ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 226/5: การรับฟังบันทึกคำเบิกความในคดีอื่น
ตัวบทกฎหมาย
ในชั้นพิจารณาหากมีเหตุจำเป็นหรือเหตุอันสมควร
ศาลอาจรับฟังบันทึกคำเบิกความในชั้นไต่สวนมูลฟ้องหรือบันทึกคำเบิกความของพยานที่เบิกความไว้ในคดีอื่นประกอบพยานหลักฐานอื่นในคดีได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
At the trial stage, where there is necessity or reasonable cause, the court may admit the record of testimony given at the preliminary hearing, or the record of testimony of a witness given in another case, together with other evidence in the case.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 226/5 อนุญาตให้นำบันทึกคำเบิกความเดิมมาใช้ในคดีปัจจุบันเมื่อมีเหตุจำเป็นหรือเหตุอันสมควร เช่น พยานถึงแก่ความตาย เจ็บป่วยหนัก หรือติดตามตัวไม่ได้ อยู่ในภาค 5 หมวดหลักทั่วไป เป็นข้อยกเว้นของหลักที่พยานควรเบิกความสดต่อหน้าศาลที่พิจารณา เนื่องจากจำเลยในคดีนี้ไม่มีโอกาสถามค้านในคราวก่อน จึงรับฟังได้เพียงเพื่อประกอบพยานหลักฐานอื่น และต้องชั่งน้ำหนักตามมาตรา 227/1 มักปรากฏควบคู่กับข้อยกเว้นพยานบอกเล่าตามมาตรา 226/3
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้สำคัญเมื่อพยานสำคัญไม่อาจมาเบิกความในคดีของท่าน โจทก์หรือจำเลยอาจขอให้นำคำเบิกความเดิมของบุคคลนั้นมาอ่าน แต่ถือเป็นเพียงพยานประกอบและใช้ลงโทษโดยลำพังไม่ได้ เมื่อท่านเสียโอกาสถามค้าน ศาลต้องชั่งน้ำหนักด้วยความระมัดระวังตามมาตรา 227/1 หากพยานในคดีอยู่ต่างประเทศ เจ็บป่วย หรือไม่อาจมาได้ ควรหารือทนายแต่เนิ่น ๆ ว่าจะนำคำเบิกความเดิมมาใช้ได้หรือไม่และจะโต้แย้งน้ำหนักอย่างไร
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 765/2567 (2024)
ตามมาตรา 226/5 ศาลอาจรับฟังคำเบิกความของพยานที่เบิกความไว้ในคดีอื่นเมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น เจ็บป่วยหนัก แต่ต้องชั่งน้ำหนักคำเบิกความที่จำเลยไม่มีโอกาสถามค้านด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ
คำเบิกความของโจทก์เป็นคำเบิกความในคดีอื่นและมิได้เบิกความต่อหน้าจำเลยที่ 2 และที่ 3 ศาลวินิจฉัยว่าแม้มาตรา 226/5 ให้รับฟังได้เพราะโจทก์เจ็บป่วยหนักมาศาลไม่ได้ แต่การชั่งน้ำหนักพยานที่จำเลยไม่มีโอกาสถามค้านต้องกระทำด้วยความระมัดระวัง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3069/2565 (2022)
บันทึกคำเบิกความของผู้เสียหายที่เบิกความไว้ในคดีอาญาอื่นรับฟังประกอบพยานหลักฐานอื่นได้ตามมาตรา 226/5 เมื่อมีเหตุอันสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
ศาลรับฟังบันทึกคำเบิกความของผู้เสียหายที่ 1 ที่เบิกความไว้ในคดีอาญาก่อน ประกอบข้อยกเว้นพยานบอกเล่าตามมาตรา 226/3 วรรคสอง (2) โดยเห็นว่ามีเหตุอันสมควรรับฟังเป็นพยานประกอบตามมาตรา 226/5
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1518/2565 (2022)
คำเบิกความที่พยานเคยเบิกความไว้ในคดีอื่นรับฟังได้ตามมาตรา 226/5 เมื่อมีเหตุอันสมควร และความสอดคล้องกับคำเบิกความเดิมมีผลต่อความน่าเชื่อถือของพยาน
คำเบิกความของพยานสอดคล้องกับคำให้การชั้นสอบสวนและคำเบิกความในคดีอื่นก่อนหน้านี้ ซึ่งศาลเห็นว่ารับฟังได้ตามมาตรา 226/5 ส่วนข้อขัดแย้งที่ยกในการถามค้านไม่อาจหักล้างบันทึกที่สอดคล้องกันได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 9 คดี (พ.ศ. 2552 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3069/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3506/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 80/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12193/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 29/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1518/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1319/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 765/2567 (2024)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำเบิกความในคดีอื่นนำมาใช้ยันจำเลยได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 226/5 ศาลอาจรับฟังคำเบิกความที่บันทึกไว้ในคดีอื่นหรือชั้นไต่สวนมูลฟ้องเมื่อมีเหตุจำเป็นหรือเหตุอันสมควร แต่ใช้เป็นเพียงพยานประกอบ มิใช่พยานหลักฐานเดียวในการลงโทษ
หากจำเลยไม่มีโอกาสถามค้านพยานนั้นจะเป็นอย่างไร
เมื่อจำเลยไม่มีโอกาสถามค้าน ศาลต้องชั่งน้ำหนักคำเบิกความเดิมด้วยความระมัดระวังตามมาตรา 227/1 และไม่ควรลงโทษโดยลำพังหากไม่มีเหตุผลหนักแน่นหรือพยานประกอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 226/5 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 226/5. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226-5/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 226/5 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226-5/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226-5/"><p>ในชั้นพิจารณาหากมีเหตุจำเป็นหรือเหตุอันสมควร ศาลอาจรับฟังบันทึกคำเบิกความในชั้นไต่สวนมูลฟ้องหรือบันทึกคำเบิกความของพยานที่เบิกความไว้ในคดีอื่นประกอบพยานหลักฐานอื่นในคดีได้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 226/5 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226-5/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา