ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 223: หน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจรับฎีกา
ตัวบทกฎหมาย
ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลฎีกาหรือไม่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับ ให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลฎีกาหรือไม่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับ ให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้มอบหน้าที่ตรวจรับฎีกาชั้นแรกให้ศาลชั้นต้น สอดคล้องกับมาตรา 216 ที่ให้ยื่นฎีกาที่ศาลชั้นต้น ศาลจะตรวจว่าฎีกาชอบด้วยประมวลกฎหมายหรือไม่ รวมถึงข้อห้ามฎีกาข้อเท็จจริงตามมาตรา 218 ถึง 220 อำนาจฟ้อง แบบ และกำหนดเวลา แล้วรับส่งหรือไม่รับ การไม่รับต้องจดเหตุผลชัดเจน อันเป็นเหตุให้ตรวจสอบได้และให้ผู้ฎีกามีฐานโต้แย้ง หากศาลไม่แน่ใจ ก็ไม่อาจโยนการตัดสินให้ศาลฎีกา หน้าที่วินิจฉัยเป็นของศาลชั้นต้นเอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เนื่องจากศาลชั้นต้นตรวจฎีกาก่อน คำสั่งไม่รับฎีกาจึงสำคัญ หากไม่มีเหตุผลหรือเหตุผลไม่ชัด ย่อมเป็นเหตุโต้แย้งโดยอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลฎีกาตามมาตรา 224 อนึ่ง ศาลชั้นต้นจะเลี่ยงหน้าที่โดยส่งฎีกาที่ยังไม่แน่ใจให้ศาลฎีกาสั่งไม่ได้ เป็นการไม่ชอบ แม้ศาลฎีกาอาจวินิจฉัยเพื่อมิให้ย้อนสำนวน จึงควรอ่านคำสั่งไม่รับโดยละเอียดและดำเนินการภายในกำหนด เพราะการยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งมีกำหนดสิบห้าวัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 646/2565 (2022)
ศาลชั้นต้นมีอำนาจไม่รับฎีกาตามมาตรา 223 และจดเหตุผลไว้ แต่ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยยกขึ้นได้แม้มิได้ว่ากันมาในศาลล่าง จึงควรรับฎีกาในข้อนั้นไว้พิจารณา
ศาลชั้นต้นไม่รับฎีกาบางส่วนของจำเลยตามมาตรา 223 โดยเห็นว่ามิได้ยกขึ้นว่ากันในศาลล่าง เมื่อจำเลยอุทธรณ์คำสั่ง ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ยกขึ้นได้ตามมาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 จึงให้รับฎีกาในข้อนั้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2483/2561 (2018)
ตามมาตรา 223 ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาและไม่รับได้ เมื่อผู้ยื่นและลงชื่อในฎีกามิใช่คู่ความตามมาตรา 2 (15) จึงไม่มีสิทธิยื่นฎีกาตามมาตรา 216
ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาและไม่รับตามมาตรา 223 เพราะผู้ยื่นและลงชื่อในฎีกามิใช่คู่ความตามมาตรา 2 (15) ไม่มีสิทธิยื่นฎีกาตามมาตรา 216 อันเป็นตัวอย่างหน้าที่ตรวจรับฎีกาของศาลชั้นต้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14756/2558 (2015)
การพิจารณาว่าจะรับหรือไม่รับฎีกาเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นตามมาตรา 223 การส่งฎีกาให้ศาลฎีกาสั่งแทนจึงเป็นการไม่ชอบ
ในคดียาเสพติด จำเลยยื่นฎีกาโดยมิได้ยื่นคำร้องขออนุญาตฎีกา และศาลชั้นต้นส่งให้ศาลฎีกาสั่ง ศาลฎีกาเห็นว่าการสั่งรับหรือไม่รับเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นตามมาตรา 223 ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด การส่งขึ้นมาจึงไม่ชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 13 คดี (พ.ศ. 2496 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 646/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14756/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1884/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4039/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5067/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 518/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2483/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2966/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลใดเป็นผู้ตัดสินว่าฎีกาจะขึ้นสู่ศาลฎีกาหรือไม่
ศาลชั้นต้น ตามมาตรา 223 ศาลจะตรวจว่าฎีกาชอบด้วยประมวลกฎหมายหรือไม่ แล้วรับส่งหรือไม่รับ การไม่รับต้องจดเหตุผลชัดเจน
ศาลชั้นต้นส่งฎีกาที่ยังไม่แน่ใจให้ศาลฎีกาสั่งได้หรือไม่
ไม่ได้ การพิจารณารับหรือไม่รับฎีกาเป็นหน้าที่ของศาลชั้นต้นเองตามมาตรา 223 การส่งให้ศาลฎีกาสั่งแทนจึงเป็นการไม่ชอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 223 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 223. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 223 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/"><p>ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจฎีกาว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลฎีกาหรือไม่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับ ให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 223 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-223/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา