ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 154: ความเห็นเป็นหนังสือในการชันสูตรพลิกศพ
ตัวบทกฎหมาย
ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพทำความเห็นเป็นหนังสือแสดงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย ให้กล่าวว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่จะทราบได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
The person conducting the inquest shall prepare a written opinion stating the cause and circumstances of the death, who the deceased is, where and when the death occurred, and, if the death was caused by an assailant, stating who, or who is suspected to be, the offender, as far as can be ascertained.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดเนื้อหาของรายงานชันสูตรพลิกศพที่ปิดกระบวนการตรวจศพในหมวด 2 โดยกำหนดให้ทำความเห็นเป็นหนังสือครอบคลุมเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหนและเมื่อใด และผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้กระทำผิดในกรณีที่มีคนทำให้ตาย รายงานนี้เป็นหลักฐานบันทึกผลการชันสูตร ไม่ใช่การชี้ขาดความผิด และจะรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสำนวนการสอบสวนและการฟ้องคดีในภายหลัง โดยต่อเนื่องจากมาตรา 150 ถึง 153 ที่กำหนดตัวผู้ชันสูตรและการขุดศพที่ฝังไว้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ ประเด็นสำคัญคือรายงานชันสูตรพลิกศพเป็นหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตาย ไม่ใช่คำพิพากษา และความบกพร่องของรายงานไม่ได้ทำให้ฟ้องคดีไม่ได้โดยอัตโนมัติ ศาลไทยถือว่ารายงานนี้เป็นบันทึกแสดงว่าผู้ตายคือใคร ตายเมื่อใดและอย่างไร และยอมให้คดีดำเนินต่อไปได้แม้แบบพิธีจะไม่ครบถ้วน หากรายงานการตายมีผลต่อคดีของท่าน พึงทราบว่าความเห็นในรายงานสามารถโต้แย้งและพิสูจน์ด้วยพยานหลักฐานอื่นในชั้นพิจารณาได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 528/2508 (1965)
รายงานชันสูตรพลิกศพตามมาตรา 154 เป็นเพียงหลักฐานแสดงว่าผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน ตายเมื่อใด ใครทำให้ตาย และเหตุกับพฤติการณ์ที่ตาย เมื่อรายงานมีรายละเอียดครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนดและตรงความจริง การที่เจ้าพนักงานซึ่งมิได้ไปในที่เกิดเหตุลงชื่อในรายงานภายหลังก็ไม่ทำให้รายงานเสียไป
จำเลยที่ 1 ไปชันสูตรพลิกศพเพียงคนเดียว ส่วนจำเลยที่ 2 และอนามัยอำเภอไม่ได้ไปด้วยแต่มาลงชื่อในรายงานภายหลัง ศาลวินิจฉัยว่ารายงานเป็นเพียงหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตายตามมาตรา 154 และเมื่อรายงานแสดงรายละเอียดครบถ้วนตามกฎหมายและตรงความจริง การลงชื่อภายหลังจึงไม่ทำให้รายงานเสียไป
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 48/2491 (1948)
แม้พนักงานสอบสวนและแพทย์ได้ทำการชันสูตรพลิกศพเสร็จแล้ว แต่ขาดบันทึกความเห็นเรื่องผู้ตาย ตายที่ไหน เมื่อใด ใครหรือสงสัยใครเป็นคนร้ายตามมาตรา 154 ก็ไม่ต้องห้ามมิให้ฟ้องผู้ต้องหายังศาล
ศาลชั้นต้นเห็นว่าใบชันสูตรพลิกศพที่ไม่ได้จดว่าตายที่ไหน เมื่อใด และใครหรือสงสัยใครเป็นผู้กระทำผิด เป็นการไม่ครบถ้วนตามมาตรา 154 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าความไม่ครบถ้วนดังกล่าวไม่เป็นเหตุห้ามฟ้องผู้ต้องหาต่อศาล
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2491 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 48/2491 (1948)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3674/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3676/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3675/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 528/2508 (1965)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 717/2511 (1968)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
รายงานชันสูตรพลิกศพต้องมีข้อความอะไรบ้าง
ตามมาตรา 154 ต้องระบุเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหนและเมื่อใด และหากมีคนทำให้ตายก็ต้องระบุว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่ทราบได้
รายงานชันสูตรพลิกศพที่ไม่ครบถ้วนทำให้ฟ้องคดีไม่ได้หรือไม่
ไม่ แนวคำพิพากษาฎีกาถือว่ารายงานเป็นหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตาย และรายงานที่ไม่ครบถ้วนไม่ได้ห้ามการฟ้องคดีในตัวเอง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 154 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 154. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 154 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/"><p>ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพทำความเห็นเป็นหนังสือแสดงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย ให้กล่าวว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่จะทราบได้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 154 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา