ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มาตรา 43: การขอเข้าเป็นคู่ความแทนผู้มรณะ

ตัวบทกฎหมาย

ถ้าทายาทของผู้มรณะ หรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกประสงค์จะขอเข้ามาเป็นคู่ความแทน ก็ให้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลเพื่อการนั้นในกรณีเช่นนี้ เมื่อศาลเห็นสมควร หรือเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีคำขอ ศาลอาจสั่งให้ผู้ที่จะเข้ามาเป็นคู่ความแทนนั้นแสดงพยานหลักฐานสนับสนุนคำขอเช่นว่านั้นได้ เมื่อได้แสดงพยานหลักฐานดังกล่าวนั้นแล้ว ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตในการที่จะเข้าเป็นคู่ความแทน

คำแปลภาษาอังกฤษ

ถ้าทายาทของผู้มรณะ หรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกประสงค์จะขอเข้ามาเป็นคู่ความแทน ก็ให้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลเพื่อการนั้นในกรณีเช่นนี้ เมื่อศาลเห็นสมควร หรือเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีคำขอ ศาลอาจสั่งให้ผู้ที่จะเข้ามาเป็นคู่ความแทนนั้นแสดงพยานหลักฐานสนับสนุนคำขอเช่นว่านั้นได้ เมื่อได้แสดงพยานหลักฐานดังกล่าวนั้นแล้ว ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตในการที่จะเข้าเป็นคู่ความแทน

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 43 วางวิธีการเข้าแทนที่ผู้มรณะโดยสมัครใจ เสริมกับวิธีการหมายเรียกภาคบังคับตามมาตรา 44 และกรอบเวลาหนึ่งปีตามมาตรา 42 ผู้ที่อ้างว่าเป็นทายาท ผู้จัดการมรดก หรือผู้ปกครองทรัพย์มรดกยื่นคำร้องขอเข้าแทน และศาลอาจสั่งให้แสดงพยานหลักฐานสนับสนุนก่อนมีคำสั่ง หน้าที่ของศาลคือตรวจสอบฐานะของผู้ยื่นแล้วอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้เข้าแทน บทนี้ใช้ผ่านกฎหมายวิธีพิจารณาของศาลชำนัญพิเศษเสมอ เช่น คดีแรงงานและคดีทรัพย์สินทางปัญญา และในคดีส่วนแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

หากญาติหรือผู้ที่ท่านเป็นผู้จัดการมรดกเป็นคู่ความในคดี ท่านสามารถเข้ารับคดีต่อได้โดยยื่นคำร้องตามมาตรา 43 แต่ต้องพร้อมพิสูจน์ว่าท่านเป็นทายาท ผู้จัดการมรดก หรือผู้ปกครองทรัพย์มรดกจริง เช่น ใบมรณบัตร คำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก หรือเอกสารแสดงลำดับทายาท การได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดกอย่างเป็นทางการมักทำให้ชัดเจนขึ้น อันเป็นจุดที่คดีความเชื่อมกับงานจัดการมรดก และเนื่องจากมีกำหนดหนึ่งปีตามมาตรา 42 จึงไม่ควรล่าช้า ทนายความไทยช่วยเตรียมคำร้องและพยานหลักฐาน และช่วยด้านมรดกได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14005/2558 (2015)

    เมื่อโจทก์ถึงแก่ความตายในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา ศาลอาจอนุญาตให้ทายาทของผู้มรณะเข้าเป็นคู่ความแทนที่โจทก์ผู้มรณะตามมาตรา 43

    ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์ถึงแก่ความตาย ศาลฎีกาอนุญาตให้บุคคลสองคนเข้าเป็นคู่ความแทนโจทก์ผู้มรณะตามมาตรา 43 คดีเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสซึ่งคู่สมรสแยกกันอยู่โดยมิได้หย่าขาดจากกัน การเข้าแทนที่ทำให้คดีดำเนินต่อไปแทนโจทก์ผู้มรณะได้

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15036/2558 (2015)

    เมื่อจำเลยถึงแก่ความตายระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา ศาลอาจมีคำสั่งตามคำร้องของอีกฝ่ายให้บุตรของจำเลยซึ่งเป็นทายาทเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะตามมาตรา 43 ประกอบกฎหมายวิธีพิจารณาคดีแรงงาน

    ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา จำเลยที่ 2 ถึงแก่ความตาย โจทก์ยื่นคำร้องขอให้หมายเรียกบุตรสามคนของจำเลยที่ 2 เข้าเป็นคู่ความแทน เมื่อฟังได้ว่าบุคคลทั้งสามเป็นทายาทของจำเลยที่ 2 ผู้มรณะ ศาลฎีกาจึงมีคำสั่งให้เข้าเป็นคู่ความแทนจำเลยที่ 2 ตามมาตรา 43 ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน มาตรา 31 คดีมีมูลจากการค้ำประกันการทำงานของลูกจ้าง

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3724/2564 (2021)

    ในคดีส่วนแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา เมื่อโจทก์ร่วมถึงแก่ความตายระหว่างพิจารณา บุคคลอาจยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะตามมาตรา 43 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 40 และศาลอนุญาตได้

    ในคดีที่มีทั้งข้อหาอาญาและคำขอส่วนแพ่ง โจทก์ร่วมที่ 3 ถึงแก่ความตายระหว่างพิจารณา มีผู้ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะตามมาตรา 43 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 40 ศาลชั้นต้นอนุญาต ทำให้คำขอส่วนแพ่งดำเนินต่อไปพร้อมคดีอาญาได้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 31 คดี (พ.ศ. 2495 ถึง 2566)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 4044-4046/2566 (2023)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 14005/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2551 (2008)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2915/2548 (2005)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 291/2540 (1997)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2159/2537 (1994)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1890/2536 (1993)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 387/2533 (1990)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ทายาทจะเข้ารับคดีของผู้มรณะได้อย่างไร

ตามมาตรา 43 ทายาท ผู้จัดการมรดก หรือผู้ปกครองทรัพย์มรดกยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะ ศาลอาจสั่งให้แสดงพยานหลักฐานสนับสนุนแล้วจึงมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาต

ศาลต้องการหลักฐานใดในการเข้าเป็นคู่ความแทน

ศาลอาจสั่งให้ผู้ยื่นคำร้องแสดงพยานหลักฐานสนับสนุน เช่น หลักฐานว่าเป็นทายาท ผู้จัดการมรดก หรือผู้ปกครองทรัพย์มรดก เมื่อแสดงแล้วศาลจึงมีคำสั่งว่าจะอนุญาตให้เข้าแทนหรือไม่

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 43
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 43. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-43/ (accessed 12 ตุลาคม 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 43
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-43/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-43/"><p>ถ้าทายาทของผู้มรณะ หรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกประสงค์จะขอเข้ามาเป็นคู่ความแทน ก็ให้ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลเพื่อการนั้นในกรณีเช่นนี้ เมื่อศาลเห็นสมควร หรือเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีคำขอ ศาลอาจสั่งให้ผู้ที่จะเข้ามาเป็นคู่ความแทนนั้นแสดงพยานหลักฐานสนับสนุนคำขอเช่นว่านั้นได้ เมื่อได้แสดงพยานหลักฐานดังกล่าวนั้นแล้ว ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตในการที่จะเข้าเป็นคู่ความแทน</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 43 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-43/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง