ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มาตรา 202: โจทก์ขาดนัดพิจารณา ศาลจำหน่ายคดี

ตัวบทกฎหมาย

ถ้าโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีนั้นเสียจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะได้แจ้งต่อศาลในวันสืบพยานขอให้ดำเนินการพิจารณาคดีต่อไป ก็ให้ศาลพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว

คำแปลภาษาอังกฤษ

If the plaintiff defaults of appearance, the court shall order that the case be struck out of the case register, unless the defendant notifies the court on the day of taking evidence requesting that the proceedings continue, in which case the court shall try and adjudicate the case ex parte.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 202 อยู่ในส่วนที่ 2 การขาดนัดพิจารณา ว่าด้วยผลของการที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาในชั้นสืบพยาน หลักคือให้จำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยแจ้งขอให้ดำเนินคดีต่อไป ศาลจึงพิจารณาและชี้ขาดคดีไปฝ่ายเดียว บทนี้เชื่อมโยงกับมาตรา 203 ที่ห้ามโจทก์อุทธรณ์คำสั่งจำหน่ายคดีแต่ให้เสนอคำฟ้องใหม่ได้ภายใต้อายุความ และมาตรา 205 เรื่องการส่งหมายนัดที่ยังไม่ชอบ

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

สำหรับโจทก์ การขาดนัดในวันสืบพยานมีราคาแพง เพราะคดีจะถูกจำหน่าย และตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา ถือว่าการฟ้องเดิมไม่เคยทำให้อายุความสะดุดหยุดลง คดีที่ขาดอายุความจึงฟ้องใหม่ไม่ได้ โจทก์ควรจดวันนัดและมาศาลหรือขอเลื่อนล่วงหน้า ส่วนจำเลยควรตัดสินใจก่อนวันนัดว่าการให้จำหน่ายคดีหรือการขอให้ศาลตัดสินไปฝ่ายเดียวเป็นประโยชน์กว่ากัน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6751/2561 (2018)

    เมื่อคดีเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเจ้าหนี้โจทก์ขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 202 ถือเป็นการละทิ้งคดีทำนองเดียวกับการถอนฟ้องหรือทิ้งฟ้อง จึงถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลงตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/17 วรรคหนึ่ง

    คดีที่เจ้าหนี้ฟ้องให้รับผิดตามสัญญาประกันวินาศภัยเสร็จไปโดยการจำหน่ายคดีเพราะเจ้าหนี้ขาดนัดพิจารณาตามมาตรา 202 ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่าเป็นทำนองเดียวกับการทอดทิ้งคดี เจ้าหนี้จึงไม่ได้ประโยชน์จากการฟ้องเดิม และถือว่าอายุความไม่เคยสะดุดหยุดลง

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1609/2560 (2017)

    เมื่อโจทก์ขาดนัดพิจารณาและจำเลยแถลงไม่ติดใจดำเนินคดีต่อ ศาลต้องจำหน่ายคดีตามมาตรา 202 และเมื่อไม่มีการพิจารณาคดีฝ่ายเดียว โจทก์ย่อมขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้ ต้องฟ้องคดีใหม่

    โจทก์ไม่มาศาลในวันสืบพยานโดยไม่ได้รับอนุญาตให้เลื่อนคดี ถือว่าขาดนัดพิจารณา เมื่อจำเลยไม่ติดใจดำเนินคดีต่อ ศาลภาษีอากรกลางจึงจำหน่ายคดีตามมาตรา 202 ศาลฎีกาเห็นว่าการขอพิจารณาคดีใหม่ต้องมีการพิจารณาคดีฝ่ายเดียวก่อน โจทก์จึงมีทางเดียวคือฟ้องคดีใหม่ภายในอายุความ

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9375/2559 (2016)

    บทบัญญัติว่าด้วยการขาดนัดที่ให้ศาลจำหน่ายคดีตามมาตรา 202 ใช้กับการสืบพยานในประเด็นข้อพิพาทแห่งคดี ไม่ใช้กับการไต่สวนคำร้องขอเข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในชั้นบังคับคดี

    ผู้ร้องขอเข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแต่ไม่มาศาลในวันนัดไต่สวน ศาลฎีกาเห็นว่านำบทบัญญัติเรื่องการขาดนัดที่ให้จำหน่ายคดีตามมาตรา 202 มาใช้ไม่ได้ เพราะเป็นการไต่สวนเพื่อเข้าสวมสิทธิในชั้นบังคับคดี มิใช่การสืบพยานในประเด็นข้อพิพาทแห่งคดี

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 44 คดี (พ.ศ. 2485 ถึง 2561)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6751/2561 (2018)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1609/2560 (2017)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 9375/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3195/2551 (2008)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 5098/2550 (2007)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6308/2549 (2006)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1645/2549 (2006)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 640/2549 (2006)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าโจทก์ไม่มาศาลในวันนัดจะเกิดอะไรขึ้น

ตามมาตรา 202 ศาลจะสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยที่มาศาลในวันสืบพยานจะขอให้ศาลดำเนินคดีต่อไปและตัดสินไปฝ่ายเดียว

โจทก์ฟ้องใหม่ได้ไหมหลังคดีถูกจำหน่ายตามมาตรา 202

ได้ มาตรา 203 ให้เสนอคำฟ้องใหม่ได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยอายุความ และศาลฎีกาวางหลักว่าการฟ้องเดิมถือว่าไม่เคยทำให้อายุความสะดุดหยุดลง

โจทก์ขาดนัดแปลว่าจำเลยชนะคดีอัตโนมัติหรือไม่

ไม่ใช่ ปกติศาลจะจำหน่ายคดี แม้จำเลยขอให้ดำเนินคดีต่อ ศาลก็ต้องเห็นว่าข้ออ้างมีมูลและไม่ขัดต่อกฎหมายตามมาตรา 206 ก่อนจึงจะตัดสิน

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil Procedure Code, s. 202 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 202. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-202/ (accessed 1 กันยายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 202
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-202/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-202/"><p>ถ้าโจทก์ขาดนัดพิจารณา ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีนั้นเสียจากสารบบความ เว้นแต่จำเลยจะได้แจ้งต่อศาลในวันสืบพยานขอให้ดำเนินการพิจารณาคดีต่อไป ก็ให้ศาลพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้นไปฝ่ายเดียว</p><footer>Civil Procedure Code, s. 202 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-202/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง