทางสาธารณะ.
ทางจำเป็นตามป.พ.พ. มาตรา 1349 เป็นส่วนจำกัดหรือลิดรอนอำนาจแห่งคุณสมบัติของที่ดินของผู้อื่นเพื่อให้แปลความโดยเคร่งครัดในเจ้าพระยาซึ่งยังคงอยู่ตามปกติของที่ดินของโจทก์เปิดเผยสภาพเป็นทางสาธารณะการสัญจรจรจะไม่สะดวกในการทำความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมืองเช่นเดียวกับการสัญจรจรทางบกก็ไม่ทำให้สิ้นสภาพเป็นสาธารณะทางไปทางพิพาทในที่ดินของจำเลยทั้งสี่เป็นผลเป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินของโจทก์

คำตัดสินของศาลเต็มคณะ คำพิพากษาฉบับเต็ม

ต่อไปนี้เป็นข้อความฉบับเต็มของคำตัดสินศาลฎีกาหมายเลข 220/2567 แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th ต่อไปคือคำพิพากษาฎีกาที่ 220/2567 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th

กำลังจัดทำคำแปลภาษาอังกฤษและจะพร้อมใช้งานในเร็วๆ นี้.

งไทร อำเภอบางไทร (เสนาน้อย) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำเลยทั้งสี่เจ้าของที่ดินรวมที่ดินโฉนดเลขที่ 2549 ตำบลบางไทร อำเภอบางไทร (เสนาน้อย) จังหวัดพระนครศรีอยุธยาใน 16 สิงหาคม 2562 จำเลยทั้งสี่แบ่งตรวจสอบรวมที่ดินดังกล่าวตามเนื้อที่สืบค้นโดยทางราชการออกโฉนดที่ดินเลขที่ 40507, 4058, 4059 และเลขที่เลขที่ 40510 ตำบลบางไทร อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำเลยสี่ทั้งที่ดินคงโฉนดเลขที่ 2549 เหลือเนื้อที่ 1 งาน 10.30 ตารางวาหม้อน้ำทางพิพาทที่จำเลยทั้งสี่กันไว้เป็นทางออกสู่ทางหลวงหมายเลข 3118 ที่ดินของโจทก์โฉนดเลขที่ 2550 แนวทางการแปลงเหนือติดทางพิพาทและที่ดินของจำเลยที่ 2 โ็ดเลขที่ 40507 จนกระทั่งตราติดที่ดินของนางนฤมลในทิศทางที่ชั่วร้ายติดที่ดินของจำเลยที่ 3 •เข้าดเลขที่ 40509 และที่ดินของจำเลยที่ 4 โดเข้าเลขที่ 40510 ส่วนด้านสืบสวนติดแม่น้ำเจ้าพระยาคดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยทั้งสี่ว่าทางพิพาทเป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 2550 ของโจทก์หรือไม่จำเลยทั้งสี่ฎีกาว่า แม่น้ำเจ้าพระยา(แม่น้ำแควน้อย) ซึ่งอยู่ตรงกลางที่ดินโจทก์ด้านเทคโนโลยีมีน้ำไม่ต้องใช้ความลึก... ปัจจุบันหลายๆ คนหรือหลายคนใช้เรือสัญจรเพื่อให้ได้เพียงแต่เพียงอย่างเดียวแต่ก่อนที่จะมีสภาพเป็นทางสาธารณะทางพิพาทที่เป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินของโจทก์ พิจารณาคุณสมบัติของกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1349 วรรคหนึ่งถือว่าที่ดินแปลงใดมีที่ดินแปลงอื่นๆ อีกแห่งหนึ่งอยู่จนไม่มีทางออกถึงทางสาธารณะได้ไซร้ท่านว่าเจ้าของที่ดินแปลงสี่ผ่านที่ดินซึ่งอยู่ตรงทางสาธารณะได้และสองประเด็นที่ว่า ที่ดินแปลงใดๆมีทางออกได้แต่เมื่อต้องข้ามสระสระ หรือไปที่ทะเลที่ชันอันระดับที่ดินกับทางสาธารณะอีกครั้งกันมากไซร้ ผู้ว่าให้ใช้ความในวรรคต้นบังคับตามบทควบคุมตามทางสาธารณะประโยชน์จำกัดแต่เฉพาะทางสืบสวนเท่านั้นในส่วนของถนนหลวงหมายเลข 3118 สัญจรตรวจสอบแต่กลับได้ความจากคำค้นหาความของโจทก์ตอบทนายจำเลยทั้งสี่ถามค้านว่าน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยามีปีตลอดและโหลดเรือทรายสัญจร นายประสานกับโจทก์สำหรับบ้านบนที่ดินที่แจ็คสันที่ดินของจำเลยที่ 1 และทางพิพาทก็หาความตอบทนายจำเลยทั้งสี่ถามผู้ค้านได้ความว่าเจ้าพระยามีน้ำที่ต่อเนื่องถึงแม้จะใช้สัญจรอยู่แต่เพียงอย่างเดียวแต่ก่อนสร้างขนสินค้าก็ใช้สัญจรด้วย และแต่เดิมที่ดินของโจทก์ใช้ทางเข้าออกทางน้ำเป็นหลักเจือสมทางนำสืบของจำเลยทั้งสี่ว่าเจ้าพระยายังคงใช้สัญจรและโจทก์สามารถใช้ทางน้ำได้ เพียงแต่การสัญจรทางน้ำไม่สะดวกเท่าทางบก ตรวจสอบจำเลยทั้งสี่ฐานข้อมูลดีกว่าการตรวจสอบประวัติโจทก์ยาซึ่งยังคงอยู่กับที่ดินของโจทก์ในสภาพสภาพเป็นทางสาธารณะและการสัญจรทางแม่น้ำเจ้าพระยาจะไม่สะดวกไม่ทำให้ความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมืองเท่าการสัญจรทางบกไม่ทำให้แม่น้ำเจ้าพระยาสิ้นสภาพเป็นทางสาธารณะไปจำเป็นต้องมีทางจำกัดและลิดรอนอำนาจที่ดินของส่วนรวมดังนั้นแปลความโดยเคร่งครัด ที่ดินของโจทก์ก์ซึ่งต่อมาแม่น้ำพระยาโดยสภาพที่อาจเป็นทางสาธารณะอยู่นั้นไม่ต้องด้วยบทควบคุมกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1349 วรรคสองที่ออกสู่ทางสาธารณะของโจทก์ต้องข้ามสระสระบึงทะเลหรือสภาพยากในบางครั้งดังที่โจทแก้ฎีกาทางพิพาทโลหะเป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 2550 ของเจ้าโจทก์ และจำเลยทั้งสี่ซึ่งเจ้าของทางพิพาทไม่มีสิทธิเรียกร้องกรณีโจทก์ใช้ค่าความจำเป็นในการใช้ทางจำเป็นตามมาตรา 1349 วรรคท้ายที่ศาลยุติธรรมภาค 1 ศาลให้จำเลยทั้งสี่เปิดทางพิพาทให้เป็นทางที่จำเป็นแก่ที่ดินของโจทก์สำหรับโจทก์ใช้ค่าปกติ 200,000 บาท แก่จำเลยทั้งสี่นั้นศาลฏีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยทั้งสี่ฟังขึ้นพิพากษากลับให้ยกฟ้องและพิจารณาแย้งของจำเลยทั้งสี่ค่าชาที่เป็นผลการพิจารณาประวัติเดิมและแย้งศาลเพื่อเป็นพับ

มาตรารหัสที่อ้างอิง มาตราที่อ้างอิง

คำถามที่พบบ่อย เลย

หลักการทางกฎหมายในคำตัดสินที่ 220/2567 คืออะไร? คำพิพากษาฎีกาที่ 220/2567 วินิจฉัยอย่างไร?

มาตรา 1349 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง (ทางสัญจรจำเป็น) จำกัดสิทธิการเป็นเจ้าของของเจ้าของที่ดินรายอื่น ดังนั้นจึงต้องตีความอย่างเคร่งครัด ที่ดินที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลแต่ติดกับแม่น้ำที่สามารถเดินเรือได้ (ในที่นี้คือแม่น้ำเจ้าพระยา) ไม่มีสิทธิอ้างทางสัญจรจำเป็นบนที่ดินของเพื่อนบ้าน เนื่องจากแม่น้ำ...

ทางจำเป็นตามป.พ.พ. มาตรา 1349 ถือเป็นจำกัดหรือลิดรอนอำนาจแห่งการควบคุมที่ดินของผู้อื่น ดังนั้นแปลความโดยเคร่งครัดเจ้าพระยาซึ่งยังคงอยู่เหมือนเดิมที่ดินของโจทก์ปล่อยให้สภาพเป็นทางสาธารณะอีกครั้งการสัญจรจะไม่สะดวกและไม่ทำอะไรความเจริญรุ่งเรือ…

มาตราใดของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่เกี่ยวข้อง? มาตราใดในกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่เกี่ยวข้อง?

คดีนี้ได้รับการตัดสินโดยหลักภายใต้มาตรา 1349 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์.

คดีนี้วินิจฉัยตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1349

วิถีแห่งความจำเป็นในประเทศไทย มาตรา 1349 ค.ศ. ประเทศไทย ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ทางสาธารณะประเทศไทย แม่น้ำที่สามารถเดินเรือได้ในประเทศไทย

📖 อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

เซบาสเตียน เอช. บรูสโซ นิติศาสตรบัณฑิต, วิทยาศาสตรบัณฑิต. ที่ปรึกษาด้านกฎหมายต่างประเทศ
วิชูดา อัตธัตเมธาคอน ปริญญาโทด้านกฎหมาย. ทนายความและโนตารีไทย

ตรวจสอบและแก้ไขโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีประสบการณ์ด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี.

การตัดและอธิบายโดยไม่ต้องกังวลทางกฎหมายด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ปรากฏบนเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลที่ไม่เป็นทางการและมีไว้เพื่อเป็นข้อมูลเท่านั้น ข้อความที่ถูกต้องตามกฎหมายของไทยนั้นอยู่ในภาษาไทยที่ตีพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษา (รัชกิตชันนุเบกษา(เนื้อหาในนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะเจาะจง โปรดปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติเหมาะสม).

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด. ข้อความในกฎหมายไทย (คนบทกฎหมาย) และคำพิพากษาของศาลฎีกา (ทวิภาคี) ฉบับภาษาไทยดั้งเดิมนั้นอยู่ในสาธารณสมบัติตามที่ตีพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษา (ราชกิจจานุเบกษา) ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (1994) เนื้อหาอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงคำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำตัดสินของศาลฎีกา (Dika) คำอธิบายทางกฎหมาย การอ้างอิงโยง คำอธิบาย และบทวิเคราะห์บรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีลิขสิทธิ์ของ ไทยลอว์ออนไลน์ และบรรณาธิการของมัน, เซบาสเตียน เอช. บรูสโซ (ปริญญาตรีด้านกฎหมาย) และ วิชูดา อัตธัตเมธาคอน (ปริญญาโทด้านกฎหมาย) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต.

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ความรู้แก่เว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างมีประสิทธิภาพและเพื่อให้ข้อมูลเฉพาะผู้ปฏิบัติงานกฎหมายที่คือภาษาไทยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำสำหรับคำถามวิจัยเฉพาะที่ปรึกษาทนายความไทย

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ออนไลน์ จำกัด พนักงานบทกฎหมายภาษาไทยและคำตัดสินศาลฎีกาต้นฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติประกาศในราชกิจจานุเบกษาตามมาตรา 7 ส่วนที่เหลือลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่น ๆ ทั้งหมดรวมถึงคำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำตัดสินศาลฎีกาคำอธิบายกฎหมาย อ้างถึงบทวิจารณ์วิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางลาดเป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ไทยลอว์ออนไลน์ และตอน ฉลองเตียงรับรองบรูโซ (ปริญญาตรีด้านกฎหมาย) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ค้นคว้าวิจัยหรือเผยแพร่โดยค้นคว้า

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง