ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 203: ห้ามอุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดี ฟ้องใหม่ได้
ตัวบทกฎหมาย
ห้ามมิให้โจทก์อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีตามมาตรา ๒๐๑ และมาตรา ๒๐๒ แต่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความ คำสั่งเช่นว่านี้ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะเสนอคำฟ้องของตนใหม่
คำแปลภาษาอังกฤษ
ห้ามมิให้โจทก์อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีตามมาตรา ๒๐๑ และมาตรา ๒๐๒ แต่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความ คำสั่งเช่นว่านี้ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะเสนอคำฟ้องของตนใหม่
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 203 ปิดท้ายโครงสร้างเรื่องขาดนัดของมาตรา 201 และ 202 โดยห้ามอุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดี แต่เปิดทางให้ฟ้องใหม่ได้ โจทก์ที่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อจึงต้องฟ้องใหม่แทนการโต้แย้งคำสั่ง ข้อสำคัญคือถ้อยคำ ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยอายุความ เมื่ออ่านประกอบ ป.พ.พ. มาตรา 193/17 ศาลฎีกาถือว่าการจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดเป็นทำนองเดียวกับการทิ้งคดี การฟ้องเดิมจึงไม่เคยทำให้อายุความสะดุดหยุดลง และการฟ้องใหม่ต้องอยู่ในอายุความปกติเสมือนไม่เคยมีการฟ้องมาก่อน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
กับดักของมาตรา 203 คืออายุความ เพราะการฟ้องเดิมถือว่าไม่เคยทำให้อายุความสะดุดหยุดลง โจทก์ที่ปล่อยให้คดีถูกจำหน่ายอาจพบว่าคดีที่ฟ้องใหม่ขาดอายุความ แม้การฟ้องครั้งแรกจะยื่นภายในกำหนด โดยเฉพาะคดีหนี้เงิน ควรตรวจสอบอายุความที่เหลือก่อนอาศัยสิทธิฟ้องใหม่ และรีบดำเนินการ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6751/2561 (2018)
คำสั่งจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 202 เป็นผลจากการที่โจทก์ละทิ้งหรือทอดทิ้งคดีของตน จึงต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง และโจทก์ไม่ได้รับประโยชน์ตามมาตรา 193/14 (2) มาตรา 203 ไม่ตัดสิทธิที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ และเมื่ออายุความครบไปในระหว่างการพิจารณา โจทก์ย่อมฟ้องใหม่ได้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำสั่งจำหน่ายคดีถึงที่สุดตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/17 วรรคสอง
ลูกหนี้อ้างว่าหนี้ที่เจ้าหนี้ขอรับชำระขาดอายุความ เพราะคดีที่เจ้าหนี้ฟ้องไว้เดิมถูกจำหน่ายเพราะขาดนัดพิจารณา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ครั้งที่ 15/2561 เห็นด้วยว่าการจำหน่ายคดีเช่นนั้นทำให้ต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลง แต่วินิจฉัยว่าหนี้ไม่ขาดอายุความ เพราะเจ้าหนี้ฟ้องคดีใหม่เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2550 ซึ่งอยู่ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่คำสั่งจำหน่ายคดีถึงที่สุดตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/17 วรรคสอง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1609/2560 (2017)
แม้มาตรา 203 จะมิได้บัญญัติห้ามโจทก์ขอพิจารณาคดีใหม่ แต่การขอพิจารณาคดีใหม่ต้องมีการพิจารณาคดีฝ่ายเดียวเป็นสำคัญ เมื่อคดีถูกจำหน่ายเพราะโจทก์ขาดนัด สิทธิของโจทก์มีทางเดียวคือฟ้องคดีใหม่ภายในอายุความ
หลังคดีถูกจำหน่ายเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 202 ศาลฎีกาอธิบายว่าไม่มีการพิจารณาคดีฝ่ายเดียวจึงขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ ตามมาตรา 203 โจทก์มีทางเดียวคือฟ้องคดีใหม่ภายในกำหนด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9922/2558 (2015)
เมื่อศาลจำหน่ายคดีเพราะโจทก์ขาดนัดพิจารณา ต้องถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลง แม้มาตรา 203 ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะเสนอคำฟ้องใหม่ แต่ก็ต้องฟ้องใหม่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยอายุความ
คดีแพ่งเดิมของโจทก์ถูกจำหน่ายเพราะขาดนัด เมื่อนับจากวันที่คดีถึงที่สุดจนถึงวันฟ้องคดีใหม่เกิน 10 ปี ศาลฎีกาเห็นว่าตามมาตรา 203 คดีที่ฟ้องใหม่ขาดอายุความ และพิพากษายกฟ้อง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2512 ถึง 2561)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1609/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9922/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2509/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1645/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1632/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 821/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6751/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1899/2512 (1969)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คดีถูกจำหน่ายเพราะขาดนัด อุทธรณ์ได้ไหม
ไม่ได้ มาตรา 203 ห้ามอุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีตามมาตรา 201 หรือ 202 ทางแก้คือการฟ้องคดีใหม่ ไม่ใช่การอุทธรณ์
การฟ้องใหม่หลังคดีถูกจำหน่ายมีกำหนดเวลาหรือไม่
สิทธิฟ้องใหม่อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยอายุความ เพราะการฟ้องเดิมถือว่าไม่เคยทำให้อายุความสะดุดหยุดลง การฟ้องใหม่จึงต้องอยู่ในอายุความปกติ หากล่าช้าอาจขาดอายุความ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 203 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 203. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-203/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 203 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-203/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-203/"><p>ห้ามมิให้โจทก์อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีตามมาตรา ๒๐๑ และมาตรา ๒๐๒ แต่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความ คำสั่งเช่นว่านี้ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะเสนอคำฟ้องของตนใหม่</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 203 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-203/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา