ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 154: ความเห็นเป็นหนังสือในการชันสูตรพลิกศพ
ตัวบทกฎหมาย
ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพทำความเห็นเป็นหนังสือแสดงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย ให้กล่าวว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่จะทราบได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพทำความเห็นเป็นหนังสือแสดงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย ให้กล่าวว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่จะทราบได้
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดเนื้อหาของรายงานชันสูตรพลิกศพที่ปิดกระบวนการตรวจศพในหมวด 2 โดยกำหนดให้ทำความเห็นเป็นหนังสือครอบคลุมเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหนและเมื่อใด และผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้กระทำผิดในกรณีที่มีคนทำให้ตาย รายงานนี้เป็นหลักฐานบันทึกผลการชันสูตร ไม่ใช่การชี้ขาดความผิด และจะรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสำนวนการสอบสวนและการฟ้องคดีในภายหลัง โดยต่อเนื่องจากมาตรา 150 ถึง 153 ที่กำหนดตัวผู้ชันสูตรและการขุดศพที่ฝังไว้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ ประเด็นสำคัญคือรายงานชันสูตรพลิกศพเป็นหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตาย ไม่ใช่คำพิพากษา และความบกพร่องของรายงานไม่ได้ทำให้ฟ้องคดีไม่ได้โดยอัตโนมัติ ศาลไทยถือว่ารายงานนี้เป็นบันทึกแสดงว่าผู้ตายคือใคร ตายเมื่อใดและอย่างไร และยอมให้คดีดำเนินต่อไปได้แม้แบบพิธีจะไม่ครบถ้วน หากรายงานการตายมีผลต่อคดีของท่าน พึงทราบว่าความเห็นในรายงานสามารถโต้แย้งและพิสูจน์ด้วยพยานหลักฐานอื่นในชั้นพิจารณาได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 528/2508 (1965)
รายงานชันสูตรพลิกศพตามมาตรา 154 เป็นเพียงหลักฐานแสดงว่าผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน ตายเมื่อใด ใครทำให้ตาย และเหตุกับพฤติการณ์ที่ตาย เมื่อรายงานมีรายละเอียดครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนดและตรงความจริง การที่เจ้าพนักงานซึ่งมิได้ไปในที่เกิดเหตุลงชื่อในรายงานภายหลังก็ไม่ทำให้รายงานเสียไป
จำเลยที่ 1 ไปชันสูตรพลิกศพเพียงคนเดียว ส่วนจำเลยที่ 2 และอนามัยอำเภอไม่ได้ไปด้วยแต่มาลงชื่อในรายงานภายหลัง ศาลวินิจฉัยว่ารายงานเป็นเพียงหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตายตามมาตรา 154 และเมื่อรายงานแสดงรายละเอียดครบถ้วนตามกฎหมายและตรงความจริง การลงชื่อภายหลังจึงไม่ทำให้รายงานเสียไป
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 48/2491 (1948)
แม้พนักงานสอบสวนและแพทย์ได้ทำการชันสูตรพลิกศพเสร็จแล้ว แต่ขาดบันทึกความเห็นเรื่องผู้ตาย ตายที่ไหน เมื่อใด ใครหรือสงสัยใครเป็นคนร้ายตามมาตรา 154 ก็ไม่ต้องห้ามมิให้ฟ้องผู้ต้องหายังศาล
ศาลชั้นต้นเห็นว่าใบชันสูตรพลิกศพที่ไม่ได้จดว่าตายที่ไหน เมื่อใด และใครหรือสงสัยใครเป็นผู้กระทำผิด เป็นการไม่ครบถ้วนตามมาตรา 154 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าความไม่ครบถ้วนดังกล่าวไม่เป็นเหตุห้ามฟ้องผู้ต้องหาต่อศาล
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2491 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 48/2491 (1948)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3674/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3676/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3675/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 528/2508 (1965)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 717/2511 (1968)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
รายงานชันสูตรพลิกศพต้องมีข้อความอะไรบ้าง
ตามมาตรา 154 ต้องระบุเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหนและเมื่อใด และหากมีคนทำให้ตายก็ต้องระบุว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่ทราบได้
รายงานชันสูตรพลิกศพที่ไม่ครบถ้วนทำให้ฟ้องคดีไม่ได้หรือไม่
ไม่ แนวคำพิพากษาฎีกาถือว่ารายงานเป็นหลักฐานแสดงข้อเท็จจริงเรื่องการตาย และรายงานที่ไม่ครบถ้วนไม่ได้ห้ามการฟ้องคดีในตัวเอง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 154 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 154. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 154 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/"><p>ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพทำความเห็นเป็นหนังสือแสดงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย ให้กล่าวว่าใครหรือสงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำผิดเท่าที่จะทราบได้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 154 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-154/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา