มาตรา 904: ผู้ทรงตั๋วเงิน, บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
อันผู้ทรงนั้น หมายความว่า บุคคลผู้มีตั๋วเงินไว้ในครอบครอง โดยฐานเป็นผู้รับเงิน หรือเป็นผู้รับสลักหลัง ถ้าและเป็นตั๋วเงินสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ ๆ ก็นับว่าเป็นผู้ทรงเหมือนกัน
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A holder means a person in possession of a bill as payee or endorsee. Where a bill is payable to bearer, the bearer is likewise a holder.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 904 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ผู้ที่รับเช็คโดยรู้ถึงข้อต่อสู้ที่มีอยู่ (เช่น ไม่มีมูลหนี้) ไม่ใช่ผู้ทรงโดยสุจริตและไม่สามารถเอาชนะข้อต่อสู้นั้นได้ สำหรับประชาชนทั่วไป: หากรับเช็คเป็นการชำระเงิน คุณคือ 'ผู้ทรง' และสามารถนำไปเรียกเก็บได้ แต่หากรับเช็คโดยรู้ว่าไม่มีมูลหนี้ที่ถูกต้องอยู่เบื้องหลัง คุณอาจไม่สามารถบังคับได้
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1385/2554 (2011)
ผู้สั่งจ่ายโต้แย้งฐานะผู้ทรงของโจทก์ โดยอ้างว่าการแก้ไขวันเดือนปีในเช็คภายหลังเช็คถึงกำหนดทำให้เช็คเสียไปและเป็นการขยายอายุความ ศาลฎีกาไม่รับฟังข้อโต้แย้งนั้น โดยวินิจฉัยตามมาตรา 1007 วรรคหนึ่ง มิใช่โดยตีความมาตรา 904 กล่าวคือ เมื่อผู้สั่งจ่ายเป็นผู้แก้ไขวันเดือนปีและลงลายมือชื่อกำกับไว้ โดยโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงยินยอม เช็คย่อมไม่เสียไป ใช้ได้ต่อผู้ทำการแก้ไข และถือว่ามีกำหนดใช้เงินตามวันที่แก้ไขนั้น กรณีมิใช่การขยายอายุความอันขัดต่อมาตรา 193/11 ศาลฎีกามิได้วินิจฉัยว่าผู้ทรงตามมาตรา 904 เกิดขึ้นอย่างไร
จำเลยที่ 2 สลักหลังเช็ค 5 ฉบับและนำไปขายลดให้แก่โจทก์ เมื่อเช็คถึงกำหนดแล้ว ผู้สั่งจ่ายได้แก้ไขวันเดือนปีในเช็คทุกฉบับและลงลายมือชื่อกำกับการแก้ไขไว้ โดยโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงยินยอม ต่อมามีคำสั่งให้ธนาคารระงับการจ่ายเงิน โจทก์จึงฟ้อง ผู้สั่งจ่ายต่อสู้ว่าการแก้ไขทำให้เช็คเสียไป โจทก์จึงมิใช่ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย และเป็นการขยายอายุความ ศาลฎีกาวินิจฉัยตามมาตรา 1007 วรรคหนึ่งว่า เช็คที่ผู้ต้องรับผิดตามเช็คเป็นผู้แก้ไขเองย่อมใช้ได้ต่อผู้นั้น และถือว่ามีกำหนดใช้เงินตามวันที่แก้ไข ฐานะผู้ทรงของโจทก์จึงไม่กระทบ ทั้งมิใช่การขยายอายุความตามมาตรา 193/11 และคำให้การที่อ้างอายุความลอย ๆ โดยไม่ระบุว่าเริ่มนับเมื่อใดและครบกำหนดเมื่อใด ไม่ชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จึงไม่มีประเด็นเรื่องอายุความ ศาลฎีกามิได้วินิจฉัยตัวบทมาตรา 904
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 141/2560 (2017)
ผู้ทรงที่รับเช็คโดยรู้ว่าไม่มีมูลหนี้ไม่ใช่ผู้ทรงโดยสุจริตและไม่สามารถเอาชนะข้อต่อสู้ของผู้สั่งจ่ายได้
บุคคลที่รู้ว่าเช็คไม่มีมูลหนี้แต่รับเช็คจากภริยาของผู้รับเงินและนำไปฟ้องร้อง ไม่ถือเป็นผู้ทรงโดยสุจริตตามมาตรา 904 ผู้สั่งจ่ายสามารถยกข้อต่อสู้ว่าไม่มีมูลหนี้ขึ้นต่อสู้ได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 89 คดี (พ.ศ. 2510 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3623/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1167/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 141/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5368/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 22658/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 22089/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9405/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5526/2552 (2009)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 904 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 904. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-904/ (accessed 30 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 904 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-904/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-904/"><p>อันผู้ทรงนั้น หมายความว่า บุคคลผู้มีตั๋วเงินไว้ในครอบครอง โดยฐานเป็นผู้รับเงิน หรือเป็นผู้รับสลักหลัง ถ้าและเป็นตั๋วเงินสั่งจ่ายให้แก่ผู้ถือ ๆ ก็นับว่าเป็นผู้ทรงเหมือนกัน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 904 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-904/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา