132 — การจำหน่ายคดีจากสารบบความ
คนบทกฎหมาย
ให้ศาลมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความได้ โดยไม่ต้องมีคำวินิจฉัยชี้ขาดในประเด็นเรื่องนั้น และให้กำหนดเงื่อนไขในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมตามที่เห็นสมควร
(๑) เมื่อโจทก์ทิ้งฟ้อง ถอนฟ้อง หรือไม่มาศาลในวันนัดพิจารณา ดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๗๔ มาตรา ๑๗๕ และมาตรา ๑๙๓ ทวิ
(๒) เมื่อโจทก์ไม่หาประกันมาให้ดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๓ และมาตรา ๓๒๓ หรือเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หรือทั้งสองฝ่ายขาดนัดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙๘ มาตรา ๒๐๐ และมาตรา ๒๐๑
(๓) ถ้าความมรณะของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยังให้คดีนั้นไม่มีประโยชน์ต่อไป หรือถ้าไม่มีผู้ใดเข้ามาแทนที่คู่ความฝ่ายที่มรณะดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔๒
(๔) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้พิจารณาคดีรวมกันหรือให้แยกกัน ซึ่งเป็นเหตุให้ต้องโอนคดีไปยังอีกศาลหนึ่งดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๘ และ ๒๙
คำแปลภาษาไทย
The court shall order the case struck from the docket without having to decide the issues of the matter, and shall fix the conditions as to court fees as it considers appropriate:
(1) when the plaintiff abandons the claim, withdraws the claim, or fails to appear at the court on the day fixed for hearing, as provided in Sections 174, 175, and 193 bis;
(2) when the plaintiff fails to provide security as provided in Sections 253 and 323, or when either party or both parties are in default as provided in Sections 198, 200, and 201;
(3) if the death of either party renders the case no longer of benefit to continue, or if no one enters to take the place of the deceased party as provided in Section 42;
(4) when the court has ordered the cases to be tried together or separately, resulting in the need to transfer a case to another court, as provided in Sections 28 and 29.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 132 กำหนดเหตุที่ศาลจัดการคดีในเชิงกระบวนพิจารณาโดยจำหน่ายออกจากสารบบความ แทนการวินิจฉัยเนื้อหา และให้ศาลกำหนดเงื่อนไขค่าฤชาธรรมเนียม เหตุทั้งสี่ครอบคลุมการที่โจทก์นิ่งเฉย (ทิ้งฟ้อง ถอนฟ้อง หรือไม่มาศาลตามมาตรา 174 175 193 ทวิ) การไม่หาประกันหรือการขาดนัด (มาตรา 253 323 198 200 201) ความตายของคู่ความที่ทำให้คดีไม่มีประโยชน์และไม่มีผู้เข้าแทน (มาตรา 42) และการโอนคดีอันเกิดจากคำสั่งรวมหรือแยกคดี (มาตรา 28 29) การจำหน่ายตามมาตรา 132 เป็นการนำคดีออกอย่างแท้จริง จึงต่างจากการงดพิจารณาชั่วคราวตามกฎหมายอื่น เช่น การจำหน่ายในคดีล้มละลาย ที่คดีอาจกลับมาดำเนินต่อได้ และต่างจากมาตรา 131 (2) และมาตรา 133 ที่ศาลวินิจฉัยประเด็น
ความสำคัญต่อ
หากคดีของคุณถูกจำหน่ายตามมาตรา 132 คดีย่อมสิ้นสุดโดยไม่มีการวินิจฉัยเนื้อหา จึงควรพิจารณาเหตุให้ดี เพราะการจำหน่ายเพราะไม่มาศาลหรือถอนฟ้องอาจกระทบว่าจะฟ้องใหม่ได้หรือไม่และอย่างไร ในคดีมรดกและครอบครัว ความตายของคู่ความอาจทำให้คดีไม่มีประโยชน์ตาม 132 (3) และศาลอาจคืนค่าขึ้นศาลบางส่วน จึงควรตรวจเงื่อนไขค่าฤชาธรรมเนียมในคำสั่ง หากถูกจำหน่ายแล้วต้องการรื้อฟื้นหรือฟ้องใหม่ ควรปรึกษาทนายโดยเร็ว
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4043/2567 (2024)
เมื่อผู้ร้องถึงแก่ความตายและไม่เป็นประโยชน์ที่จะพิจารณาต่อไป ทั้งไม่มีผู้เข้ามาเป็นคู่ความแทนได้ ศาลจำหน่ายคดีของผู้ร้องออกจากสารบบความตามมาตรา 132 (3)
ในคดีขอตั้งผู้จัดการมรดก ผู้ร้องที่ 1 ถึงแก่ความตาย และเมื่อการคัดค้านเป็นเรื่องเฉพาะตัวของทายาทแต่ละคน จึงไม่มีผู้เข้าแทนได้ ศาลจำหน่ายคดีของผู้ร้องที่ 1 จากสารบบความตามมาตรา 132 (3) และคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8040/2556 (2013)
เมื่อคู่สมรสถึงแก่ความตายระหว่างคดีหย่า ทำให้การสมรสสิ้นสุดด้วยความตายมิใช่ด้วยคำพิพากษา จึงไม่มีประโยชน์ที่จะวินิจฉัยคำฟ้อง ศาลจำหน่ายคดีออกจากสารบบความตามมาตรา 132 (3)
เนื่องจากการสมรสสิ้นสุดด้วยความตายมิใช่ด้วยคำพิพากษาให้หย่า และต้องแบ่งทรัพย์สิน ณ เวลาที่การสมรสสิ้นสุด ศาลเห็นว่าไม่มีประโยชน์ที่จะวินิจฉัยคำฟ้องหย่า จึงจำหน่ายคดีจากสารบบความตามมาตรา 132 (3) และคืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8944/2559 (2016)
การจำหน่ายคดีตามกฎหมายเฉพาะที่มิได้ประสงค์ให้คดีเสร็จเด็ดขาด มิใช่การจำหน่ายตามมาตรา 132 โจทก์จึงกลับมาดำเนินคดีเดิมต่อได้ ไม่ต้องฟ้องใหม่
ศาลเห็นว่าการจำหน่ายคดีสำหรับจำเลยบางคนตามพระราชบัญญัติล้มละลายมิได้ประสงค์ให้คดีเสร็จเด็ดขาด จึงมิใช่การจำหน่ายตามมาตรา 132 เมื่อต่อมาศาลยกฟ้องคดีล้มละลาย โจทก์ย่อมกลับมาดำเนินคดีนี้ต่อได้ โดยไม่ต้องฟ้องจำเลยเหล่านั้นใหม่ภายในอายุความ
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
การจำหน่ายคดีจากสารบบความหมายความว่าอย่างไร
ตามมาตรา 132 ศาลนำคดีออกโดยไม่วินิจฉัยเนื้อหา เกิดจากเหตุ เช่น ถอนฟ้อง ไม่มาศาล ขาดนัด หรือความตายของคู่ความที่ทำให้คดีไม่มีประโยชน์
ถ้าคู่ความตายระหว่างคดีจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 132 (3) หากความตายทำให้คดีไม่มีประโยชน์ต่อไปหรือไม่มีผู้เข้าแทนที่ตามมาตรา 42 ศาลอาจจำหน่ายคดีจากสารบบความ
ถ้าคดีถูกจำหน่ายจะได้ค่าขึ้นศาลคืนหรือไม่
บางกรณี มาตรา 132 ให้ศาลกำหนดเงื่อนไขค่าฤชาธรรมเนียมตามที่เห็นสมควร และในบางการจำหน่าย เช่น ความตายของคู่ความ อาจคืนค่าขึ้นศาลบางส่วน