ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา 226: การรับฟังพยานหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ

ตัวบทกฎหมาย

พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคลซึ่งน่าจะพิสูจน์ได้ว่าจำเลยมีผิดหรือบริสุทธิ์ ให้อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องเป็นพยานชนิดที่มิได้เกิดขึ้นจากการจูงใจ มีคำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกหลวงหรือโดยมิชอบประการอื่น และให้สืบตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นอันว่าด้วยการสืบพยาน

คำแปลภาษาอังกฤษ

พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคลซึ่งน่าจะพิสูจน์ได้ว่าจำเลยมีผิดหรือบริสุทธิ์ ให้อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องเป็นพยานชนิดที่มิได้เกิดขึ้นจากการจูงใจ มีคำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกหลวงหรือโดยมิชอบประการอื่น และให้สืบตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นอันว่าด้วยการสืบพยาน

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรานี้เป็นหลักพื้นฐานของการรับฟังพยานหลักฐานในคดีอาญาไทย วางเกณฑ์ความเกี่ยวข้องอย่างกว้าง คือพยานหลักฐานที่น่าจะพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์รับฟังได้ ภายใต้เงื่อนไขความสุจริตในการเกิดขึ้นของพยานหลักฐาน คือต้องมิได้เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่น อันมุ่งที่วิธีการก่อกำเนิดพยาน เช่น คำรับสารภาพที่ได้จากการขู่เข็ญ ทำงานร่วมกับมาตรา 226/1 ที่ว่าด้วยพยานหลักฐานที่เกิดขึ้นโดยชอบแต่ได้มาโดยมิชอบ คำรับสารภาพและคำให้การที่ไม่ปรากฏว่าได้มาโดยมิชอบ รับฟังได้ตามมาตรานี้

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

สำหรับผู้ต้องหาหรือจำเลย มาตรานี้เป็นฐานในการคัดค้านคำรับสารภาพหรือคำให้การที่ได้จากการขู่เข็ญ จูงใจ ให้คำมั่น หรือหลอกลวง จึงควรตรวจสอบวิธีการได้มาแต่เนิ่น ๆ ในทางปฏิบัติ โจทก์มีภาระแสดงว่าพยานมิได้เกิดโดยมิชอบ หากไม่ปรากฏพฤติการณ์มิชอบ ศาลย่อมรับฟัง พึงแยกให้ชัดว่ามาตรา 226 ว่าด้วยพยานที่เกิดโดยมิชอบ ส่วนมาตรา 226/1 ว่าด้วยพยานที่เกิดโดยชอบแต่ได้มาโดยมิชอบ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 685/2567 (2024)

    คำให้การและคำรับสารภาพที่ไม่ปรากฏว่าเกิดขึ้นโดยมิชอบ อ้างเป็นพยานหลักฐานและรับฟังลงโทษได้ตามมาตรา 226 รวมถึงกรณีที่ทนายความลงลายมือชื่อในบันทึกและจำเลยนำชี้ที่เกิดเหตุ

    คำให้การของจำเลยทำโดยมีทนายความลงลายมือชื่อในบันทึก และจำเลยนำชี้จุดที่ฝังวัตถุระเบิด เมื่อไม่ปรากฏว่าได้มาโดยมิชอบ ศาลฎีกาเห็นว่ารับฟังลงโทษได้ตามมาตรา 226

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6820/2567 (2024)

    บันทึกการซักถาม การนำชี้ที่เกิดเหตุ คำให้การ และของกลางที่ได้มาโดยชอบ ไม่ต้องห้ามรับฟังตามมาตรา 226 และใช้ลงโทษได้

    ศาลฎีกาเห็นว่าบันทึกการซักถาม การนำชี้ที่เกิดเหตุ คำให้การพยาน และของกลางเกิดขึ้นและได้มาโดยชอบ จึงไม่ต้องห้ามรับฟังตามมาตรา 226 และเมื่อประกอบกล้องวงจรปิดและการติดตามสัญญาณโทรศัพท์ ย่อมลงโทษได้

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 85 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2567)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6820/2567 (2024)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 124/2567 (2024)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 163/2565 (2022)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 8575/2563 (2020)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 50/2563 (2020)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 7827/2560 (2017)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3214/2560 (2017)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 10384/2558 (2015)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

พยานหลักฐานใดรับฟังไม่ได้ตามมาตรา 226

พยานหลักฐานที่เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่น เช่น คำรับสารภาพที่ได้จากการขู่เข็ญ นอกจากนั้น พยานที่น่าจะพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์รับฟังได้

คำรับสารภาพรับฟังได้เสมอหรือไม่

ไม่เสมอ คำรับสารภาพรับฟังได้เฉพาะเมื่อมิได้เกิดจากการจูงใจ คำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวง หรือโดยมิชอบอื่นตามมาตรา 226 หากไม่ปรากฏพฤติการณ์มิชอบ ศาลย่อมรับฟังได้

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 226
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Criminal Procedure Code (Thailand), s. 226. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226/ (accessed 21 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.อ. มาตรา 226
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226/"><p>พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคลซึ่งน่าจะพิสูจน์ได้ว่าจำเลยมีผิดหรือบริสุทธิ์ ให้อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องเป็นพยานชนิดที่มิได้เกิดขึ้นจากการจูงใจ มีคำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกหลวงหรือโดยมิชอบประการอื่น และให้สืบตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นอันว่าด้วยการสืบพยาน</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 226 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-226/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง