ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 223: หน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจรับฎีกา
ตัวบทกฎหมาย
ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลฎีกาหรือไม่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับ ให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน
คำแปลภาษาอังกฤษ
It shall be the duty of the Court of First Instance to examine a Dika to determine whether it should be accepted and forwarded to the Supreme Court under the provisions of this Code. If it considers that the Dika should not be accepted, it shall clearly record the reasons in its order.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้มอบหน้าที่ตรวจรับฎีกาชั้นแรกให้ศาลชั้นต้น สอดคล้องกับมาตรา 216 ที่ให้ยื่นฎีกาที่ศาลชั้นต้น ศาลจะตรวจว่าฎีกาชอบด้วยประมวลกฎหมายหรือไม่ รวมถึงข้อห้ามฎีกาข้อเท็จจริงตามมาตรา 218 ถึง 220 อำนาจฟ้อง แบบ และกำหนดเวลา แล้วรับส่งหรือไม่รับ การไม่รับต้องจดเหตุผลชัดเจน อันเป็นเหตุให้ตรวจสอบได้และให้ผู้ฎีกามีฐานโต้แย้ง หากศาลไม่แน่ใจ ก็ไม่อาจโยนการตัดสินให้ศาลฎีกา หน้าที่วินิจฉัยเป็นของศาลชั้นต้นเอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เนื่องจากศาลชั้นต้นตรวจฎีกาก่อน คำสั่งไม่รับฎีกาจึงสำคัญ หากไม่มีเหตุผลหรือเหตุผลไม่ชัด ย่อมเป็นเหตุโต้แย้งโดยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาตามมาตรา 224 อนึ่ง ศาลชั้นต้นจะเลี่ยงหน้าที่โดยส่งฎีกาที่ยังไม่แน่ใจให้ศาลฎีกาสั่งไม่ได้ เป็นการไม่ชอบ แม้ศาลฎีกาอาจวินิจฉัยเพื่อมิให้ย้อนสำนวน จึงควรอ่านคำสั่งไม่รับโดยละเอียดและดำเนินการภายในกำหนด เพราะการยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งมีกำหนดสิบห้าวัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 646/2565 (2022)
ศาลชั้นต้นมีอำนาจไม่รับฎีกาตามมาตรา 223 และจดเหตุผลไว้ แต่ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยยกขึ้นได้แม้มิได้ว่ากันมาในศาลล่าง จึงควรรับฎีกาในข้อนั้นไว้พิจารณา
ศาลชั้นต้นไม่รับฎีกาบางส่วนของจำเลยตามมาตรา 223 โดยเห็นว่ามิได้ยกขึ้นว่ากันในศาลล่าง เมื่อจำเลยอุทธรณ์คำสั่ง ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ยกขึ้นได้ตามมาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 จึงให้รับฎีกาในข้อนั้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2483/2561 (2018)
ตามมาตรา 223 ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาและไม่รับได้ เมื่อผู้ยื่นและลงชื่อในฎีกามิใช่คู่ความตามมาตรา 2 (15) จึงไม่มีสิทธิยื่นฎีกาตามมาตรา 216
ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาและไม่รับตามมาตรา 223 เพราะผู้ยื่นและลงชื่อในฎีกามิใช่คู่ความตามมาตรา 2 (15) ไม่มีสิทธิยื่นฎีกาตามมาตรา 216 อันเป็นตัวอย่างหน้าที่ตรวจรับฎีกาของศาลชั้นต้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14756/2558 (2015)
การพิจารณาว่าจะรับหรือไม่รับฎีกาเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นตามมาตรา 223 การส่งฎีกาให้ศาลฎีกาสั่งแทนจึงเป็นการไม่ชอบ
ในคดียาเสพติด จำเลยยื่นฎีกาโดยมิได้ยื่นคำร้องขออนุญาตฎีกา และศาลชั้นต้นส่งให้ศาลฎีกาสั่ง ศาลฎีกาเห็นว่าการสั่งรับหรือไม่รับเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นตามมาตรา 223 ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด การส่งขึ้นมาจึงไม่ชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 13 คดี (พ.ศ. 2496 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 646/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14756/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1884/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4039/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5067/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 518/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2483/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2966/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลใดเป็นผู้ตัดสินว่าฎีกาจะขึ้นสู่ศาลฎีกาหรือไม่
ศาลชั้นต้น ตามมาตรา 223 ศาลจะตรวจว่าฎีกาชอบด้วยประมวลกฎหมายหรือไม่ แล้วรับส่งหรือไม่รับ การไม่รับต้องจดเหตุผลชัดเจน
ศาลชั้นต้นส่งฎีกาที่ยังไม่แน่ใจให้ศาลฎีกาสั่งได้หรือไม่
ไม่ได้ การพิจารณารับหรือไม่รับฎีกาเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นเองตามมาตรา 223 การส่งให้ศาลฎีกาสั่งแทนจึงเป็นการไม่ชอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 223 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 223. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 223 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/"><p>ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลฎีกาหรือไม่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับ ให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 223 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา