มาตรา 238: หลักการอ้างต้นฉบับเอกสาร

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3126/2550 (2007)

   ในคดีร้องขอคืนทรัพย์ของกลางที่ศาลสั่งริบแล้วตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 ไม่จำต้องนำมาตรา 238 มาใช้โดยเคร่งครัด เพราะบทบัญญัติพยานเอกสารในภาค 5 มุ่งใช้แก่พยานหลักฐานที่พิสูจน์ว่าจำเลยผิดหรือบริสุทธิ์

   ผู้ร้องขอคืนเครื่องถ่ายเอกสารของกลางที่ศาลสั่งริบแล้ว โดยแนบสำเนาสัญญาเช่าซื้อที่ผู้รับมอบอำนาจรับรองและมีผู้เช่าซื้อมาเบิกความยืนยัน ศาลฎีกาเห็นว่าคดีร้องขอคืนของกลางตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 ไม่จำต้องนำมาตรา 238 มาใช้โดยเคร่งครัด เพราะบทบัญญัติพยานเอกสารในภาค 5 มุ่งใช้แก่พยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์ อีกทั้งโจทก์มิได้คัดค้านความถูกต้องของข้อความในสำเนา

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 203/2546 (2003)

   เมื่อมีหลักฐานการกู้ยืมเป็นหนังสือแล้วแต่ภายหลังสูญหาย ผู้ให้กู้นำสำเนาหรือพยานบุคคลมาสืบได้ตามมาตรา 238 วรรคหนึ่งสำหรับคดีอาญา เช็คที่ออกชำระหนี้เงินกู้ดังกล่าวจึงเป็นการออกเช็คชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้

   จำเลยอ้างว่าหนี้เงินกู้ไม่มีหลักฐานบังคับได้ ศาลฎีกาเห็นว่าเมื่อเคยมีหลักฐานการกู้ยืมเป็นหนังสือแต่สูญหาย ผู้ให้กู้นำสำเนาหรือพยานบุคคลมาสืบได้ตามมาตรา 238 วรรคหนึ่งสำหรับคดีอาญา (หรือ ป.วิ.แพ่ง มาตรา 93(2) สำหรับคดีแพ่ง) เช็คที่ออกชำระหนี้จึงเป็นหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ แม้จะฉีกสัญญากู้ภายหลังออกเช็ค

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3597/2543 (2000)

   สำเนาเอกสารราชการที่เจ้าหน้าที่รับรองว่าถูกต้องและส่งมาตามหมายเรียกของศาล อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ตามมาตรา 238 วรรคสอง แม้ผู้ทำต้นฉบับจะมิได้มาเบิกความ

   สำเนาเอกสารที่รองอธิบดีกรมป่าไม้ทำขึ้นและส่งมาตามหมายเรียกของศาล โดยมีนักวิชาการป่าไม้รับรองสำเนาถูกต้อง ถูกโต้แย้ง ศาลฎีกาเห็นว่าสำเนาเอกสารราชการดังกล่าวอ้างเป็นพยานได้ตามมาตรา 238 วรรคสอง แม้ผู้ทำต้นฉบับมิได้มาเบิกความ และตามข้อเท็จจริงจำเลยเชื่อโดยสุจริตว่าได้รับอนุญาตจึงขาดเจตนากระทำผิด

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา