ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 226 — การรับฟังพยานหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ
คนบทกฎหมาย
พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคลซึ่งน่าจะพิสูจน์ได้ว่าจำเลยมีผิดหรือบริสุทธิ์ ให้อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องเป็นพยานชนิดที่มิได้เกิดขึ้นจากการจูงใจ มีคำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกหลวงหรือโดยมิชอบประการอื่น และให้สืบตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นอันว่าด้วยการสืบพยาน
คำแปลภาษาไทย
Material evidence, documentary evidence, or witness testimony that is likely to prove the guilt or innocence of the defendant may be adduced as evidence, but it must be evidence of a kind that did not arise from inducement, a promise, a threat, deception, or other unlawful means, and it shall be taken in accordance with the provisions of this Code or of other law concerning the taking of evidence.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรานี้เป็นหลักพื้นฐานของการรับฟังพยานหลักฐานในคดีอาญาไทย วางเกณฑ์ความเกี่ยวข้องอย่างกว้าง คือพยานหลักฐานที่น่าจะพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์รับฟังได้ ภายใต้เงื่อนไขความสุจริตในการเกิดขึ้นของพยานหลักฐาน คือต้องมิได้เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่น อันมุ่งที่วิธีการก่อกำเนิดพยาน เช่น คำรับสารภาพที่ได้จากการขู่เข็ญ ทำงานร่วมกับมาตรา 226/1 ที่ว่าด้วยพยานหลักฐานที่เกิดขึ้นโดยชอบแต่ได้มาโดยมิชอบ คำรับสารภาพและคำให้การที่ไม่ปรากฏว่าได้มาโดยมิชอบ รับฟังได้ตามมาตรานี้
ความสำคัญต่อ
สำหรับผู้ต้องหาหรือจำเลย มาตรานี้เป็นฐานในการคัดค้านคำรับสารภาพหรือคำให้การที่ได้จากการขู่เข็ญ จูงใจ ให้คำมั่น หรือหลอกลวง จึงควรตรวจสอบวิธีการได้มาแต่เนิ่น ๆ ในทางปฏิบัติ โจทก์มีภาระแสดงว่าพยานมิได้เกิดโดยมิชอบ หากไม่ปรากฏพฤติการณ์มิชอบ ศาลย่อมรับฟัง พึงแยกให้ชัดว่ามาตรา 226 ว่าด้วยพยานที่เกิดโดยมิชอบ ส่วนมาตรา 226/1 ว่าด้วยพยานที่เกิดโดยชอบแต่ได้มาโดยมิชอบ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 685/2567 (2024)
คำให้การและคำรับสารภาพที่ไม่ปรากฏว่าเกิดขึ้นโดยมิชอบ อ้างเป็นพยานหลักฐานและรับฟังลงโทษได้ตามมาตรา 226 รวมถึงกรณีที่ทนายความลงลายมือชื่อในบันทึกและจำเลยนำชี้ที่เกิดเหตุ
คำให้การของจำเลยทำโดยมีทนายความลงลายมือชื่อในบันทึก และจำเลยนำชี้จุดที่ฝังวัตถุระเบิด เมื่อไม่ปรากฏว่าได้มาโดยมิชอบ ศาลฎีกาเห็นว่ารับฟังลงโทษได้ตามมาตรา 226
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6820/2567 (2024)
บันทึกการซักถาม การนำชี้ที่เกิดเหตุ คำให้การ และของกลางที่ได้มาโดยชอบ ไม่ต้องห้ามรับฟังตามมาตรา 226 และใช้ลงโทษได้
ศาลฎีกาเห็นว่าบันทึกการซักถาม การนำชี้ที่เกิดเหตุ คำให้การพยาน และของกลางเกิดขึ้นและได้มาโดยชอบ จึงไม่ต้องห้ามรับฟังตามมาตรา 226 และเมื่อประกอบกล้องวงจรปิดและการติดตามสัญญาณโทรศัพท์ ย่อมลงโทษได้
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
พยานหลักฐานใดรับฟังไม่ได้ตามมาตรา 226
พยานหลักฐานที่เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่น เช่น คำรับสารภาพที่ได้จากการขู่เข็ญ นอกจากนั้น พยานที่น่าจะพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์รับฟังได้
คำรับสารภาพรับฟังได้เสมอหรือไม่
ไม่เสมอ คำรับสารภาพรับฟังได้เฉพาะเมื่อมิได้เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่นตามมาตรา 226 หากไม่ปรากฏพฤติการณ์มิชอบ ศาลย่อมรับฟังได้